VU Magazine 1990 - pagina 150

zijn brood en als schilder bleef hij geïnspireerd door de visuele aspecten van het schrift. Geen kunstenaar uit deze eeuw heeft zoveel over kunst geschreven als Paul Klee. Opvallend is wel, dat de tekenaar en schilder in de laatste tien jaar van zijn leven juist heel weinig schreef. Het werk dat hij maakte, werd voorzien van suggestieve titels, maar nader commentaar ontbrak. Wel hield hij met pijnlijke precisie een catalogus bij van

hun fantasie creëren kinderen een belevingswereld zonder tijd en ruimte, terwijl in veel teken- en schilderwerk van Paul Klee wordt gespot met natuurlijke proporties. Reeds in

imaginaire voortzetting van zijn werk buiten de lijst. Klee tekende geen grappige of bizarre scènes om een droomwereld te illustreren. Hij werkte vanuit dezelfde

1901 schreef hij in zijn dagboek: 'Tk ben God. Er ligt zoveel goddelijks in me opgehoopt, dat ik niet kan sterven. Mijn hoofd gloeit tot springens toe. Een van de werelden, die het bergt, wil geboren worden."

visie als waaruit het latere werk zou voortkomen, dat geenszins beantwoordde aan de smaak van het grote publiek. Deze visie vloeide voort uit de basisfilosofie van Klee over het maken van kunst, die de rode draad vormt door zijn totale oeuvre en waaruit ogenschijnlijke tegenstellingen verklaard kunnen worden. Op 26 januari 1924 hield Klee in Jena een voordracht met als titel 'Über die moderne Kunst'. Daarin verzette hij zich tegen de 'sage van het infantilisme' in zijn tekeningen. Door uitweidingen, verborgen toespelingen en een mengeling van visies maakte de kunstenaar het zijn gehoor niet gemakkelijk. Toen Marianne Vogel het manuscript in het Nederlands vertaalde voor publikatie in het boek 'Een meester over de

Ik ben God. Er ligt zoveel goddelijks in me opgehoopt, dat ik niet kan sterven. Mijn loofd gloeit tot springens oe.'

Paul en Lily Klee en de Perzische liater Bimbo (1935). Foto Fee Meisel

zijn oeuvre, waardoor we in staat zijn om zijn jaarlijkse produktie nauwgezet te volgen. Evenals zijn beroemde vriend Wassily Kandinsky (1866-1944) had Klee een veelzijdige interesse en beschikte hij over een grote kennis op talrijke gebieden. Voor zijn ontwikkeling als kunstenaar zouden vooral studiereizen naar een aantal Italiaanse steden, Parijs, Tunesië, Sicilië en Egypte erg belangrijk zijn. De schilder in Klee ontwaakte bijvoorbeeld pas tijdens zijn verblijf in Tunesië in 1914, waar hij diep werd getroffen door de intense kleuren en de kubistische elementen in de architectuur van huizen.

O

ndanks de brede achtergrond van Paul Klee maakt zijn werk op velen in eerste instantie een simpele en soms zelfs primitieve indruk. De associatie met kindertekeningen wordt al snel gemaakt. Helemaal ten onrechte is dit niet. Een van de idealen van Klee was dat hij als kunstenaar als het ware opnieuw geboren zou worden om, los van alle invloeden, vooral intuïtief te kunnen werken. Hij probeerde zich te distantiëren van zijn alom geprezen technische tekenvaardigheid. In de wereld van het kind herkende hij nog een ander ideaal, namelijk het vermogen om los te komen van alle beperkingen van het lichaam. In 16

Het spanningsveld tussen de beperktheid van fysieke mogelijkheden komt op nog een andere wijze tot uitdrukking. Om die te ervaren moet men het orginele werk bekijken. Terwijl de simpel ogende afbeelding verwijst naar een 'zijn' zonder grenzen, is het schilderij zelf vaak van opvallend klein formaat en komt het pas tot zijn recht in een intieme omgeving. Klee zelf probeerde deze tegenstelling te overbruggen door met getekende en geschilderde pijlen te wijzen naar de

VU-MAGAZINE—APRIL 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen