VU Magazine 1991 - pagina 433

Joeri Gagarin: zijn rulmtevlucht was het startsein voor de maanrace. Foto Plakat Alexei Leonov (midden) zou samen met Oleg Makarov (rechts) de eerste vlucht om de maan bemannen.

kova, de eerste vrouw in de ruimte, tijdens een persconferentie in Cuba, dat de Sovjetunie een team had gevormd dat de reis naar de maan zou maken. Rond dezelfde tijd zei Joeri Gagarin, op rondreis in Mexico, dat zijn land 'volgend jaar' een mens naar de maan zou sturen. En in april 1966 verklaarde kosmonaut Alexei Leonov op de Hongaarse televisie dat er voor 1970 een Rus op de maan zou staan. Daaraan voorafgaand zouden enkele kosmonauten om de maan cirkelen om een geschikte landingsplaats te zoeken. Slechts de voetstappen van Armstrong en Aldrin in het mulle maanstof brachten een einde aan de niet aflatende stroom van geruchten als zouden de Sovjets de Amerikanen opnieuw de loef willen afsteken. "Het laat zich aanzien dat er helemaal geen sprake was van een maanrace", concludeerde de befaamde t.v.-commentator Walter Cronkite vijfjaar na de eerste maanlanding. 26

Nu, dertig jaar later, weten we zeker dat het de bedoeling was een vlag met hamer en sikkel op de maan te planten, in plaats van de stars and stripes. En dat het aan persoonlijke vetes, politiek gekrakeel en domme pech is te danken dat de eerste mens op de maan niet Oleg of Alexei heette. In Rusland ontwierp hoofdconstructeur Koroljov alle raketten. Hij wilde met een ervan naar de maan. Op deze raket zou een ruimteschip van het type Soyoez-A worden geplaatst, dat na een tankbeurt in een baan om de aarde een scheervlucht langs de maan zou moeten maken. Dit concept dateerde uit het begin van de jaren zestig. Hoewel het plan op zich sneuvelde omdat het maanproject een krachtiger raket vergde, werd het Soyoez-A ruimtevaartuig in produktie genomen. Onder de naam Soyoez-TM vhegt het in een modernere uitvoering zelfs tegenwoordig nog met kosmonauten van

en naar het Russische ruimtestation Mir.

I

n april 1967 vond de eerste bemande proefvlucht van de Soyoez plaats. Tijdens de terugkeer vond kosmonaut Vladimir Komarov echter de dood doordat zijn parachutekoorden verstrikt raakten. De Soyoez vormde de hoeksteen van het Russische bemande maanprogramma dat in 1966 door een commissie experts van de Academie van Wetenschappen werd goedgekeurd. Ook dit plan was door Koroljovs ontwerpbureau ontwikkeld, maar toen het werd goedgekeurd was Koroljov zelf al tien maanden dood. Zijn rechterhand Vasili Mishin nam zijn taken over. Mishin bleef Koroljovs ideeën trouw, hoewel het programma een fikse optater had gekregen na het overlijden van de meesterontwerper. De Amerikanen bouwden de enorme Saturnus-5 raket om de maan te bereiken. Koroljov wist dat ook zijn VU-MAGAZINE—NOVEMBER 1991

land zo'n krachtige raket nodig had en gelastte in 1960 de ontwikkeling van de N-1 (Nositel Odzhin, draagraket 1). Geruchten over de bouw van de Russische monsterraket drongen in 1964 door in het westen. Daar kreeg het gevaarte populaire benamingen als 'Leninbooster', 'Super-Saturnski' of 'Webb's Giant', genoemd naar de directeur van het Amerikaanse ruimtevaartbureau NASA die de raket telkens ten tonele voerde als er extra geld voor het Apollo-project nodig was. Behalve geheime opnamen van Amerikaanse spionagesatellieten bestond er in het westen geen eenduidig bewijs van het bestaan van de raket. Maar iedereen wist dat als die raket bestond, hij naar de maan moest. De maanraket N-1 bestond werkelijk. In 1989 gaven de Sovjets mondjesmaat enkele beelden en gegevens van de raket vrij. Tegelijkertijd met het maanlandingsproject liep er een programma om VU-MAGAZINE—NOVEMBER 1991

kosmonauten een vlucht om de maan te laten maken, in de stijl van de Amerikaanse Apollo-8 missie. Details hierover werden pas in augustus 1989 onthuld door kosmonaut Valeri Bykovski. Hij maakte deel uit van een groep ruimtevaarders die trainde om nog vóór de Amerikanen een vlucht rond de maan te maken. Het project heette 'L-l' en moest worden uitgevoerd met aangepaste Soyoez-cabines die 'Zond' werden genoemd en plaats boden aan twee kosmonauten. Het eerste duo, zo kwam later uit, bestond uit de ruimtevaarders Alexei Leonov en Oleg Makarov. ^ I "'ussen begin 1967 en eind I 1970 werden zeven onbeman-1_ de testvluchten met de Zonds uitgevoerd. Toen de CIA lucht kreeg van het project werd de lancering van de Apollo-8 missie versneld; in augustus 1968 gooide de NASA haar lanceerschema om. Eigenlijk hadden de astronauten

'Ik ben erv3n overtuigd d3t we de Russische dou3ne moeten p3sseren 3ls we op de m33n a3nkomen!' paniekte een Amerik33nse r3ketgeleerde. slechts een missie in een baan om de aarde moeten volbrengen. Opgejaagd door de geruchten over een op handen zijnde bemande Zondvlucht werden de Amerikaanse astronauten richting maan gedirigeerd. Om de nervositeit in de VS op te voeren kondigde kosmonaut Pavel Beljajev in juni 1968 op de Parijse luchtvaartshow Le Bourget aan dat hij 'binnenkort' een vlucht om de maan zou maken. De eerste gelegenheid zou zich voordoen op 9 december; twee weken voordat de Apollo-8 27

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen