VU Magazine 1990 - pagina 358

te schaven. Het heeft allemaal ontzettend lang geduurd, maar achteraf ben ik gelukkig dat al die theorieën over oerknal, het uitdijende heelal, zwarte gaten en quasars een plaats in 'Cantico Cósmico' hebben gekregen." Cardenal is in de jaren zeventig vooral bekend geworden in Nederland door zijn politieke gedichten en psalmberijmingen. Die maatschappelijke betrokkenheid is er nog steeds. In 'Cantico Cósmico' komt uitvoerig de Sandinistische revolutie aan de orde, evenals een kritiek op het kapitalisme. Toch lijkt er een verschuiving te zijn opgetreden in zijn werk. Cardenal erkent dat hij in de loop der jaren is veranderd. "Van jongsaf aan ben ik geïnteresseerd geweest in religie. Later is daar mijn politieke belangstelling bij gekomen. Maar het bleven twee gescheiden werelden. Pas in de jaren voor de revolutie ben ik, dankzij de bevrijdingstheologie, allerlei dwarsverbanden tussen die twee gaan zien. En de laatste tijd ben ik, misschien door het ouder worden, in de wereld meer en meer een voortdurend samenspel van religie, politiek en moderne wetenschappen gaan zien."

De speciale belangstelling van Cardenal voor natuurkunde en astronomie blijkt direct al aan het begin van 'Cantico Cósmico'. Het eerste gedicht, getiteld 'De Big Bang' beschrijft op poëtische wijze de oerknal, het ontstaan van protonen en neutronen, de vorming van sterren en de verhouding tussen materie en energie. Door deze aandacht voor de moderne wetenschappen, heeft het 'Lied van de kosmos' iets westers gekregen. Wat beweegt een dichter uit een derde wereldland tot het schrijven van dit soort poëzie? Cardenal: "Ik ben het universum om me heen steeds meer gaan zien als een oneindige bron van poëtische inspiratie. Wat is er mooier dan de voortplantingstechnieken van dieren? Wat is er indrukwekkender dan het ontstaan van planeten? Als je goed luistert hoor je achter al die dingen muziek, een ritme dat je herkent in het wassen en afnemen van de maan, in de afwisseling van eb en vloed, in een bloem die zich opent en sluit, of in het hart van een foetus, dat begint te slaan. Het zijn allerlei natuurkundige en biologische processen, die zo'n poëtische kracht hebben, dat ik

Lied van de Kosmos Kijkend naar de maan in Solentiname dwars door de kaalste mango-takken denk ik aan de azuren bol van deze aarde aan de hemel van de maan. Laat de hemel op aarde komen. De kosmos als verandering. Verandering is zijn structuur. Een web van licht dat steeds verandert. Door meditatie in contact met ritmen van het universum. De wederkomst is de beweging van Tao. Weggaan is wederkeren. Maar nu gescheiden van elkaar door ruimte-tijd. Je hemel komt over ons. Met negentig procent onzichtbare materie. Naar deze uithoek van het universum. Materie, waar wij ook zijn jij en ik... Terwijl iedere ster zich voortbeweegt. De kosmos als verandering. De hemelen waartoe ook wij behoren voor iedereen die naar ons opkijkt in de sterrennacht, 't Geloof dat alleen wij bewoners van de melkweg zijn betekent terugkeer tot concepten van vóór Copernicus. Fragment uit Cardenals 'Cantico Cósmico', vertaald door Gert J. Peelen.

4

het niet kan laten daar als dichter over te schrijven."

E

rnesto Cardenal werd op 20 januari 1925 in Granada geboren, een statige en aristocratische stad, gelegen aan het meer van Nicaragua. Ernesto krijgt een goed-kathoheke opvoeding. Hij bezoekt het Jezuïten-coUege in zijn geboortestad en studeert vervolgens letteren in Mexico en de Verenigde Staten. In 1950 keert hij terug naar Nicaragua en mengt zich in het kunstenaarswereldje van Managua. Hij vertaalt een aantal Noordamerikaanse dichtbundels, experimenteert met beeldhouwen en begint een uitgeverijtje, gespecialiseerd in poëzie. Een paar jaar later neemt zijn leven een onverwachte wending: in 1957 besluit hij toe te treden tot een klooster in de Verenigde Staten, waar hij zich bezighoudt met studie en meditatie. Maar hij blijft ook z'n hobby trouw. Begin jaren zestig publiceert Cardenal, samen met een vriend, 'Poesia Revolucionaria Nicaraguense', op een moment dat de Sandinisten nog een anonieme strijd in de bergen van Nicaragua voeren. Na zijn theologie-studie wordt Cardenal tot priester gewijd en keert hij terug naar Nicaragua. Al snel wordt duidelijk dat hij weinig zin heeft om onder het gezag van de conservatieve katholieke hiërachie te vallen. In 1966 richt hij op Solentiname, een eilandengroep in het meer van Nicaragua, een eigen christelijke gemeenschap op. Ernesto Cardenal ontwikkelt, samen met zijn parochianen, een Nicaraguaanse manier van bijbellezen (waar hij later in het wereldberoemd geworden 'Evangelie van Solentiname' verslag van doet). Ook stimuleert hij de boeren tot het vormen van coöperaties, richt een school op om de primitieve schilderkunst te ontwikkelen en inspireert de eilandbewoners om te gaan dichten. Afgaande op de verhalen slaagt Cardenal er in op Solentiname een klein paradijs te vormen, waar bijbelstudie, landarbeid en kunst hand in hand gaan. Daaraan komt in 1977 op hardhandige wijze een einde. In dat jaar zetten de Sandinisten een groot offensief in om dictator Somoza te verdrijven. Een groep jongeren uit Solentiname sluit zich aan bij de guerrilla en pleegt een VU-MAGAZiNE—OKTOBER 1990

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen