VU Magazine 1990 - pagina 385

Anders dan bij de portretfoto's die in opdracht werden gemaakt, staat op de achterkant van deze foto's geen naam of datum. Ze roepen als eerste kritische vragen op. Hoe authentiek is het beeld dat van deze mensen gegeven wordt? Op een foto van een groepje Indianen, staat rechts een man die als enige zijn bovenhchaam heeft gekleed. Waarschijnlijk heeft alleen hij het niet op verzoek van de fotograaf ontbloot. En vanwaar eigenlijk de belangstel-

pelijke methode die het kolonialisme aangenaam rechtvaardigde, want de blanke stond natuurlijk bovenaan.

O

ok bij andere foto's kun je vragen stellen. Hoe geflatteerd was het beeld dat ze oproepen van de plantages en de goudvelden? Hoe het was om er kort na afschaffing van de slavernij (in 1863) als arbeider te werken en te wonen, laten ze nauwelijks zien. Heel duidelijk komt dit naar voren

Nederland tentoongesteld. Zijn werk is volgens Wachlin van groot belang geweest voor het beeld dat men hier van Suriname had. Daarnaast waren er de foto's die gemaakt werden in opdracht van missionarissen: zendingsposten en scholen, naast bevolkingstypen vóór hun bekering en godenbeelden die aangaven dat er nog veel te doen viel. Ze werden afgedrukt in Berichten uit de Heidenwereld, dat in 1929 werd omgedoopt tot Ons Suriname, en ook als prentbriefkaart verspreid. Om de eenzijdigheid van het beeld dat de foto's oproepen enigszins te compenseren, zal de tentoonstelling worden afgesloten met foto's van de protesten tegen de gevangenneming van de volksheld Anton de Kom in

De fotografie moet voor vrouwen moeilijk met een huwelijk te combineren zijn geweest. 1933, een gebeurtenis die aantoont dat het leven in Suriname niet door iedereen als paradijselijk werd ervaren. Onder Javanen heerste de verwachting dat De Kom hun terugkeer naar Java mogelijk zou maken. Toen het Koloniale Bestuur De Kom uit vrees voor de staatsveiligheid had gearresteerd, braken er in de stad verschillende opstootjes uit en kwamen duizenden Javanen van de plantages naar Paramaribo. De afloop van de protesten was bloedig: twee doden en tientallen gewonden.

D

ling voor dit soort foto's? Anneke Groeneveld denkt dat men allereerst gewoon nieuwsgierig was hoe de andere helft van de mensheid er uit zag. De foto's laten de verschillen goed uitkomen. Daarnaast was er een wetenschappelijke belangstelling, vanuit de etnologie. De toenmalige beoefenaren van deze discipline hadden zich - op hun manier laten inspireren door het darwinisme en dachten in beschavingstrappen. Aan de hand van uiterlijke kenmerken werden bevolkingsgroepen ingedeeld. Het was een wetenschapVU-MAGAZINE—OKTOBER 1990

uit het werk van J.E. Muller, lid van de Koloniale Staten en amateurfotograaf Graag fotografeerde hij aankomst en vertrek van de verschillende gouverneurs. Andere onderwerpen waren de economische projecten, zoals goudwinning, waar hij soms zelf bij betrokken was. In opdracht van de gouverneur bezocht hij een kokosplantage. Op de foto noteerde hij enthousiast: "een ruim arbeidsveld voor de Nederlandsche jongelingschap". In 1895 werden driehonderd foto's van Muller op diverse plaatsen in

e eenzijdigheid van de foto's uit Suriname staat trouwens niet op zichzelf Rob Nieuwenhuys wijst er op dat de oude foto's van Indië de Europese beeldvorming weergeven en dat je helaas - met enkel foto's geen maatschappijbeeld kunt maken. Het derde deel van 'Tempo doeloe', noemde hij 'Met vreemde ogen'. Heeft fotografie van nature misschien iets met koloniahsme te maken? Het is een van de vragen waarmee de Amerikaanse schrijfster Susan Sontag zich bezig houdt in haar veel geprezen essaybundel 'On photography'. Sontag is gespecialiseerd in het toekennen van een maatschappelijke betekenis aan veel ge31

Onbekende vrouw in danskleding.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen