VU Magazine 1990 - pagina 140

gauw samenklonteringen van het bloed optreden. Tevens worden deze onverzadige visvetten snel als bouwstoffen opgenomen in membranen, de omhulsels van cellen. "Om te weten wat die opname betekent voor de soepelheid van de cellen, moet je gaan kijken naar de stolpunten van die vetten. Linolzuur stolt bij ongeveer vijf graden onder nul, maar het stolpunt van visolie, eigenlijk van EPA, ligt op vijfenvijftig graden onder nul. Voor al die vetten geldt dat hoe hoger je boven de stoltemperatuur komt hoe vloeibaarder ze worden. Het is dus niet zo vreemd dat cellen soepeler worden, als ze die vetzuren uit visoUe in hun membranen opnemen", meent Bilo. Voor rode bloedcellen, die verantwoordelijk zijn voor het vervoer van zuurstof en voedingsstoffen, betekent dit bijvoorbeeld dat ze zich gemakkelijker kunnen bewegen. Niet

'Wij zijn er bijna aan gewend geraakt dat tijdens je leven je nierfunctie naar beneden gaat en je bloeddruk omhoog.' onbelangrijk, want rode bloedcellen verplaatsen zich door het bloedvatstelsel en in het meest vertakte deel daarvan, in de zogenaamde haarvaten, is vervormbaarheid uiterste noodzaak. De doorsnede van een gemiddeld haarvat is namelijk maar iets meer dan de helft van de grootte van een rode bloedcel. Wil een bloedcel dus in alle uithoekjes van het lichaam komen dan zal zij over enige elastische capaciteiten moeten beschikken.

O

p basis van deze kenmerken mag men in theorie verwachten dat visolie de doorbloeding bevordert en bloeddrukverlagend werkt. Aangezien een verminderde doorbloeding en een verhoogde bloeddruk veelal nevenverschijnselen zijn waar de zogenaamde ouderdoms-suikerzieken (type IIdiabeten) en de patiënten met chronische nierafwijkingen aan lijden, is onder andere in het VU-ziekenhuis onderzoek gedaan naar de mogelijk

gunstige invloed van visolie bij deze patiënten. De resultaten van deze proeven zijn niet altijd geheel eenduidig. Bilo, die zich in zijn promotieonderzoek met name richtte op patiënten met een verminderde nierfunctie, vond in ieder geval op de korte termijn gunstige effecten, zoals een verhoogde doorstroming van de nier. Voordat men visolie aan nierpatiënten gaat voorschrijven is het nog wel nodig dat er ook onderzoek naar de langetermijneffecten wordt gedaan. Een opvallende ontdekking van Bilo en zijn medewerkers heeft eveneens te maken met de doorbloeding bevorderende eigenschappen van visolie. Het bleek dat de ongunstige neveneffecten van het medicijn ciclosporine, dat tegenwoordig haast onmisbaar is bij orgaantransplantaties omdat het de afstotingsreacties onderdrukt, voor een groot deel werden voorkomen door verstrekking van visoHe. De gebruikelijke bijwerkingen van ciclosporine, aantasting van de nierfunctie en bloeddrukverhoging, werden door toepassing van visohe in gunstige zin beïnvloed. Bij transplantatiepatiënten die naast ciclosporine tevens visohe kregen kwam een herstel van de nierfunctie voor van bijna twintig procent, en de bloeddruk daalde met bijna tien procent. Bilo is over deze uitkomsten erg enthousiast: "Ciclosporine is echt een voortreffelijk en onmisbaar medicament bij transplantaties. Door visohe is het beter toepasbaar." Maar voorzichtigheid is ook hier geboden, in een vervolgonderzoek zal men zich nog eens over de gevolgen op lange termijn buigen.

H

oewel visolie in redelijke hoeveelheden aanwezig is in de zogenaamde vette vissen zoals makreel en haring, en dus bij elke viskraam ingenomen kan worden, beschouwt Bilo het toch als een medicijn. "Het is een natuurprodukt, dus iedereen denkt: dat is ongevaarlijk en hoe meer hoe beter, maar dat is niet zo. Het is een potent middel, met een heel duidelijke werking, maar het is tegelijk een middel waarbij bijwerkingen kunnen optreden. Ik denk bijvoorbeeld aan de effecten die je onder normale omstandigheden als gunstig moet aan-

merken, zoals het onderdrukken van bloedstolling. Als je mensen die reeds bloedverdunners gebruiken, tevens visolie geeft, zouden zij naar mijn mening extra moeten worden gecontroleerd. Je hebt anders kans dat ze doorschieten en bloederziekte-achtige verschijnselen ontwikkelen. Die zijn zeldzaam, maar je zult maar net die patiënt zijn," aldus Bilo. Er is volgens Bilo geen twijfel over mogelijk dat voeding een enorme invloed heeft op onze gezondheidstoestand. "Wij zijn er bijna aan gewend geraakt dat tijdens je leven je nierfunctie naar beneden gaat en je bloeddruk omhoog. Als je twintig bent heb je een bloeddruk van 125 over 80 en op je zestigste 165 over 90. Maar dat soort veranderingen treden echt nauwelijks op bij mensen die strict vegetarisch zijn. Ze leven ook gemiddeld iets langer," zegt Bilo, die overigens zelf geen vegetariër is. Wel eet hij zelf minstens een keer per week vis en dat niet aheen om de visolie. "Vis bevat natuurlijk veel meer dan alleen de olie. In een , studie waarin de voedingsgewoonten van inwoners van Zutphen over twintig jaar zijn gevolgd, werd gekeken naar de hoeveelheid vis die werd gegeten en niet naar visolie. Bij mensen die twee keer zoveel vis aten als gemiddeld, was de kans op een hartinfarct de helft kleiner. Mensen kunnen door bij hun maaltijd vlees te vervangen door vis zeker wat voor zichzelf betekenen. Iemand die gezond is zou ik aanraden de dure capsules te laten staan en gewoon twee keer per week vis te eten, dat is in ieder geval lekkerder", zegt Bilo. Makreel is door het hoge gehahe aan visohe een goede keus. Haring bevat ook veel visolie, maar heeft tevens een hoog cholesterolgehalte en is (althans de Hollandse Nieuwe) gezouten. "Als je hart van slag is, is dat misschien een beetje te veel van het goede", meent Bilo. Op mijn vraag of echte vishaters misschien zeehond op tafel zouden kunnen zetten - dat bevat immers ook veel visolie - moet Bilo lachen: "Zeehondenblubber valt zo van je bord af en is naar onze maatstaven niet te eten. Nee, ik denk niet dat we hier ooit in restaurants geconfronteerd zullen worden met zeehondenbiefstukjes."D VU-MAGAZlNE—APRIL 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen