VU Magazine 1990 - pagina 231

D

ie riolering betekende in feite een verplaatsing van het probleem. In Londen werd het afvalwater op de Theems geloosd, in Amsterdam in de grachten. In de stad werd de situatie beter, maar niet aan de rand ervan. Men deed alleen zijn best om het water schoon te houden als er een economisch belang mee gediend was. Zo werd het Amsterdamse grachtenwater lange tijd gebruikt om bier te brouwen, vertelt Wiggers. Het brouwproces is een reinigingsproces en bier werd gemaakt om water drinkbaar en houdbaar te maken. Het grachtenwater mocht dan alleen niet al te sterk verontreinigd zijn. Toen het drinkwaternet was aangelegd, nam de behoefte aan bier af en het economisch belang van redelijk schoon grachtenwater ook. Er is geen reden meer om de kwaliteit op peil te houden door iets te doen aan de lozingen.

weg de grootste stroom. Aan het eind van het stelsel staat een gemaal dat het water naar een zuiveringsinrichting pompt. Dat niet al het water onmiddellijk kan worden gezuiverd, hindert doorgaans niet: het stelsel heeft een ruime bergende capaciteit. Slechts enkele keren per jaar, vooral bij hevige zomerse buien (niet bij voetbalwedstrijden), schiet die capaciteit te kort en wordt het water direct op het oppervlaktewater gestort. Daar kan het dan wel meteen massale vissterfte veroorzaken. De overige 15 procent van de riolering in Nederland, waaronder een groot deel van Amsterdam, behoort tot een gescheiden stelsel. Het regenwater wordt hierin apart opgevangen en direct op het oppervlaktewater geloosd. Het principe van dit stelsel stamt nog uit de tijd dat men aannam dat regenwater schoon is. Overigens is ook van dit Met als gevolg: "Tegenwoordig geu- stelsel de bergende capaciteit groot ren die grachten weleens, maar twin- genoeg om een massale gang naar tig of dertig jaar geleden stonken ze. het toilet te kunnen verwerken. Toen was het gewoon een open Voor wie het precies wil weten: er riool. Er is daarom een ingenieus bestaat ook nog een verbeterd gesysteem ontworpen, met een aantal mengd stelsel, dat bij overstort gegemalen die het Amstelwater door bruik maakt van een bassin waarin de grachten pompten, maar dat was de verontreiniging kan bezinken. En weer een end of the pipe solution. er bestaat een verbeterd gescheiden Uiteindelijk kwam het water in het stelsel. Daarin stroomt het regenwaIJsselmeer en leverde daar weer pro- ter meestal door dezelfde buizen als blemen op. Als we nu het afvalwater het andere afvalwater. Alleen bij lozen op de Noordzee ontstaat daar harde neerslag zorgen kleppen erweer een probleem, want we kunnen voor dat het een eigen weg vindt. niet alle verontreiniging eruit halen. Zo zijn we nog steeds bezig met het en belangrijk idee achter het verplaatsen van problemen." populaire gemengde stelsel is de eenvoudige gedachte dat ver de manier waarop het het huishoudelijke en industriële afrioolstelsel in elkaar zit, valwater schoner worden als je ze maakt de gemiddelde ge- vermengt met regenwater. bruiker zich waarschijnlijk hooguit "Ogenschijnlijk behandel je het dan zorgen tijdens de rust van een be- beter", zegt Wiggers, "maar het is langrijke op TV uitgezonden voet- eigenlijk een beetje de drie aapjes, balwedstrijd. Als iedereen tegelijk een soort boerenbedrog." naar de wc gaat, zal hij dan niet In de jaren zeventig begon men de overstromen? Geen zorgen, lacht kwaliteit van het afvalwater te verWiggers: "Voordat de afvoer tot de beteren door de bouw van zuiverand van het toilet staat, moet je ringsinrichtingen op grote schaal. heel wat gedaan hebben." Wiggers: "Dat was de grote klap. De Nederlandse riolering behoort Daarmee is de kwaliteit van het opvoor 85 procent tot een gemengd pervlaktewater stukken verbeterd. stelsel. Alles wat we door de goot- Toen ik klein was, stroomde achter steen en het toilet spoelen, het zo- ons huis een beek die gevoed werd geheten huishoudelijk afvalwater, door afvalwater van de textielinduskomt daar samen met het industrieel trie in Twente. Dat water was pikafvalwater en het regenwater in te- zwart en stonk verschrikkelijk. Zorecht. Het regenwater vormt verre- mers ging het gisten, het borrelde en

O

VU-MAGAZINE—JUNI 1990

kookte. De verf van ons huis, dat was toen nog loodverf, werd bij een verkeerde windrichting zwart. Twee keer achter elkaar moest het huis opnieuw worden geverfd. Omdat je van de stank niet thuis kon blijven, gingen we bij oma logeren. Die beek, daar kun je nu weer langs lopen en zien wat er op de bodem ligt. De kwahteit is stukken beter geworden, dus er is wel wat bereikt. "Maar nu constateren we dat er geen verdere verbeteringen te bereiken zijn, terwijl op veel plaatsen het afvalwater nog steeds slecht is. Soms kun je wel ergens een visje uit halen, maar er is bij lange na geen sprake van een basiskwaliteit, zoals die er van nature zou moeten zijn. De afbreekbare stoffen haal je er in de zuiveringsinrichtingen uit, maar met de gebruikelijke chemische analyses kun je niet alle belangrijke stoffen de lijst bevat er meer dan tweeduizend - detecteren. Het overgrote deel van de zware metalen gaat gewoon met het zogenaamd gezuiverde water door." Voor een deel komt de vervuiling terecht in het slib nabij de overstortplaatsen. Tegenwoordig wordt voorgeschreven om daar regelmatig te baggeren. "Maar dan ontstaat het

E

9

Prof.ir. J.B.M. Wiggers: 'Dat regenwater is een ramp.' Foto Bram de Hollander

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen