VU Magazine 1990 - pagina 105

Vooral de chemische industrie is er voorstander van om middelen eerst uitgebreider te onderzoeken, omdat ze anders misschien ten onrechte uit het toegestane pakket worden gehaald. Het is beter om het andersom te bekijken. Op basis van wat je nu weet, moet je maatregelen nemen. Daardoor zul je de ene keer te veel en een andere keer te weinig doen, maar dat is beter dan blijven uitstellen. Bovendien zul je nooit alles te weten komen. Uit het onderzoek in Aalsmeer bijvoorbeeld bleek dat er verband is tussen landbouwgif en kanker. Maar waar het precies door komt, door het zwemmen in het natuurbad, de opslagplaats van de bestrijdingsmiddelen of luchtverontreiniging, dat is niet vast te stellen." "Denk ook eens aan de gezamenlijke werking van bestrijdingsmiddelen", vult Vos aan, "daar weten we nog haast niks van af. Het is voorstelbaar dat al die middelen zich in de bodem vermengen en een chemische reactie teweeg brengen. iochemicus Han Hegeman en Over het algemeen wordt voor toestudente beleidssociologie lating alleen de werking van een Anita Vos liepen alvast voormiddel op de korte termijn bekeken. uit op dat plan. Ook zij onderzochNu heeft de boer nog een hoge opten hoe het gebruik van bestrijdingsbrengst en zijn zijn planten niet ziek, middelen terug te dringen is. Dat re- maar als zoon of dochter het bedrijf sulteerde in het rapport 'Prikkel of over dertig jaar overneemt, is al het pressie? Beleidsinstrumenten voor leven uit de grond verdwenen." Hehet terugdringen van bestrijdings- geman en Vos zetten ook hun middelen'. Het onderzoek deden ze vraagtekens bij de uitvoering van de op verzoek van Milieudefensie, De bestrijdingsmiddelenwet. Voor somKleine Aarde, de Stichting Natuur- mige verboden middelen wordt op verrijking en de Stichting Mondiaal grote schaal vrijstelling verleend. Alternatief. Tussenpersoon was de Bijvoorbeeld methylbromide. Wetenschapswinkel van de Vrije Universiteit. De onderzoekers zochten de zwakke ettelijk vastgelegde ge- en plekken in het huidige overheidsverboden; daaruit bestaat beleid en droegen zelf oplossingen het huidige bestrijdingsaan. De toelatingseisen voor be- middelenbeleid vooral. Boeren en strijdingsmiddelen op de Nederland- tuinders in de waterwingebieden se markt moeten strenger worden, mogen bijvoorbeeld maar een bevinden ze. De gehanteerde 'geen on- perkt aantal middelen gebruiken, aanvaardbare schade'-uitgangspun- omdat de stoffen gemakkelijk doorten uit de Bestrijdingsmiddelenwet sijpelen in het grondwater waar (1962) zijn niet stelselmatig uit- drinkwater uit wordt gewonnen. gewerkt in duidelijke criteria. He- Ook is met boeren en tuinders afgeman: "Het beleid is erg vaag. Van gesproken dat ze een installatie veel bestrijdingsmiddelen die nu ge- moeten hebben, waarmee de verpakbruikt worden, zijn de risico's niet kingen van bestrijdingsmiddelen bekend. Zo ontbreken voor vrijwel kunnen worden schoongespoeld. alle middelen de normen voor het Zodat er geen resten in het slootwaabiotische (organische en anorgani- ter komen. sche) milieu. Minder verspilling is het devies. "Het ontbreken van duidelijke Dankzij de computer kan al steeds maatstaven maakt het ook moeilijk nauwkeuriger de maximale dosis om een vergunning in te trekken. worden berekend. Betere appara-

jaren tachtig opgeschrikt door de aanwezigheid van methylbromide, een grondontsmettingsmiddel, in het grondwater. En in 1988 bleken de concentraties van insektendoders als dichloorvos en fosdrin er zo hoog, dat van ecologisch dood binnenwater sprake is. Twee maanden terug berichtten de kranten voor het eerst over de samenhang tussen leukemie en landbouwgif in de Aalsmeerse tuinbouw. De tol wordt hoog. Intussen vindt ook de overheid dat het met minder moet. In de Landbouw Structuur Nota van 1989 staan voornemens: een vermindering van het bestrijdingsmiddelengebruik met 50 procent in het jaar 2000. Voor grondontsmettingsmiddelen wordt zelfs een daling van 80 a 90 procent nagestreefd. Hoe dat te bereiken, wordt beschreven in het Meerjarenplan Gewasbescherming waarvan het concept waarschijnlijk een dezer dagen zal verschijnen.

B

W

VU-MAGAZINE—MAART 1990

tuur, bijvoorbeeld dichter op de grond, moet het verwaaien tegengaan. In de praktijk blijkt namelijk dat zo'n 30 procent van het jaarlijkse verbruik in de lucht terecht komt, schrijven Vos en Hegeman. Grote boosdoeners zijn wat dat betreft sproeivliegtuigen. Maar daar bestaan intussen redelijke regels voor. Er zijn zo'n 350 verschillende soorten bestrijdingsmiddelen op de Nederlandse markt. Jaarlijks wordt ruim 20.000 ton verbruikt. De weidebouw en enkele kleinere teelten zijn dan niet meegerekend. De glastuinbouw en de aardappelteelt kunnen, door het werken met monoculturen, het moeilijkst zonder chemische middelen. Toen in die bedrijfstakken bekend werd dat in het jaar 2000 nog maar de helft van de huidige hoeveelheden gebruikt mag worden, onstond grote paniek. "Het is niet de bedoeling dat hele bedrijven failliet gaan door een milieuvriendelijk beleid. Als de overheid chemische middelen verbiedt, moet ze ook klaar staan met een alternatief," zegt Vos. Onderzoek

'Het is voor een boer niet aangenaam om te horen dat hij stelselmatig het milieu vergiftigt.' naar alternatieven is er nu vooral ter ondersteuning van het beleid, maar het zou een voorkeursbehandeling moeten krijgen door het instellen van speciale overheidsfondsen, menen de onderzoekers. Vooral de geïntegreerde, ofte wel 'high-tech' landbouw, is in opkomst. In Nagele (Noordoostpolder), staat sinds 1979 een proefbedrijf waar een minimum aan bestrijdingsmiddelen en meststoffen wordt gebruikt. Onkruid wordt mechanisch gewied, de teelt is gericht op resistente rassen. Deze gezondere akkerbouw kiest niet voor het gevoelige bintje, maar voor de Santé, bestand tegen vier van de vijf soorten aaltjes die de gevreesde aardappelmoeheid veroorzaken. Het proefbedrijf heeft het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen met 95 procent kunnen terugdringen. 15

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen