VU Magazine 1990 - pagina 246

te, grazende zoogdieren uit te roeien. Maar hier ligt meteen ook de grootste hindernis die de angry young natuurbouwers en hun enthousiaste plannen in de weg zal blijven staan. "Wat wil men?", roept Westhoff sarcastisch. De oorspronkelijke natuur terugbrengen? Dat kan niet. "Dan moet je om te beginnen het rivierwater zuiveren, ten tweede de dijken doorsteken - ook dus de bandijken, de winterdijken - e n de kribben opruimen. Dan heb je pas natuur", zij het zónder de stroomdalflora waarom het allemaal grotendeels begonnen was. Immers: "wat wil het plan-Ooievaar? De zomerdijken doorsteken. Weg flora!" En hoe komt het dat de bedenkers dat niet beseffen? "Omdat", zegt Westhoff, verwijzend naar weer een andere controverse in ecologenland, "Vera een vogelman is."

Drs. Pieter Schroevers: 'Als alles aan het toeval moet worden overgelaten, waar heb je de ecologie dan nog voor nodig?' Foto Bram de Hollander

erwijl de discussie lijkt te ontaarden in een ordinaire kiftpartij is het goed het fundamentele verschil in opvattingen van de strijdende partijen in het oog te houden. Achter het rookgordijn van vinnige verwijten en emotionele uitvallen gaan, zo lijkt het, 'natuurbeelden' schuil die hemelsbreed van elkaar verschillen. En er is een filosofisch geschoolde insider voor nodig om de belangstellende leek nog door de bomen het bos te tonen. Zo'n wijsgerig georiënteerde ecoloog is drs Pieter Schroevers. Deze hydrobioloog van huisuit - ooit initiatiefnemer van de geruchtmakende 'aktie-Strohalm' - is verbonden aan het Rijksinstituut voor Natuurbeheer (het RIN) in Leersum en houdt zich intensief bezig met milieueducatie. Over het veranderend natuurbegrip in de ecologie en de consequenties daarvan, publiceerde Schroevers onlangs een artikel in het blad Filosofie & Praktijk. Het maagdelijk natuurbegrip, waarbij ongereptheid, oervormen en uitsluiting van menselijk ingrijpen voorop staan, is volstrekt uit de tijd, schrijft hij. In plaats daarvan omschrijft hij natuur als "de totale omgeving" waarin het menselijk handelen als "een richtinggevend element" betrokken is, "Natuur is wat volgt op menselijk - lees; econo-

Ti

'Je zou haast denken dat men het rechtstreekse verband tussen de hedendaagse economie en de natuur wil ontkennen.' misch - handelen", aldus Schroevers. "Zo horen de alom geprezen heidevelden bij de economie van de potstalcultuur uit onze Middeleeuwen. De weidevogels die de Hollandse polders bevolken zijn onlosmakelijk verbonden met de economi24

sche macht van de steden. En dat al die pracht nu dreigt te verdwijnen is een uitdrukking van onze huidige economische structuren. Zo is het, en niet anders." Onbegrijpelijk vindt Schroevers daarom de vertekening die optreedt in het op nostalgische leest geschoeide natuurbehoud. "Natuurelementen", zegt hij, "worden daarin losgemaakt uit hun historische context." Dat is pas echte vervreemding, vindt hij; "Je zou haast denken dat men op die manier het rechtstreekse verband tussen de hedendaagse economie en de natuur wil ontkennen." Hij kan er niet genoeg op hameren dat we diep moeten nadenken over de natuur en het landschap waardoor we ons in de eenentwintigste eeuw willen laten omringen. "Ook die zal een expressie zijn van onze economische activiteiten." Je kunt maar twee dingen doen, benadrukt Schroevers; "accepteren dat de diversiteit verdwijnt onder invloed van je economisch handelen, óf dat handelen aanpassen aan de natuur en het landschap dat je voor ogen staat. Een andere keus is er niet."

P

ieter Schroevers probeert in zijn artikel de tweespalt tussen wat hij noemt de 'cybernetische' en de 'evolutionaire' benadering terug te brengen tot een schijntegenstelling. Beide visies behoeven een nadere toelichting die hij gaarne bereid is te verstrekken tijdens een geVU-MAGAZINE—JUNI 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen