VU Magazine 1990 - pagina 148

Het werk van Paul Klee wordt vaak beschouwd als een weergave van kinderdromen en een paradijselijke natuur. Wellicht heeft de enorme populariteit een goed begrip in de weg gestaan. Terug naar de wortels.

De bewegingen van

---/ q -7 C' A •'•

Drei Vierer segein (1940). Foto Hamburger Kunsthalle

IGNACESCHRETLEN

beeldingen van de natuur, die vaak iets paradijselijks uitstralen.

Met tentoonstellingen in Hamburg en Bern wordt dit jaar herdacht dat de in 1879 geboren Paul Klee een halve eeuw geleden overleed. In poster- en kaartenshops vliegen reprodukties van zijn werk als warme broodjes over de toonbank. Ondanks uiteenlopende stijlen en een oeuvre dat circa negenduizend werken omvat, haalt men de posters van Klee, waarop het oorspronkelijke schilderij vaak op veel groter formaat wordt afgebeeld, er zonder moeite tussenuit. Het zijn de karakteristieke, met veel fantasie getekende taferelen, die ontsproten lijken te zijn aan een kinderdroom, en de sprookjesachtige, kleurrijke af-

ls poëet onder de schilders leek Paul Klee met zijn werk de harde realiteit te willen vergeten. Niemand kon volgens een kunstcriticus intenser "het geluk van de nieuwe, herwonnen schoonheid" verbeelden dan Klee. Toen in 1920 de eerste monografie over hem verscheen, gold dat als zijn handelsmerk en reeds toen werd zijn werk op briefkaarten afgebeeld. In 1930 schreef Z);e Weltbühne (tijdschrift van onder andere Kurt Tucholsky) dat Klee zijn succes dankte aan de toevallige omstandigheid dat zijn kinderlijke figuren de behoeften bevredigen van een burgerdom dat zich - "in kokette verachting voor al

14

A

het geestelijke en problematische" distantieert van de verschrikkingen van de tijd. Na de Tweede Wereldoorlog zou een vergelijkbare beeldvorming van zijn werk optreden. De Duitsers, die hem in 1933 als 'jood en leraar' aan de kunstacademie te Düsseldorf hadden ontslagen en die tussen 1937 en 1939 ruim honderd werken van hem als 'ontaarde kunst' uit de musea hadden verwijderd, wilden de inmiddels in zijn geboorteland Zwitserland overleden schilder rehabiliteren. Er mocht geen kwaad woord meer over hem worden gezegd. Door Duitse schilders, die streefden naar nieuwe internationale erkenning, werd Klee als de vader van de abstracte kunst beschouwd. In 1954 verscheen het inmiddels beroemde standaardwerk over Paul Klee, geschreven door diens vriend Will Grohmann, dat in hetzelfde jaar in het Frans, Engels en Italiaans werd vertaald. Opnieuw ontdekte het publiek via briefkaarten, kalenders en posters de betoverende wereld van de kunstenaar. Omdat een groot deel van de 'ontaarde kunst' uiteindelijk in buitenlandse handen was gekomen, kocht Düsseldorf in 1960 achtentachtig werken van Klee uit Amerikaans privé-bezit. Voor deze verzameling, die momenteel is ondergebracht in het moderne gebouw van de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, VU-MAGAZINE—APRIL 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen