VU Magazine 1990 - pagina 52

tatoriale regiem van Ceausescu. Vanuit Hongarije is het erg moeilijk om iets te veranderen in Roemenië, maar we willen door demonstraties en acties ervoor zorgen dat men aan Roemenië blijft denken. We willen vooral aan de Westerse landen duidelijk maken dat ze Ceausescu niet moeten geloven. Het geld dat ze hem gegeven hebben, werd gebruikt om de Roemeense Gestapo, de Securitate, op te bouwen. En natuurlijk gebruikt hij het ook voor zichzelf en voor zijn familieleden die allemaal hoge plaatsen hebben in het Roemeense gouvernement. "Velen van ons zijn al jaren geleden uit Roemenië gevlucht, maar we horen elke dag van nieuwe vluchtelingen wat er in het land gebeurt. Het wordt steeds erger. Tien minuten geleden hoorde ik nog dat een kilo rijst op de zwarte markt honderdvijftig lei - dat is ongeveer tien dollar - oplevert. Er is niets en de mensen worden gedwongen om te stelen. Westerse toeristen worden beroofd. Oók door de mensen van de Securitate die nauw samenwerken met de mafia. Er is overal corruptie en dat zal in een postCeausescuperiode nog het grootste probleem zijn: de morahteit." iemand heeft vertrouwen in wetten, in overheden... De politie heeft een zwarte markt voor paspoorten. Ze werkt samen met zigeuners, die als tussenhandelaren fungeren. Het hoofd van deze zwarte markt zit in Timisoara, een stad met ongeveer 300.000 inwoners. Als een Roemeen op straat gepakt wordt met één Duitse mark of één dollar op zak, gaat hij de gevangenis in. Maar de Roemeen die met 20.000 dollar of mark naar de autoriteiten gaat en om een paspoort vraagt, zal er een krijgen en niemand vraagt hem van wie hij het geld heeft gekregen. "Er is individueel verzet. Georganiseerde activiteiten zijn onmogelijk. Van de vier personen werkt er één voor de Securitate. Ze worden daartoe gedwongen. Stel je een dokter voor of een directeur van een onderneming. Als de Securitate hun medewerking vraagt en ze weigeren, dan zijn ze binnen twee of drie maanden de klos. Ze worden bijvoorbeeld gearresteerd als ze op de zwarte markt een kilo koffie kopen.

Dan heeft iemand de keuze: de gevangenis in of een agent van de Securitate worden. "De enige mogelijkheid tot verzet is de spontane opstand. Zoals twee jaar geleden (op 15 november 1987, jm) in Brasov is gebeurd, waar de arbeiders demonstreerden. De politie wist precies wat ze moest doen. Ze zijn niet getraind om de gemeenschappelijke vijand - het kapitalisme - te bestrijden, maar ze worden getraind om hun eigen volk te bestrijden. Eerst blokkeerde men alle andere fabrieken en de studentenwijken van de stad. Men sneed de demonstranten af van alle anderen. "Ik sprak met vluchtelingen uit Brasov en ze vertelden me dat er tijdens de demonstratie ongeveer tachtig mensen zijn gearresteerd. Ze werden weggevoerd met trucks. De politie zei dat ze geëxecuteerd zouden wor-

kwamen de gevangenen terug naar de stad. Er volgde een rechtszitting met gesloten deuren en ze belandden in de gevangenis. Familieleden moesten een verklaring tekenen dat de rechtszitting openbaar was geweest en een democratisch verloop had gehad... "Er zijn schrijvers die protesteren. Zoals Desliu. Hij was heel lang de officiële dichter van de communistische partij. Nu hij openlijk heeft gezegd wat hij van het regiem vindt, plaatst hij zichzelf in een positie waarin hij volkomen geïsoleerd is. Hij heeft huisarrest, hij kan met niemand praten. Dat zijn de echt moedige mensen in Roemenië."

P

al Bodor is als Roemeense balling, schrijver en journalist bij het Hongaarse dagblad Magyar Nemzet, waarin hij columns over Roemenië schrijft. "Sinds 1946

'Ni

Emil lovanescu: 'Er is overal corruptie.' Foto Yvon Schoenmaliers

den. Eerst werden ze naar Boekarest gebracht. Daar zijn ze twee weken ondervraagd. In die tijd werd bij de familie thuis verteld dat ze doodgeschoten waren. Er werden doodskisten afgeleverd, die men niet open mocht maken. Maar na twee weken

werk ik als journalist. In Roemenië heb ik vijftien boeken geschreven die ook daar zijn uitgebracht. Ik ben Hongaar en leefde in Roemenië tot 1983. Ik was onder meer chef-redacteur van een tijdschrift voor minderheden, Kriterion. Later was ik chefVU-MAGAZINE—FEBRUARI 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen