VU Magazine 1991 - pagina 104

Prof. A.F. Andreev: de slechtste onderzoekers die ver- lijk wennen aan het schrijven van chaotische taferelen, trekken projectvoorstellen en het voorspelFoto W. van Zanten, T-.-^ • j j len van relevante resultaten. Er pQjyj Dit IS een van de redenen waarom er blijkt dan ook weinig veranderd in niet bezuinigd wordt op wetenschap. de twee jaar dat het nieuwe systeem Het onderzoeksbudget is de laatste werkt. De beoordelingscommissies jaren zelfs iets gestegen. De Russi- hebben niet voldoende mogelijkheid sche economie verkeert in ernstige om een aanvraag af te wijzen, want crisis en de winkels kunnen nauwe- onderzoekers op straat zetten, kan lijks nog brood leveren, maar de we- niet. Men kijkt dan ook vooral naar tenschap moet door kunnen gaan. het aantal projecten per instituut. Dat wekt de nodige wrevel. De we- Hetfinancieringssysteemdat in het tenschappers die eens de vooruit- Westen leidt tot grote mobiliteit en gang moesten brengen en de hoop competitie tussen onderzoekers, is voor de socialistische maatschappij voorlopig slechts een jaarlijkse pavertegenwoordigden, worden nu be- pieren handeling. kritiseerd vanwege hun onvermogen om de industrie op te krikken naar "Het maakt niet zoveel uit wat je in een competitief niveau. Zo is men het voorstel schrijft", vertelt prof. met alle materialenkennis en com- A.F. Andreev tijdens een recent beputerwetenschap nog steeds niet in zoek aan Nederland. Hij is lid van staat om de computers te produce- de Academie en leider van het Inren waarop de industrie wacht. Het stituut voor Natuurkundige Vraagonderzoek moet volgens de critici stukken in Moskou. "Bovendien meer worden gericht op toepassin- kan zo'n systeem niet goed werken, gen. In een land in nood is geen want hoe moet je een onderzoeksplaats meer voor geleerde causerieën voorstel schrijven voor een gemeenschappelijke bibliotheek of werkrond abstracte theorieën. plaats?" Maar ook de sterkere nae kritiek heeft geleid tot druk op toepassingen is volgens hem discussies in de Academie nog ver uit het zicht: "Als het wervan Wetenschappen. Over kelijk om toepassingen gaat, dan het nut van fundamenteel onderzoek moeten degenen die de resultaten is men het eens. Het bepaalt het in- gaan gebruiken over de aanvragen tellectueel niveau van de hele weten- beshssen", vindt hij. "De academie schap, volgens de leden van de Aca- kan het belang niet beoordelen." demie. Wel wil de Academie zich oorlopig blijft alles dus bij het oude en hoeven de onderzoekers niet bang te zijn voor een tijdrovende strijd over de financiering van hun onderzoek. Ze maken zich eerder druk over een ander besluit van de Academie. De instituutsdirecteuren worden voortaan democratisch gekozen door de medewerkers. Dat heeft geleid tot chaotische taferelen. Andreev: "In veel instituten werden felle verkiemeer met de inhoud van het onder- zingscampagnes gevoerd. Medewerzoek gaan bemoeien. Daarom heeft kers werden door verschillende kanmen definancieringdrastisch veran- didaten onder druk gezet en instituderd. Voortaan kan een instituut ten raakten verdeeld in facties. Het slechts zeker zijn van 30 procent van perestrojka-denken heeft alles verhet budget. Daarmee kan men on- anderd. Het is allemaal erg demoderzoek doen, zonder dat tevoren cratisch nu." duidelijk hoeft te zijn of het ergens In de afgelopen twee jaar zijn zo toe zal leiden. Voor de overige 70 bijna alle instituutsdirecteuren verprocent moeten de onderzoekers vangen. Bovendien moesten wetenvoorstellen indienen, waarbij ze schappers naar de stembus om leden moeten aangeven wat ze hopen te van de Academie te kiezen en afbereiken. gevaardigden naar de Opperste Sovjet. Andreev is ontevreden over de In het Westen is dit systeem heel gedemocratie op de instituten: "Als woon, maar in Rusland is het moei-

D

De grootste verandering voor het wetenschappelijk bedrijfis het doorbreken van het isolement van Russische onderzoekers.

6

V

mensen hun eigen directeur moeten aanstellen, kiezen ze degene die hen het minst hard laat werken." Andere leden van de Academie hadden ook dergelijke bewaren. Men heeft ervan geleerd, volgens Andreev: "We weten nu hoe het niet moet. In de Academie discussiëren we over andere mogelijkheden, maar het is allemaal nog erg onduidelijk." In de wetenschappelijke bolwerken is het wennen aan het nieuwe denken. De omgang met democratie en voorwaardelijke financiering moet geleerd worden. De grootste verandering voor het wetenschappelijk bedrijf is echter het doorbreken van het isolement van Russische onderzoekers. Het is nog niet zolang geleden dat de weinige Westerse tijdschriften die hun weg vonden naar de bibliotheken grote vertraging opliepen omdat de censor eerst nog enkele bladzijden moest verwijderen. Drie jaar geleden is deze praktijk afgeschaft. Omgekeerd was er vanuit het Westen moeilijk achter te komen welke resultaten Russische wetenschappers boekten. Men publiceerde ze in het Russisch in Russische tijdschriften. Publiceren in de Engelstalige vakpers was altijd wel mogelijk, maar daarvoor was toestemming nodig van het staatsbureau dat de auteursrechten beheert op de intellectuele prestaties van de Sovjetunie. Dat was altijd een formaliteit, maar zo langdurig dat het artikel verouderd bij de redactie aankwam. En als het tijdschrift het met wijzigingen terugstuurde - een gebruikelijke procedure - was nogmaals toestemming vereist.

E

r worden in Rusland nu ook Engelstalige tijdschriften uitgegeven. Men hoopt met de kennisexport de benodigde Westerse valuta te verkrijgen om abonnementen op buitenlandse tijdschriften te VU-MAGAZINE^MAART 1991

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen