VU Magazine 1990 - pagina 327

flink bekraste rolprent komt een technische tic goed van pas. Men moet bovendien niet allergisch zijn voor een stevige dosis Hollands Glorie. De van-zessen-klaar-muziek en de kordate commentaarstem benadrukken het dramatische van de handeling als het gigantische hefschip Ostrea en ponton Macoma in beeld komen om samen een loodzware betonnen pijler op de centimeter nauwkeurig z'n plek op de zeebodem te wijzen. Het verdichten van die bodem (door 'trilschip' Mytilus), en het bematten (door de varende mattenlegger Cardium, die oneerbiedige associaties oproept met een overmaatse closetrolhouder) en volstorten (met de eveneens zeewaardige steen- en afvalstorter Jan Heijmans) zijn dan al uitvoerig aan bod geweest. Beelden van uiterst verfijnde, computergestuurde instrumentenpanelen, bemand met bedenkelijk kijkende heren in hemdsmouwen, worden trefzeker afgewisseld met shots van spattend schuim, reusachtige steenbrokken, en shagrokende bootwerkers. De film van een half uur wordt afgerond met flitsen van de ceremoniële ingebruikneming; lang genoeg om te tonen dat de zestig minuten nodig om de schuiven volledig te sluiten - Prins Bernhard, in het vooruitzicht van een glas champagne, kennelijk wat lang vallen.

- die deze beelden kennelijk voor het eerst zien. De expositie omvat verder tal van bezienswaardigheden die verband houden met de Deltawerken in het algemeen, en de stormvloedkering in de Oosterschelde in het bijzonder. Er zijn diorama's van slikken en schorren, waarin de rijke fauna en flora van de Oosterschelde, opgezet dan wel van plastic, zijn uitgestald; versneld afgespeelde video-opnamen die het droogvallen en weer vollopen van buitendijks land laten zien; en vooral veel schaalmodellen van alle buitenissige vaartuigen die speciaal voor het bouwen van de stormvloedkering zijn bedacht en geconstrueerd.

T

egen de achtergrond van al dit spectaculairs, valt de in de entreeprijs inbegrepen rondvaart - hoe verfrissend ook na al dat binnenzitten - wat tegen. De boot zet koers in noordelijke richting. En langzaam, maar van grote afstand, zien de opvarenden de stormvloedkering aan zich voorbijtrekken. Al snel gaat men zich gemelijk te buiten aan koffie verkeerd en gevulde koeken. Wie oplet ontwaart op het keerpunt nog juist de plompe toren van Koudekerke; ooit een rijke vissersplaats maar in 1752 door de zee verzwolgen, omdat, naar de legende wil, Schouwense vissers een zeemeermin iece de resistance op de per- roofden en op de kade lieten stermanente tentoonstelling in ven. Zij kregen hun noodlot aanhet ir. J.W. Tops-huis is on- gezegd door haar echtgenoot. Hij miskenbaar de grote maquette die riep vanaf het water: 'Schouwen, de Deltawerken, en vooral de water- Schouwen, het zal je berouwen, dat staatkundige gevolgen daarvan, je geroofd hebt mijne vrouwe. Kouvoorstelt. Het in en uit stromen van dekerke zal vergaan. Alleen de toren het water in het schaalmodel veroor- zal blijven staan.' Waarvan akte. zaakt een onsmakelijk gegorgel. Helaas doet de viertalige gids, die Maar dat vormt geen beletsel om op een geluidband de passagiers uitademloos toe te zien hoe een Zee- leg verschaft, uitgerekend op dit land zonder dammen en keringen bij punt er het zwijgen toe. springvloed daadwerkelijk volloopt, en welke zegeningen al die beweega drie kwartier is de boot bare schuifjes nu feitelijk voor de terug bij het uitgangspunt: veiligheid van mens en dier betekede voormalige bouwput die nen. nu als haventje dienst doet, met in Dat dit theoretisch model een reële het midden de laatste van de 66 pijafspiegeling is van de harde werke- lers die, ten behoeve van de stormlijkheid wordt één verdieping hoger vloedkering, ter plekke zijn gegetoond in een film over de waters- bouwd. Toen er 65 naar hun benoodramp van '53. De collage van stemming waren vervoerd, bleef er destijds gemaakte filmreportages eentje eenzaam achter. Als reserve, maakt grote indruk, met name op zoals de gids ons wil doen geloven? degenen - kinderen en buitenlanders Of niet goed geteld? Geen nood. De

P

N

VU-MAGAZINE—SEPTEMBER 1990

kolos staat er nu als een markant monument. En niet alleen ter herinnering aan de inventiviteit van waterbouwkundigen die dit project van acht miljard bedachten. De pijler mag ook gedenkteken zijn voor de onverzettelijkheid van wat zo mooi 'maatschappelijke krachten' heet. Biologen, behartigers van visserij belangen en milieugroeperingen, hebben politiek Den Haag destijds danig onder druk gezet. Met succes. Want halverwege de bouw van wat de Oosterscheldedam had moeten worden, ging het roer definitief om. De Oosterschelde bleef open, maar kan, in tijd van nood, nu dus ook dicht. Zo is de veiligheid der Zeeuwen gegarandeerd, en kan een uniek ecosysteem - kraamkamer voor zeedieren, lustoord voor vogels, en bron van inkomsten voor mossel- en oesterkwekers - behouden blijven. Laat het betonnen gevaarte daarom vooral het symbool worden van het aarzelend groeiende milieubesef in ons land. Alleen voor de bedenkers van al dit fraais is het zielig. Toen de laatste schuif in 1986 was aangebracht en koningin Beatrix - wat paradoxaal dit Oosterscheldewerk opende door de kering te sluiten, waren de Deltawerken op een haar na gepiept. Na de voltooiing van dit huzarenstuk viel aan de resterende deelprojecten - de Philipsdam en de Bathse spuisluis - geen eer meer te behalen. De vooruitgang had zichzelf voorbijgelopen. De waterbouwkundige ingenieurs konden naar huis en vertellen sindsdien hun kinderen - en straks hun kleinkinderen - tot vervelens toe van Neeltje Jans. Maar misschien is er toch nog hoop voor hen. Want als het waar is dat de zeespiegel, ten gevolge van allerlei ecologisch ongerief, onstuitbaar zal blijven stijgen, dan komt er weer werk aan de winkel. Op mondiaal niveau nog wel! Want de één z'n (waters)nood is de ander z'n brood. •

Delta-Expo, Ir. J.W. Tops-huis, Neeltje Jans. Dagelijks geopend van 10 tot 17 uur, maar van 1 november tot 1 april op maandag en dinsdag gesloten. Toegangsprijs: f 10,-, kinderen 4 t/m 12 jaar f7,50, CJP-houders f5,-, museumkaarthouders gratis. Geen toegang voor honden. Inlichtingen: (01115) 2702.

17

g

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen