VU Magazine 1990 - pagina 276

Charles Lugt: 'Met middelen tegen malana valt geen stuiver te verdienen.' Foto Frans Welman

van een doodenkele antropoloog, toont de dominante westers georiën^ j i, i j. i-i teerde cultuur echter nauwelijks interesse voor de veelal als irrationeel afgedane kennis van primitief geachte volkeren. Toch zou de mensheid wel eens gebaat kunnen zijn met de enorme plantenvoorraad uit het tropische regenwoud en met de ongekende geneeskrachtige werking daarvan. Het tropisch regenwoud bevat de grootste verscheidenheid aan planten bomen en dieren. Naar schatting is minder dan de helft van de flora beschreven, nog niet één procent daarvan is op werkzame geneeskrachtige stoffen onderzocht, terwijl de kennis van inheemse medicijnmannen en kruidendokters hieromtrent nog grotendeels onontdekt is. De farmaceutische industrie onderkent weliswaar het belang van het regenwoud als geneeskundig arsenaal, maar houdt die wetenschap Hever uit de publiciteit. De verzamelmethoden die men hanteert en de wijze waarop men met de rechten van inheemse volkeren omspringt.

'Om het behoud te waarborgen, fantaseer ik wel eens over het heffen van zoiets als een regenwoudbelasting.'

Artemisia Annua, een plant uit het tropisch regenwoud die ak grondstof dient voor het ideale middel tegen malaria: te lange terugverdien-tijd.

zouden wel eens kritiek kunnen oproepen. "De farmaceutische industrie haalt het materiaal hefst zo onopvallend mogelijk uit het land van herkomst. Men ziet op tegen langdurig onderhandelen over rechten en phchten. En bovendien kost dit onopgemerkt verzamelen aanzienlijk minder", aldus een woordvoerder van Biotics, een Brits bedrijf dat gespeciahseerd is op dit gebied. Het National Cancer Institute van de Verenigde Staten (NCI) onderzoekt sinds kort jaarlijks tienduizend planten op mogelijke anti-kanker- en anti-Aidsstoflfen. Het verzamelen van het benodigde plantaardige materiaal heeft men aan etnobotanici opgedragen. Uit de keus voor uitgerekend deze specialisten op het gebied van exotische flora en het gebruik daarvan door de lokale bevol-

10

P king, spreekt een zekere erkenning voor de inheemse kennis van geneeskrachtige planten. Toch wordt in de contracten van etnobotanici met geen woord gerept over tegenprestaties of over de belangen van betrokken derde-wereldlanden of inheemse bevolkingen. Commercieel eigenbelang staat voorop, want op nieuwe medicijnen rusten lucratieve patenten en vergunningen.

D

r.ir. Charles Lugt is als plantchemicus werkzaam in de farmaceutische industrie. Aan hem de vraag waarom er in laboratoria kostbaar onderzoek naar chemische geneesmiddelen wordt verricht, terwijl de medicinale kennis in het tropisch regenwoud voor het grijpen ligt? "De farmaceutische industrie heeft geen ervaring met inheemse kennis. De natuurlijke weg is haar niet overzichtelijk genoeg. Daarom wordt het geijkte onderzoekspatroon niet verlaten. Gezien de bedrijfsresultaten die voortdurend onder druk staan, valt enig initiatief in deze richting niet te verwachten. Men probeert het hoofd boven water te houden. En een stimulans zal dus van elders moeten komen. Inheemse volken hebben de sleutel van het regenwoud in handen; zij bezitten en beheren kennis. Maar de moderne wetenschap heeft er geen oog voor. Opmerkelijk, zelfs uit economisch oogpunt. Want wie die inheemse kennis serieus neemt, krijgt de ge-

neesmiddelen, zij het in ruwe vorm, zo maar in handen." De oplossing? Lugt: "Overheden, nationaal en internationaal, moeten ingrijpen door wetenschappers te subsidiëren. Maar om dat voor elkaar te krijgen moet er eerst een maatschappelijke omwenteling plaatsvinden." Het bedrijf waarvoor Lugt werkt is druk bezig met de ontwikkehng van een nieuw middel tegen malaria. Het wordt gewonnen uit een plant - de artemisia annua - die rond de plek van herkomst al zo'n tweeduizend jaar bekend is. Uit onderzoek blijkt

VU-MAGAZINE—JULI/AUGUSTUS 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen