VU Magazine 1991 - pagina 340

dat strookt met de opvattingen van De Haan: geen experimenteel onderzoek, maar een theoretische studie. Samen met de taalbeheerser dr. Uriel Schuurs heeft hij onderzocht wat voor soort fouten achtste groepers en brugklassers maken in hun opstellen. Hun analyse wees het volgende uit: er is verschil tussen ongelukjes en echte fouten. Een zin met een woord teveel als 'En met een kat kun je ook niet lekker mee gaan wandelen' is een ongelukje. Congruentiefouten zijn ook ongelukjes: als een leerling zijn tekst overleest zal hij ze corrigeren, (als hij zijn tekst overleesti) Echte fouten komen er altijd op neer dat de schrijver denkt dat de lezer weet wat hijzelf weet, dus dat hij alles niet zo precies hoeft uit te leggen. 'Marie kleedde de baby aan. Ze waren allemaal roze', is een voorbeeld van zo'n fout. De schrijver beseft niet dat hij expliciet moet vertellen dat de Meertjes roze waren.

leretTwateei^zIn is.

Dirksen vindt dat je leerlingen grammaticale termen en begrippen moet leren, omdat je daarmee ^en instrument creëert om met kinderen te praten over die 'echte fouten'. Met grammaticales alleen

5. Ontploft de televisie?

Dit is

.^jzA'X

complete zin.

6. Mehmed bekijkt

Dit is ..0^£yT\^

complete zin.

7. Qidem zet thee.

Dit is cje^

complete zin.

8. gebruikt gereedschap

Dit is

CUio^A^. complete zin.

9. Mehmed ontdekt

Dit is

(X/^jz/^

complete zin.

Di. is

(ZS2J^

complete zin.

10. Maaktede tv. kortsluiting?

Isabelle is een zeemeermin.

IV

Wat voor soort extra woord staat er in zin 1 ? Een ,LUi.

woord

bereik je echter niets, want leerlingen zullen nooit uit zichzelf in het ene lesuur toepassen, wat ze in het andere lesuur hebben geleerd, zegt Dirksen. Dus moet een docent een opstel met een leerling bespreken, feedback geven, uitleggen dat je dat perspectief van de lezer moet innemen. Daarbij zijn grammaticale begrippen een nuttig hulpmiddel.

Het vele geld dat zo'n onderzoek kost wordt wel eer doorn in het oog voor de onderwijzers op de proefscholen, die zelf steeds opnieuw met vervelende bezuinigingsmaatregelen worden geconfronteerd.

E

Eimde, v<m de. £eó! 11

én ding moet nog rechtgezet worden. Nu geconcludeerd is dat de traditionele grammatica niet deugt, vraagt u zich misschien af of u dan zelf ook zulk slecht grammaticaonderwijs gehad heeft. Dat hoeft niet zo te zijn. Eigenlijk is het pas vanaf 1960 goed mis gegaan, want toen kreeg die vreselijke zinskern een centrale plaats in het grammaticaonderwijs. U boft als u voor de oorlog op de lagere school heeft gezeten. Taalkundigen zijn het namelijk over één ding eens: er bestaat een prachtige grammaticamethode voor de lagere school. Dat is de methode 'Onze Taal' van Den Hertog en Lofir, uit 1883. Die boekjes zijn vijfentwintig keer herdrukt. Tot de oorlog was dat de meest gebruikte methode. Kenmerkend is dat Den Hertog kinderen ook geen zinnen liet ontleden, maar verschillende typen zinnen liet bouwen! Als we Rie en Jan uit 'Onze Taal' vervangen door Kim en Mehmet kunnen we die boekjes zo weer uit de kast halen.D VU-MAGAZINE—SEPTEMBER 1991

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen