VU Magazine 1990 - pagina 417

hen dr. J. Presser, Mathilde Wibaut, mr J.L Heldring, de pianist George van Renesse, dr. Garmt Stuiveling en prof. Tenhaeff. Veel ondertekenaars waren tijdens de oorlog zelf zwaar getroffen. Het Comité lette er zorgvuldig op dat op de lijst geen ex-NSB-ers of ex-collaborateurs voorkwamen. Dat zou in één klap de geloofwaardigheid van het Comité onderuit halen. Er meldden zich overigens wel voormalige NSB-ers aan.

O

naal-socialistische levens- en wereldbeschouwing, verzetten zich met de meeste nadruk tegen de wederinvoering van de doodstraf. Zij roepen hun landgenoten op, alles in het werk te stellen, opdat deze schande ons volk bespaard blijve." Een zevental argumenten ondersteunden deze beginselverklaring, De gevolgen van de doodstraf zijn in het geval van rechterlijke dwaling onherstelbaar, aldus het Comité. Bovendien is een straf, die de mogelijkheid van bekering uitsluit, als zodanig onaanvaardbaar. De doodstraf, die mensen tot beulsdienst verlaagt, heeft een zedelijk verruwende uitwerking en ondermijnt de eerbied voor het leven. Wederinvoering van de doodstraf betekent een terugval tot een vroegere fase van onze cultuur, terwijl deze straf in de meeste gevallen de nabestaanden zwaarder treft dan de veroordeelden. De ondertekenaars spreken vervolgens de vrees uit, dat door het doden van een aantal nationaal-socialisten, velen zullen verslappen in hun waakzaamheid tegenover de niettemin voortlevende nationaal-socialistische geest. En ten slotte: "Voor zover de ondergetekenden leven uit een christelijke levens- en wereldbeschouwing, kunnen zij al hun bezwaren hierin samenvatten, dat de doodstraf in strijd is met de geest van het Evangelie en van Jezus Christus." Het Manifest was ondertekend door circa zeshondervijftig personen, geselecteerd uit de tweeduizend die eerder adhesie betuigden. Onder VU-MAGAZINE—NOVEMBER 1990

p 8 oktober belegde het Comité een bijeenkomst in Groningen, waar ds Krijn Strijd het woord voerde. Strijd, een pacifist die tijdens de oorlog in een Duits concentratiekamp had gezeten, hield een klinkend betoog tegen wat hij noemde "een daad van farizeese zelfgenoegzaamheid". Een fragment: "Ik houd geen pleidooi voor overgevoelige meelij, voor slapheid of sentimentaliteit O de gruweldaden der nationaal-socialisten zijn mij uit eigen ervaring bekend. Maar wel willen wij hier een pleidooi houden voor de onverbreekbare verbinding van Recht en Erbarmen, van Gerechtigheid en Barmhartigheid. Wij zullen ten opzichte van hen, die zich aan walgelijke en weerzinwekkende daden en praktijken hebben schuldig gemaakt, moeten betrachten: de reddende strengheid, wat moet er dan worden gered? Wij antwoorden: het Recht, de samenleving en de misdadiger." De reacties waren overwegend positief, maar er weerklonken ook negatieve geluiden. Bijvoorbeeld in het protestants-christelijke - beter gezegd: gereformeerde - dagblad Trouw, dat eveneens uit het verzet was voortgekomen. En zelfs ontving secretaris Van der Meiden enkele anonieme verwijten van landverraad en bedreigingen. Onder de ondertekenaars van het Manifest bevonden zich opvallend veel hervormde predikanten. Dit ondanks de herderlijke brief die de hervormde synode op 14 december 1945 had uitgegeven over de doodstraf. Daarin stelde zij dat:

Ds J.J. Buskes, de vermaarde 'linkse dominee', was van begin af aan iid van het Comité. Foto ANP

Beiden waren ervan overtuigd: 'Dit zijn moffenmethoden en dat heeft niets met rechtte maken.' "de overheid als dienaresse Gods zich gesteld ziende voor de taak de gerechtigheid te handhaven en de daarop gepleegde inbreuken te bestraffen naar Gods Woord het recht heeft, in geval van zware schuld, de doodstraf toe te passen". Ook veel remonstranten en andere vrijzinnigen bevonden zich onder de ondertekenaars van het 19

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen