VU Magazine 1990 - pagina 453

Een nog nauwelijks erkend milieuprobleem: verdroging. Om het grondwater op peil te houden is wederom eensgezindheid en poHtieke besluitvorming vereist. Help, het water zakt! GERT VAN MAANEN Hollanders dreigen te droge voeten te krijgen. In hun eeuwige strijd tegen het water, waarmee weliswaar bijna tweederde van Nederland aan de macht van de zee is onttrokken, zijn ze te ver doorgeslagen. Nederland dreigt namelijk op te drogen. Sinds de jaren vijftig is het grondwaterpeil met gemiddeld twintig tot dertig centimeter gezakt. In het Zuidhmburgse Bunderbos, het meest extreme geval, is er zelfs sprake van een daling van het grondwater met drie meter. Meer dan zeventig procent van onze 'natte' natuurgebieden is op dit moment min of meer ernstig verdroogd.

E

en te lage grondwaterstand heeft met name negatieve invloed op de vegetatie in natuurgebieden. Bijzondere plantensoorten, zoals wilde orchideeën, beenbreek, klokjesgentiaantje en

zonnedauw, die ooit vrij algemene planten waren in Nederland, vielen als eerste ten prooi aan de verdroging. Zij ruimden het veld voor planten die het met de bodemomstandigheden iets minder nauw nemen, zoals brandnetel, pijpestrootje en ridderzuring. Deze vegetatieveranderingen voltrokken zich echter zo langzaam en sluipend dat ze aan de aandacht van het grote publiek ontsnapten. Natuurliefhebbers, die vanuit hun hobby juist vaak aandacht hebben voor deze bijzondere en zeldzame soorten, en wetenschappers die zich vakmatig met natuurveranderingen bezighouden (biologen en hydrologen) waren de eersten om verdroging als een probleem te herkennen. Een nationale erkenning voor het milieuprobleem verdroging liet echter nog even op zich wachten. Verzuring (door luchtverontreiniging en

overbemesting), versnippering en verstoring zijn reeds bekende, nationaal erkende, bedreigingen voor natuurgebieden. De zichtbare aftakeling van de natuur werd in eerste instantie vaak aan deze problemen gekoppeld. Over de precieze rol van de grondwaterstanden in het geheel waren eigenlijk nog te weinig harde gegevens bekend. Nu ligt dat anders. De ontwikkeling van kennis over de invloed van het grondwaterpeil heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. De opdracht aan de Studiecommissie Waterbeheer, Natuur, Bos en Landschap (SWNBL), die in 1982 door drie belanghebbende ministeries werd verstrekt, vormde een markant keerpunt in de kennis van de invloed van de grondwaterstand. De SWNBL werd gevraagd studie te verrichten naar de betekenis van water, waterhuishouding en water

Snelle afwatering. De kanalen die na di lierverkaveling ontstonden droegen bij aan de daling van het grondwaterpeil. Foto Bram de Hollander

VU-MAGAZINE—DECEMBER 1990

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen