VU Magazine 1990 - pagina 153

Het moet in de herfst van 1911 zijn geweest. Een student stond vroeg op om een fietstocht van Zutphen naar Utrecht te maken. "Opgewekt reed ik door de stilte, geen ander geluid hoerende dan het gelijkmatig snorren van mijn rijwiel." Vlakbij Brummen werd hij opgeschrikt door een luide knal, als van een geweerschot. Een jager? "Nauw kwam die gedachte in mij op, of ik begreep, dat dit geluid was veroorzaakt door het springen van mijn'fietsband. Dat was dus de plaag, waarvan ik reeds zooveel gehoord had." Gelukkig werd de student achteropgereden door een andere, meer ervaren wielrijder, die hem nadat hij een handig boekje had geraadpleegd, wist te vertellen dat in Brummen een bondshotel stond, waar ze een hulpkist hadden, Dat de student nog niet wist hoe hij een band moest plakken, hinderde niet. "Ik zal het u spoedig leren," stelde zijn nieuwe vriend hem gerust, "ik heb reeds vele banden gerepareerd, zoowel van motorfietsen als van auto's." Nadat de band geplakt was en de handen weer waren gewassen, besloten ze samen verder te rijden. Onderweg kwam de student nog veel over de ANWB te weten.

nele deskundigen. In het proefschrift, waarop ze eind vorig jaar in Tilburg als socioloog promoveerde, heeft ze die ontwikkeling tot aan 1937 beschreven. Een tweede deel volgt nog. Daarin komt onder andere de Tweede Wereldoorlog aan de orde, tijdens welke de ANWB een van de weinige verenigingen was die door de bezetter werden getolereerd. Als beide delen zijn voltooid, wil de opdrachtgever, de ANWB zelf, een populairwetenschappelijke handelseditie (zonder noten en theoretische verantwoording) op de markt brengen. De behoefte aan een wetenschappelijke studie ontstond bij de ANWB toen de bond in 1983 honderd jaar bestond en men in korte tijd een gedenkboek in elkaar probeerde te zetten. Het teleurstellende resultaat, 'Een eeuw wijzer', was aanleiding om Thea Linders te vragen een wetenschappelijk verantwoorde studie te schrijven.

E

en jongensavontuur dat beschreven wordt in fiet in 1912 verschenen boekje 'Waarom en hoe ik lid werd van de ANWB'. Net als in de huidige ANWB-folder, 'Slim idee: lid worden van de ANWB', komen alle dienstverleningen er stuk voor stuk in aan de orde. Maar rijwielavonturen komen er niet meer in voor; "U houdt van uw auto, zit misschien dagelijks achter het stuur. Maar autorijden kan als 't mis gaat ook de nodige problemen opleveren. Denk maar aan pech onderweg." Toch is het plaatsmaken van de fiets voor de auto niet het belangrijkste verschil tussen de twee boekjes. Want dat is de toon. In 1912 stond er: "Geef dit boekje aan een vrind,/Licht dat gij er een lid door wint." In 1990 luidt het: "f33,25... Da's geen geld voor wat de ANWB allemaal voor u kan doen!" Thea Linders uit Berlicum schreef een proefschrift over de ANWB. "Ik denk dat voor het gewone publiek de oude ANWB niet meer in de huidige te herkennen is," zegt ze. "Iemand die nu lid wordt van de ANWB, gaat een soort ruilrelatie aan. Hij levert geld en verlangt daar diensten voor terug: reiskredietbrieven, wegenkaarten, en de wegenwacht niet te vergeten. Ik denk dat geen mens er bij stilstaat dat hij lid wordt van een vereniging. De ANWB wordt gezien als een zakelijke dienstverlenende instantie, terwijl het vroeger een organisatie was die zich inzette voor het algemeen belang. Nu gaat het om particulier belang: de automobilist." Volgens Linders heeft de ANWB zich ontwikkeld van een idealistische organisatie van amateurs tot een dienstverlenende instantie van professioVU-MAGAZiNE—APRIL 1990

D

e geschiedenis van de ANWB begint in Bennebroek. Daar kwamen in het voorjaar van 1883 de Haarlemsche en de Haagsche Velocipede Club elkaar tegen, tijdens hun zondagse rijtoer. Tussen de captains yar\ de twee clubs, die beiden afkomstig waren uit Engeland, klikte het meteen. Ze besloten een landelijke vereniging op te richten, naar het voorbeeld van de Engelse Cyclist Touring Club. Wielerclubs uit het hele land werden uitgenodigd voor de oprichtingsvergadering in Utrecht. De reacties waren meteen enthousiast. De Rotterdamse wielerclub kondigde zelfs aan op de fiets te komen en informeerde naar de toestand van de 19

Dr. M.F.A. LindersRooijendijk: 'De ANWB zag het nut van natuurbehoud'. Foto Gerard Verschooten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen