VU Magazine 1990 - pagina 49

Terwijl overal in Oost-Europa het IJzeren Gordijn in 1989 geweldloos openschoof, vielen er bij de omverwerping van Ceausescu duizenden doden. Het is niet het enige trauma dat de Roemenen te verwerken krijgen. Baüingen en vluchtelingen vertellen hun verhaal: het zal lang duren voor het Roemeense volk zijn slechte gewoonten zal hebben afgeleerd. JETSKE MUS

Het trauma van Roemenië VU-MAGAZINE—FEBRUARI IS

De macht van dictators is gebaseerd op de angst van het volk. Die macht wordt gebroken als de angst omslaat in collectieve woede. Gevoed door de ontwikkeüngen in andere Oosteuropese landen gebeurde in Roemenië het ongelofelijke. Roemenië, het land waar de geheime politie - de Securitate - een ware paranoia veroorzaakte. Het land waar Ceausescu en familie de touwtjes al 24 jaar stevig in handen hadden en waar de bevolking zo lang geknecht, uitgehonderd en vernederd werd. Het land waar geen mens de ander nog leek te vertrouwen. Niemand had het verwacht. Zelfs niet toen Polen, Hongarije, Oost-Duitsland en Tsjechoslowakije in hoog tempo afstevenden op hervorming. Twee maanden voor de vlam in de pan sloeg - in Timisoara - spraken we in buurland Hongarije met Roemeense ballingen en bezochten we een vluchtelingenkamp. Niemand vermoedde toen dat Ceausescu zo kort daarna ten val zou komen ten koste van duizenden doden. Incidentele opstanden, zoals in Brasov in 1987, en verzetsacties van intellectuelen en kunstenaars, waren tot dan toe altijd gruwelijk afgestraft met moord, marteling, chantage of isolement. In het Westen drong mondjesmaat door hoe onvoorstelbaar moeilijk het leven in Roemenië was, maar de import van goedkope Roemeense produkten werd niet stopgezet. Er was in wezen geen sprake van wat voor druk dan ook. Ceausescu kreeg zelfs diverse onderscheidingen, en westerse diplomaten genoten gastvrijheid in zijn meer dan luxueuze paleis. Na de allesoverheersende blijdschap van de bevrijding zal het nog lang duren voor het Roemeense volk hersteld is. Niet alleen van het diep ingewortelde wantrouwen ten aanzien van eigen landgenoten, maar ook wat betreft de hypocrisie van het buitenland. De 'spontane' goedgeefsheid - in één avond 20 miljoen via de Nederlandse televisie - is vluchtig als natte sneeuw. Wat gebeurt er straks? Hoe zullen de trauma's, die ons zo kort geleden werden geopenbaard, worden verwerkt? Een begin daartoe zal zijn, te begrijpen wat er in 24 jaar met de mensen is gebeurd, de geschiedenis te laten

Ceausescu is dood. Maar het zal nog jaren duren voor het Roemeense volk de slechte gewoonten zal hebben afgeleerd die het onder zijn dictatuur aanleerde. Foto ANP

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen