VU Magazine 1990 - pagina 320

steeds meer onderzoek gedaan naar nieuwe en ongebruikelijke materialen. Regelmaat en zuiverheid, de traditionele deugden, worden daarbij verlaten. Het gebruik van minder pure materialen kost aanzienlijk minder energie en kan de prijs drastisch drukken. Inmiddels zijn daarom aangepaste grondstoffen op de markt met zogenaamde 'zonnecelzuiverheid'. Maar belangrijker nog: de regelmatige kristallijne structuur van chips blijkt bij een zonnecel niet strikt noodzakelijk. Ook een amorfe structuur waarbij de atomen ongeordend door elkaar liggen, blijkt te voldoen. Wehswaar is de elektriciteitopbrengst lager maar dat belooft ruimschoots goed te worden gemaakt door veel lagere produktiekosten. Amorf silicium, is eenvoudig op te dampen. Dat kan op glas, maar ook op roestvrijstaal of kunststof folie, dat in een continu proces door de fabriek rolt. Met dit silicium ontstaan allerlei nieuwe mogelijkheden. Zonnecellen kunnen bij voorbeeld worden aangebracht op plakplastic of op autoruiten.

I

n enkele jaren steeg het marktaandeel van amorf-siliciumcellen van niets naar 30 procent. Ze worden voorlopig vooral gebruikt in rekenmachines en horloges, toepassingen waarbij stroomgebruik klein is zodat de lage opbrengst van dit type zonnecellen niet deert. Er wordt op den duur echter veel meer van verwacht. Het lage rendement zou deels kunnen worden opgevijzeld en de kostprijs met 90 procent worden teruggebracht, dat is althans de doelstelling van het Amerikaanse energieministerie voor 2000. Het zou in de energievoorziening en de milieuzorg een ware revolutie veroorzaken. Maar ook als de prognoses niet worden gehaald, en dat zou niet de eerste keer zijn, blijft voor de zonnecel toch een bescheiden maar dankbare taak weggelegd. Nu reeds besparen we in Nederland jaarlijks zo'n miljoen batterijen die in allerlei consumentenprodukten door silicium-cellen vervangen zijn. Over een paar jaar kan dat vijfentwintig keer zoveel zijn, zeker omdat de zonnecel gezien de aandacht voor het milieu ongetwijfeld tot de verbeelding zal blijven spreken.D 10

O

ost is Oost en West is West, Een heerlijke, oude waarheid, die ervan uitgaat dat verschillen er zijn om geaccepteerd te worden. Zo kun je misstanden goed praten en misverstanden laten bestaan. Tegenwoordig spreken we over Zuid en Noord, waarbij we ons beperken tot het gebied tussen de keerkringen (Zuid) en water dan over is van het noordelijk halfrond (Noord). Onlangs hield in Indonesië een nieuwe professor van een van de 26 medische faculteiten zijn inaugurele rede. Hij had een simpel uitgangspunt gekozen: vrouwen met veel kinderen lopen minder risico borstkanker te krijgen en meer kans op een baarmoederhalskanker. Als je het omdraait geldt: bij weinig of geen kinderen vaker borstkanker en minder vaak baarmoederhalskanker. Dit is niets nieuws. Het was vroeger ai bekend dat nonnen vaker mamma- en minder vaak cervixcarcinomen kregen. En het is herhaaldelijk aannemelijk gemaakt dat dit verschijnsel niet op toeval berust. De hooggeleerde kwam tot twee adviezen. Om de kans op borstkanker te verkleinen moet je voor je twintigste verjaardag trouwen. En twee: om de extra kans op baarmoederhalskanker te ontlopen, moet e niet voor het zestiende aar trouwen. Reden: het onge slijmvlies van de baarmoedermond kan (nog) niet goed tegen vrijen. Maar toen stuitte hij op een moeillijkheid. De Indonesische regering propageert op demografische en economische gronden kinderbeperking: daar hoort het dringend advies bij om niet voor het twintigste jaar te trouwen. Daarom werd de hoogleraar in een interview gevraagd hoe hij zijn adviezen met de regeringspoli-

tiek kon rijmen. Zijn antwoord: Ik kijk van de kant van de kanker, niet van de family planning. Maar er is wellicht een middenweg; ik stel voor nooit voor het vijftiende jaar te trouwen daar zijn we het dan allemaal over eens-en niet na het eenentwintigste jaar, dan heeft een ieder wat water bij de wijn gedaan. Ik noem dit, aangenomen dat het goed weergegeven is, dom, chaotisch, en oevehoos geklets. De feiten zijn dat er ontelbare publikaties aan het mogelijk verband tussen kinderenkrijgen en borstkanker gewijd zijn. Het enige wat er van te zeggen is, is dat

jaar bekend. Een op jonge leeftijd begonnen actief seksueel leven met veel wisselende partners kan begrijpelijker wijze te maken hebben met die minder goede vaginale hygiëne. Zie daar, we zijn terug bij de nonnen in de oude Roosters, die een dergelijke levenswijze niet praktizeerden, maar ondertussen de geringe, amper meetbare bescherming van een zwangerschap tegen borstkanker misten. Dat was het Zuiden, of zo u wilt, het Oosten, Nu het Noorden, vroeger het Westen, De daling van het aantal verkeersslachtoffers blijkt tegen te vallen.

Oeverloos WIM DE JONG

een op jonge leeftijd voldragen zwangerschap een geringe, amper aantoonbare bescherming voor borstkanker geeft. Al het andere wat er over gezegd wordt, is gewichtige duimzuigerij. Het al of niet zogen heeft er niets mee te maken. De blote waarheid is dat we niet weten hoe en waardoor borstkanker ontstaat. Bepaalde hormonen spelen een rol, dat weten we al honderd jaar. Maar hoe, waar, welke en wanneer is niet duidelijk. Wat het cervixcarcinoom aangaat: er is een verband met vagina- c,q, penishygiëne en baarmoederhalskanker. Plaatselijke, langdurige, chronische irritaties en ontstekingen kunnen meewerken aan de ontwikkeling van bepaalde kankers. Daar hoort ook het cervixcarcinoom bij. Dat is al vijftig

TNO-proeven met simulators hebben aangetoond dat het aangorden van een veiligheidsriem, speciaal bij jongeren, leidt tot overmoedig en agressief autorijden. Het gevolg is meer ongevallen en daardoor meer slachtoffers, meten zonder gordel. Wat nu? Gordels afschaffen om het aantal slachtoffers te doen dalen? Rijden en vrijen, met of zonder riem, boven of onder de gordel? Kunnen wij die professor niet vragen of hij een middenweg weet? Eén zaak is duidelijk: inmiddels geldt kennelijk: Zuid is Noord en Noord is Zuid.

VÜ-MAGAZINE—SEPTEMBER 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen