VU Magazine 1990 - pagina 360

en het opzetten van kleinschalige projecten. Die activiteiten zullen gewoon doorgaan, ook zonder financiële hulp van de regering. Mensen die eenmaal hun culturele wortels ontdekt hebben, laten zich die niet zo maar afnemen." Na de verkiezingsnederlaag heeft Cardenal tegen journalisten lange tijd niets willen zeggen over poHtiek. Binnen het Frente Sandinista is men bezig de gebeurtenissen van 25 februari te evalueren en Cardenal wil daar niet teveel op vooruit lopen. Uiteindelijk wil hij er toch wel iets over kwijt, al zijn het wat hem betreft slechts een paar losse gedachten. "Een logische vraag die na bijna tien jaar oorlog opkomt, is: heeft een revolutie in een land als Nicaragua, dat onder de rook van de Verenigde Staten ligt, eigenlijk wel overlevingskansen? Je mag als mens en zeker als christen nooit zeggen dat iets onmogelijk is, maar we moeten elkaar ook niet voor de gek houden. De VS heeft zulke grote belangen in de re-

'Ik ben het universum om me heen steeds meer gaan zien als een oneindige bron van poëtische inspiratie.' gio dat een politiek model dat daar tegen in gaat, niet makkelijk te realiseren is. "In 1979 zijn we er dankzij een klein wonder in geslaagd Somoza te verjagen. Maar, als we het tien jaar later hadden geprobeerd zou het, door de ontwikkelingen in de wereldpolitiek, waarschijnlijk niet meer gelukt zijn. Bij jullie zal het jaar 1989 de geschiedenisboekjes ingaan als de bevrijding van Oost-Europa. Maar voor de derde wereld is de val van de Berlijnse muur veel minder een symbool van naderende vrijheid en democratie. Het moment dat Oosten Westduitsers zielsgelukkig de muur afbraken, betekende voor ons dat we meer dan ooit overgeleverd werden aan de VS. De komende jaren zal er in deze wereld slechts één supermacht zijn, die met een enorme economische, politieke en mihtaire macht Latijns-Amerika in de tang kan nemen. Onze afhankelijkheid 6

van de VS is totaal en in dat opzicht zal het voor de Sandinisten erg moeilijk worden om opnieuw aan de macht te komen."

O

ndanks alle teleurstellingen blijft Cardenal een overtuigd Sandinist. Vanwege zijn politieke opvattingen heeft hij dan ook herhaaldelijk in de clinch gelegen met de hiërarchie van de katholieke kerk. In 1983 kwamen de spanningen wel heel zichtbaar in de pubHciteit toen de paus, bij aankomst in Nicaragua, de priester-minister voor het oog van de internationale pers de les las. Cardenal toont zich weinig onder de indruk van die aanvaring. "Ik had dat vingertje zien aankomen. De nuntius had me gewaarschuwd dat, gezien het karakter van de paus, er wel eens iets onaangenaams zou kunnen gebeuren. Hij raadde me daarom aan niet naar het vliegveld te gaan. Maar ik vond dat ik als hd van de regering aanwezig moest zijn bij de aankomst van de paus." Cardenal heeft zich de afgelopen jaren vooral minister van cultuur gevoeld en nauwelijks priester. De afstand tot de officiële katholieke kerk is dan ook steeds groter geworden. Zo groot dat hij tegenwoordig niet eens meer als priester de sacramenten mag bedienen. Wel heeft hij zich al die jaren nauw verbonden gevoeld met de Nicaraguaanse basisbeweging, een beweging die de laatste tijd in een ernstige crisis zit. Na de revolutie in 1979 identificeerden veel arme Nicaraguanen in de basisgemeenschappen zich met het volk Israel in de woestijn. Ze voelden zich bevrijd uit het Egypte van Somoza en ervoeren dat ze op weg waren naar het beloofde land. Maar na de verkiezingsnederlaag en door het harde economische beleid van Violeta Chamorro zijn veel gelovigen het spoor bijster geraakt. Ze vragen zich af of ze nog wel ooit in het beloofde land zullen komen. Cardenal kan de crisis wel begrijpen, maar voegt daaraan toe: "We moeten niet vergeten dat, nadat de Israeheten een tijd in het beloofde land geleefd hadden, ze er ook weer uit verjaagd zijn, eerst naar Babel en later verstrooid over de wereld. Met andere woorden: het zou niet terecht zijn om te blijven steken in de Exodusverhalen. De geschiedenis van Is-

rael is doorgegaan en uiteindelijk uitgemond in het verhaal van Jezus van Nazareth. In zekere zin zie je daar ook weer een herhaling van een bepaald patroon. Jezus predikte de komst van het Koninkrijk, maar eindigde uiteindelijk aan het kruis, eenzaam en alleen. Er zijn momenten van twijfel, in de woestijn, aan het kruis, en nu in Nicaragua. Maar als het er op aan komt kan een christen niets anders dan een optimist zijn, die in wonderen blijft geloven. De opstanding legt ons uit waarom."

B

egin dit jaar is Cardenal 65 geworden. De turbulente jaren van de revolutie zijn hem niet in de koude kleren gaan zitten. In de loop van het gesprek blijkt dat hij zich bij vlagen oud en versleten voelt. Zo vertelt hij erg lang getwijfeld te hebben over het eredoctoraat van de Vrije Universiteit. "In eerste instantie heb ik het een beetje afgehouden. Eerlijk gezegd zie ik nogal op tegen de lange reis en alle activiteiten die nu eenmaal bij zo'n eredoctoraat horen. Bovendien voel ik me bij dat soort gelegenheden altijd zeer ongemakkelijk. De persoon Cardenal komt teveel centraal te staan, terwijl al die mensen, die echt aan de basis de Nicaraguaanse cultuur hebben verspreid, naamloos blijven. Maar goed, ik heb toch toegestemd, omdat het een belangrijke internationale erkenning is voor Nicaragua en de revolutie. "Veel buitenlandse organisaties hebben de laatste tien jaar met onderscheidingen de revolutie gesteund. Het omgekeerde is echter ook voorgekomen; een paar keer zijn tegenstanders van ons in het zonnetje gezet, enkel en alleen om de revolutie dwars te zitten. Zo ben ik er van overtuigd dat Obando y Bravo nooit de kardinaalshoed gekregen zou hebben als er geen Sandinistische revolutie geweest was. In die zin ben ik gewoon aan Nicaragua en mijn volk verpHcht om deze onderscheiding te aanvaarden." D Begin dit jaar verscheen in Groot-Brittanië een selectie uit 'Cantico Cósmico', getiteld: 'The Music of the Spheres' (vertaald door Dinah Livingstone en uitgegeven bij Katabasis, London). Een Duitse vertaling van 'Cantico Cósmico' is in voorbereiding. Hans Snoek is theoloog/journalist en verbonden aan het Baptisten-seminarie in Managua, Nicaragua.

VU-MAGAZINE—OKTOBER 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen