VU Magazine 1990 - pagina 201

terrein in gebruik is. Enkeldiepe blubber, vermengd met een goed deel van het lokale mestoverschot, belemmert het voortgaan in ernstige mate, zodat nader onderzoek van de damwand achterwege moet blijven.

G

elukkig kent ook het ministerie van Defensie een afdeling Voorlichting. Want niet alleen de status van de lokatie bij Olst en de achtergrond van het kennelijk nooit voltooide liquideren van de IJssellinie, houdt de aandacht vast. Ook de rol die Kornwerderzand, destijds bemand met Amerikaanse Navo-troepen, in het geheel heeft gespeeld, roept vragen op, Wat de GI's daar uitvoerden is nog altijd diep geheim. En zelfs de Van Heutsz-troepen die voor de omringende bewaking van de stelling verantwoordelijk waren, bleven volledig onkundig van wat zich tussen de metersdikke bunkermuren heeft afgespeeld. De twee eerste vragen blijken vrij eenvoudig te beantwoorden. De IJsseloevers onder Olst zijn inderdaad nog in gebruik bij de Genie die er af en toe oefent in het slaan van bruggen. De loods in Welsum dient om er het daartoe benodigde materieel in op te slaan. Dat de toegang tot de voormalige stuwlokatie verboden is heeft als voornaamste reden, dat veel spelevarende dagjesmensen het een uitgelezen plek achtten voor het te water laten van hun boten. Dat nu zou de rust van de talrijke vogelsoorten in de omliggende beschermde natuurgebieden, in gevaar brengen. En dat er her en der nog zoveel beton op en in de grond te vinden is, heeft geen andere oorzaak dan dat het opruimen ervan zo duur is.

Van een doorbraak in het stilzwijgen rond Kornwerderzand kan echter geen sprake zijn. Op de mededeling dat de geruchten over de aanwezigheid van kernwapens ten tijde van de Amerikaanse inkwartiering aldaar, nogal hardnekkig zijn, reageert de voorlichter met een laconiek: "U weet meer dan ik". Voor enige opheldering in deze zaak, moet de verslaggever eerst maar eens met "meer specifiek feitenmateriaai" komen. Een vicieuze cirkel dus. Want juist dat feitenmateriaal is niet boven water te krijgen. Slechts één ding is zeker: de situatie waarvoor een groot deel van de Nederlandse bevolking vreesde, toen plaatsing van kruisraketten nog aan de orde was, bestond in het diepste geheim al een aantal jaren in Kornwerderzand, De stelling was feitelijk geen Nederlands grondgebied meer, maar stond onder rechtstreeks bestuur van de Amerikaanse legerleiding. De autonome zeggenschap over 's lands veiligheid was daarmee formeel in handen van een vreemde mogendheid gegeven. Geen Nederlandse minister, maar een Amerikaanse president mocht beslissen wie daar op welk moment op welke knop zou drukken; een situatie die, anders dan 'Woensdrecht' en louter uit onwetendheid, nooit tot enige protestmars aanleiding heeft gegeven...D Met dank aan Gerrit Gerrits.

ilLITAlB TEReEIN

dergelijke linies bleken - eenmaal in vijandige handen - vooral een gevaar voor de eigen bevolking, zoals de geschiedenis van bijvoorbeeld de Wieringermeer aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, bewees. Het getuigt daarom van een kostbare en riskante naïviteit, dat de defensietop van ons land nog in de jaren vijftig - nota bene het tijdperk van de H-bom en de anti-raketraket! - koos voor een waterlinie als uiterste verdedigingsmiddel. Inmiddels ligt het einde van het korte bestaan van de IJssellinie ook al weer vijfentwintig jaar achter ons. De ontwikkelingen in de wapenontwikkeling hebben intussen niet stilgestaan. De vraag was alleen even wat er na Reagan's 'starwars' eigenlijk nog te verzinnen viel? Niets anders, zo bleek ai spoedig, dan het definitief beëindigen van de Koude Oorlog.D

VU-MAGAZINE—MEI 1990

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen