VU Magazine 1990 - pagina 278

Jeane de Beer: 'Antropologie misbruikt om eigen dominantie te bevestigen.' Foto Frans Welman

medicijnen spelen antropologen een ondergeschikte rol, vindt prof. Kloos. Je kunt ook nauwelijks anders verwachten. "Farmacologie is een gespeciaUseerd vakgebied. En een antropoloog moet niet de scheikundige willen uithangen." Maar antropologen hebben wel een signaalfunctie. "Tal van inheemse volken zouden inmiddels zijn verdwenen, wanneer de antropologie niet de aandacht had gevestigd op de bedreiging van hun voortbestaan." Omdat botanie, farmacologie en antropologie zulke uiteenlopende vakken zijn, valt er, op zoek naar de medicinale mogelijkheden van het oerwoud, welUcht iets te zeggen voor samenwerking tussen deze en andere disciplines. Prof. Kloos ontkent dit niet. "Interdisciplinair onderzoek kan heel vruchtbaar zijn. Is, gezien de bedreiging van het regenwoud en zijn bewoners, zelfs noodzakelijk. Probleem is echter dat je niet zo maar een groepje wetenschappers van uiteenlopende disciplines samen op pad kunt sturen. Die spreken niet dezelfde taal."

iets ais een regenwoudbelasting. door het tot hapklare brokken te Maar ik ben realist; dat zal dus wel verknippen, gefinancierd weet te niet gebeuren. En - eerlijk is eerlijk krijgen. "Sinds 1950 zijn we bezig - er is al veel meer aandacht voor met grootscheeps onderzoek naar de dit probleem dan twintig jaar gele- flora van Zuidoost-Azië. In dat proden. Die heeft ook in de publieke ject, 'Flora Malaysiana' getiteld, opinie effect gehad." Kalkman ver- hebben we tot nu toe vijfduizend wacht dan ook dat er hier en daar van de naar schatting vijfentwintigwel wat stukken regenwoud zullen duizend planten onderzocht. Uit geblijven staan. Maar of het genoeg sprekken met de overheid is geblezal zijn? ken dat het vrijwel onmogelijk is om Prof. Kalkman: "We weten dat het onderzoek gefinancierd te krijgen autogebruik in ons land onoplosba- dat langer dan een paar jaar in bere problemen zal veroorzaken. Maar slag neemt. We moeten het dus in heeft die wetenschap ertoe geleid dat overzichtelijke stukken knippen.

B

otanisch onderzoek levert basismateriaal voor tal van andere wetenschappelijke disciplines. In dat licht zijn botanici soms veel te bescheiden, vindt althans prof.dr. C. Kalkman, taxonoom en directeur-beheerder van het Rijksherbarium te Leiden. "Ik denk dat publiciteit voor het funda-

'Ik vind dat antropologen moreel verplicht zijn om de volken die zij bestuderen bij te staan in de strijd om het voortbestaan.' mentele ontdekkingswerk van botanici van groot belang is. We zouden wat meer naar buiten moeten treden", meent hij. Kalkman sluit niet uit dat die publiciteit ook de aandacht voor het multifunctionele belang van het regenwoud ten goede zou komen. Maar het is hem niet voldoende. "Om het behoud van tropisch regenwoud te waarborgen, fantaseer ik wel eens over het heffen van zo12

we ons massaal tot het openbaar vervoer bekeerden? Zo is het ook met het tropisch regenwoud. Meer aandacht is niet genoeg om het voor vernietiging te behoeden. En ik vrees dat je het met een handvol kleine oerwoudparken niet redt." De motieven achter de menselijk vemietigingsdrang jegens het oerwoud, kent hij ook. Als puntje bij paaltje komt, zegt Kalkman, dan geven economische drijfveren de doorslag. "Daar helpt geen wetenschapper tegen." Kortzichtigheid speelt bovendien een rol, meent hij. "Er is in Nederland geen organisatie die projecten van tien jaar of meer wil financieren. Dus krijg je nul op het rekest en moet je een andere strategie bedenken." Kalkman is zelf betrokken bij zo'n lange-termijnproject dat hij alleen

Maar het gevolg is wel dat het project zo veel te langzaam gaat."

H

oewel onderzoeksresultaten van botanici van belang kunnen zijn voor farmacologen, antropologen, scheikundigen en wie al niet, staan de dames en heren uit deze vakgebieden niet te dringen op de stoep van prof Kalkman. "Ha, nee! Niet direct. ledere wetenschapper heeft de neiging zich alleen met z'n eigen zaken bezig te houden. Multidisciphnair onderzoek is nog altijd een uitzondering; het is een heel gedoe, vaak duur en het moet meestal praktisch gericht zijn." Moeilijk, die samenwerking? Misschien. Maar niettemin hoogst noodzakelijk. Dat vindt de antropoloog drs. Jenne de Beer die, aan de vooravond van zijn vertrek naar VU-MAGAZINE-^ULl/AUGUSTUS 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen