VU Magazine 1990 - pagina 416

Militair Gezag viel, zegde toe in de naaste toekomst aandacht aan het onderwerp te besteden. Redacteur en uitgever van 'De Vonk', Tom Rot kreeg de folder ook in handen en schreef op 6 oktober aan mevrouw Meijers: "Als initiatiefnemer van het Anti-Doodstraf-Comité interesseer ik mij voor de inhoud van dit pamflet". Hij nodigde haar uit om actief te worden in het Landelijk Comité van Actie tegen de Doodstraf.

O

De dialectoloog P.J. Meertens was zeer actief in het burgerlijk verzet tegen de doodstraf: 'Jammer dat we zo weinig succes hebben.'

p 17 september 1945 werd dit Comité opgericht: de dag waarop precies vijfenzeventig jaar eerder de doodstraf in Nederland was afgeschaft. De aanleiding was het eerste doodvonnis dat een week daarvoor werd uitgesproken door het Bijzonder Gerechtshof van Den Haag. Gevreesd werd dat er honderden zouden volgen. Plaats van oprichting was de hervormde pastorie van Noordbroek (Groningen). Daar kwamen twee dominees en een socialist bijeen; ds C.W. Coolsma, een orthodoxe hervormde predikant die naast zijn gemeente in Groningen ook een functie had als gevangenispredikant, en schoonvader was van de andere predikant, ds J.A. van der Meiden die links-vrijzinnig en overtuigd pacifist was. Samen besloten zij iets te doen tegen de wraaklust die zich in hun ogen meteen na de bevrijding meester maakte van de Nederlandse be-

'Ik weet alleen dat de meeste mensen in lichte gevallen voor vrijlating waren, doch in zware gevallen en speciaal voor bunkerbouwers waren de meeste stemmen voor den doodstraf.' volking. Coolsma gaf pastorale zorg aan de politieke gevangenen, NSB-ers, collaborateurs enzovoort, die bij duizenden geïnterneerd waren en zeer slecht behandeld, soms zelfs gemarteld en gedood werden. Beide predikanten waren ervan overtuigd: "Dit zijn moffenmethoden en dat heeft niets met recht te maken." Zij namen contact op met de redactie van het socialistische blad 'De Vlam', omdat men wist dat daar ten aanzien van de doodstraf dezelfde gevoelens leefden. Tom Rot die redactielid van 'de Vlam' was, ging er meteen op in. Hij was immers al voor de oorlog actief geweest in het Scottsboro-comité. Op 17 september reisde hij af naar Noordbroek waar het Landelijk Comité zou worden opgericht. Voorzitter werd de neerlandicus en dialectoloog 18

dr. PietJ. Meertens uit Amsterdam, ook lid van de Vlam-redactie, een overtuigd socialist en orthodox protestant. Secretaris werd ds Jan A. van der Meiden, wiens echtgenote, Dora van der MeidenCoolsma, hem het meeste administratieve en publiceerwerk uit handen nam. In oktober 1946 volgde de communist Wim Kiiniienberg het tweetal op, die in deze functie tot eind '48 actief zou blijven. Het Comité telde nog zo'n twintig leden onder wie Henrietta Roland Holst, de hoogleraar strafrecht mr J.M. van Bemmelen, ds J.J. Buslies, de remonstrantse theoloog prof.dr G.J. Heering (de vader van de eerder genoemde ds H.J. Heering), Jef Last, mevrouw Carry Potiiuis-Smit (een destijds bekende socialiste), en de al genoemde wiskundige en wijsgeer prof. Gerrit Mannoury, ds C.W. Coolsma, Tom Rot en mevrouw H. MeijersKehrer.

N

og geen week na oprichting plaatste het Comité een oproep in onder andere de NRC en het Nieuwsblad van het Noorden. De reactie bestond uit ongeveer tweeduizend adhesiebetuigingen. Besloten werd een manifest uit te geven met een korte uiteenzetting van het standpunt en ondertekend met zoveel mogelijk namen. De aanhef tot dit 'Manifest tegen wederinvoering van de doodstraf' luidde aldus: "Ondergetekenden, één in hun afwijzing van de natioVU-MAGAZINE~NOVEMBER 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen