VU Magazine 1990 - pagina 294

van vijfentwintig dagen, dan moet ik dat maar geloven." Alleen de bewaarde lijken kon de conservator zelf bestuderen. Maar ook die bezorgden hem tegenvallers: "Het is een tragische vondstgroep. Ze zijn ontdekt in een tijd waarin de archeologie niet hoog stond aangeschreven. Ze zijn allemaal ondeskundig opgegraven, waardoor veel waardevols verdwenen is. De meeste hjken hebben verschrikkelijke dingen meegemaakt voor ze in het museum kwamen", vertelt hij bijna medelijdend. "Door de schop van de veenarbeiders zijn ze in verminkte toestand in de wereld teruggekomen." Veenlijken zijn nooit erg in trek geweest in de archeologie. Alleen de Lindow Man, die in 1984 in een Engels veen gevonden werd, is uitvoerig bestudeerd. De Nederlandse veenlijken hebben nooit veel belangstelling gekregen. Hooguit een summiere publikatie kort na de ontdekking. Daarom is Van der Sanden ook blij met alles wat hij te weten kan komen over deze mensen, al is het maar of hun haar kort voor de dood geknipt werd of niet.

nodige pollen, die daar snel worden ingebed door het groeiende veenoppervlak. Zo ontstaat er in het veen een pollenarchief waarin het stuifmeel op chronologische wijze is opgeborgen. Omdat bij twee lijken ook monsters van het omringende veen genomen waren, kon de periode van overlijden zo worden vastgesteld. De andere veenlijken werden voor de ouderdomsbepaling onderworpen aan de C14-methode. Alle levende wezens nemen tijdens hun leven het isotoop Cl4 in hun lichaam op. Met deze radiometrische methode, die

gebruik maakt van huidmonsters, wordt gemeten hoeveel er nog in de veenlijken aanwezig is. Voor de bepaling van het geslacht gaf het bekken zeer betrouwbare informatie. Mannen hebben een robuust hartvorming bekken, vrouwen een breed en ovaal. Als er geen bekken meer was, kon de schedel uitkomst bieden, want mannelijke schedels hebben duidelijker spier-

'E

Het paar van Weerdinge: teder.

en veenlijk is een uniek verschijnsel in de archeologie. Je hebt toch met mensen te maken en dat is voor een archeoloog ongewoner dan het bestuderen van stenen bijlen. We hebben nu een data-bestand van mensen waar we drie jaar geleden nog niets van wisten." Om dat data-bestand op te zetten, trok de conservator verschillende wetenschappers (medici, archeologen, biologen, antropologen) aan hun jas en liet hen uiteenlopende onderzoeksmethoden toepassen op deze fascinerende menselijke resten uit het grijze verleden. Uit welke tijd stammen ze? Dat was de eerste vraag. Voor twee van de acht was palynologisch onderzoek voldoende. Palynologie houdt zich bezig met het bestuderen van stuifmeel, ook wel pollen genoemd. Stuifmeel wordt gemaakt in de meeldraden van planten. Op een gegeven moment komt het stuifmeel in de lucht terecht om vervolgens weer op de bodem te belanden. Als het stuifmeel niet al te lang in de lucht blijft, kan de wand eeuwig worden bewaard. Ook op het veen vallen de 28

VU-MAGAZINE—JUU/AUGUSTUS 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen