VU Magazine 1991 - pagina 147

wel te ondersteunen met onderzoeksgegevens. Mensen met weinig opleiding blijven, als ze eenmaal ziek zijn geworden, langer weg van hun werk, ofwel omdat ze in het algemeen langer ziek zijn, ofwel omdat mensen uit de hogere klassen ook met hchte gezondheidsproblemen hun werk nog kunnen doen. Ten slotte de dood. De verschillen in sterfte tussen mensen uit de laagste en die uit de hoogste sociaal-economische klassen liggen tussen een zogenaamd 'relatief risico' van 1,2 tot 2,0. Deze relatieve risico's geven aan hoe groot de kans is dat iemand uit een lage klasse in een bepaalde periode overlijdt, vergeleken met de kans van iemand uit een hoge klasse. Een relatief risico van 2,0 betekent bij voorbeeld dat het verschil in de kans op overlijden twee keer zo groot is.

Dr. J.P. Mackenbach: 'Ik ben geneigd te denken dat die verschillen niet rechtvaardig zijn.' Foto Levien Willemse

I

n zijn overzicht besteedde Mackenbach ook aandacht aan de mogelijke oorzaken van de verschillen. Hij hield rekening met drie soorten verklaringen. Allereerst zou het kunnen zijn dat mensen uit lagere klassen, als zij aan hun volwassen leven beginnen, een minder grote 'gezondheidsvoorraad' hebben. Onderzoek in Engeland en Scandinavië wijst in deze richting, maar soortgelijk onderzoek is in Nederland nog niet verricht.

ten van de onderzoekingen die in het kader van dit programma zijn verricht, werden begin februari op een symposium in Rotterdam bekend gemaakt.

D

e gegevens die dr. J.P. Mackenbach, coördinator van het onderzoeksprogramma, in een overzicht van recent onderzoek presenteerde, logen er niet om: van geboorte tot dood hebben verschillen in gezondheid een sociaal-economische achtergrond. Al bij de geboorte treden er verschillen op: het gewicht van de pasgeboren kinderen van vrouwen met alleen lagere school ligt gemiddeld twee ons lager dan dat van kinderen van vrouwen met hoger onderwijs. De lengte van volwassenen verschilt eveneens: mannen die slechts lagere school doorlopen hebben, zijn vijf centimeter korter dan mannen die VU-MAGAZINE—APRIL 1991

de universiteit gehaald hebben. Deze zogeheten antropometrische karakteristieken staan niet op zichzelf. Chronische aandoeningen komen onder mensen met het laagste opleidingsniveau vijftig procent meer voor dan onder mensen met hoger onderwijs. Van aandoeningen als chronische bronchitis en andere longziekten, diabetes, rugklachten, rheuma is aan het licht gebracht dat de mate waarin zij zich voordoen verband houdt met sociaal-economische lagen. Zware of zeer zware invaliditeit komt onder mensen met slechts een lagere-schoolopleiding zelfs drie keer vaker voor dan onder mensen met een academische graad. Van kort durende arbeidsongeschiktheid is niet met zekerheid te zeggen dat het in de lagere sociaaleconomische groepen vaker voorkomt. Van langdurige arbeidsongeschiktheid is deze bewering echter

Er wordt in lagere klassen iets, niet veel, meer gerookt; er wordt minder gezond gegeten; en zwaarlijvigheid komt er vaker voor. Ook is mogelijk dat mensen niet minder gezond zijn omdat zij tot lagere sociaal-economische klassen behoren, maar dat het omgekeerde geldt: zij behoren tot lagere klassen omdat zij minder gezond zijn. Een slechte gezondheid zou, met andere woorden, de sociale mobiliteit kunnen remmen. Mackenbach neemt echter aan, opnieuw op grond van Engels onderzoek, dat dit effect slechts een zeer gering deel van de verklaring van de verschillen vormt. De meeste onderzoeken wijzen in de 5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen