VU Magazine 1991 - pagina 171

1

niet alleen in exacte vakken een rol. In 'Taalgedrag in de klas' noemt Jan Sturm een typerend voorbeeld uit een discussie in een meisjes- en een jongensgroep waarin gediscussieerd wordt over het nut van het leger. De meisjes (tweede klas LHNO) evalueren dat nut vooral vanuit een concrete optiek. In een oorlog moet je mensen doden en stel je eens voor dat je zelf iemand zou moeten vermoorden? De jongens (vierde klas atheneum) behandelen de kwestie abstracter en verwijzen naar een afstandelijker principe als 'het beschermen van de westerse maatschappij.' Sturm gebruikt het fragment om verschillen in het gebruik van abstracte taal in het algemeen aan te geven. Het verschil dat hij aanhaalt geldt echter ook als karakteristiek voor vaak geconstateerde verschillen tussen mannelijke en vrouwelijk leerlingen. Met name vrouwen in exacte beroepen hebben pogingen ondernomen om te laten zien hoe eenzijdig de benadering van kennis in exacte vakken vaak is.

O

m dit te doorbreken, ontwikkelde de landelijke werkgroep Vrouw & Wiskunde een leergang vrouwvriendelijke wiskunde. Concepten als inhoudsmaten, vertekeningen als gevolg van perspectief en veelvlakken worden geïllustreerd aan alledaagse voorwerpen. De aanpak breekt met de traditie waarin formules en meetkundige figuren als kale kennis in een wiskundeboek staan, zonder te verwijzen naar de onstaansgeschiedenis of mogelijke toepassingen ervan. Ook de werkgroep Vrouw & Natuurkunde pleit voor een meer contextrijke natuurwetenschap. Jongens profiteren er net zo goed van, aldus Man in 't Veld, omdat iets toepassen altijd meer inzicht oplevert. Over het algemeen bestaat er tegen deze benaderingen nog veel weerstand. Docenten protesteren dat de methoden tijdrovend zijn of vinden dat de essentie van het vak wordt aangetast. Toen de ontwerpers van een vrouwvriendelijk wiskunde demonstreerden hoeveel wiskundige principes te illustreren zijn met ontwerpen van breipatronen, was de reactie: moeten we wiskunde dan verlagen tot een breikransje?D

S

ultan Saladin is de grote Islam-strijder die in 1187 de heilige stad Jerusalem bevrijdde van de bezetting door de ongelovige kruisvaarders uit West-Europa. De laatste tijd vergeleken veel gelovigen Saddam Husein met Saladin. Goenawan Mohammad, de hoofdredacteur van het bekende Indonesische weekblad Tempo was in Damascus om bij het graf van Saladin te bidden. Hij schhjft: "Ik probeerde te bidden bij zijn graf, achter de twaalf eeuwen oude moskee Ummayyah in Damascus. Maar ik kon me niet concentreren. Er was iets dat me stoorde. Het graf van deze, zelfs ook door zijn vijanden zo zeer geroemde man, maakte me bedroefd". Hij beschrijft de grijze grafruimte van vier bij zes meter, met de oude, versleten, hoge grafsteen, die aan beschimmeld hout doet denken. Alle kleuren zijn flets en de lucht proeft flauw. Overal is spinrag en alles zit dik onder het stof. Niets wijst er op dat hij in de grafkamer van Sultan Saladin is, de grote held van de Islam. Slechts een lelijke plaat aan de wand, waarop zijn gelaat amper te herkennen is, herinnert aan hem. De schrijver probeert rust te vinden door zich Saladins leven voor te stellen en voor diens ziel te bidden. Maar zelfs dichtregels die hem anders zouden sterken, doen hem niets en geven hem nu geen houvast. Hij gaat naar buiten en loopt de binnenplaats van de oude Ummayyah-moskee op. Deze moskee werd gebouwd als kathedraal van Johannus de Doper. In de negende eeuw, na de komst van de Islam in Damascus, werd de kerk omgebouwd tot een prachtige moskee. De stemmen van Syrische pelghms huilen galmend

bij een van de graven. Op de hoge muren zijn nog overblijfselen te zien van de kerk. Het verleden verdwijnt niet makkelijk; er is zelfs nog een inscriptie: "Uw Koninkrijk, oh Christus, is een eeuwig Koninkrijk..." "Maar", schhjft hij verder, "als het veheden beklijft, wat heeft dan het graf van Saladin ons te bieden? Wat kunnen wij dan meenemen uit die smerige, matte, verwaarloosde grafkamer? De geschiedenis van Sul-

ven. Saladin liet hen vrijwel allemaal vrij, zonder haat of wrok. De Sultan zei op zijn sterfbed, hij werd 55 jaar, tegen zijn zoon: vergiet geen bloed, want gesprenkeld bloed zal nooit rusten. Korter gezegd: geweld roept geweld op. Bekend is zijn houding in de sthjd tegenover Richard Leeuwenhart, die een jaar of wat later uit Engeland kwam om de heilige stad weer te heroveren. Toen Richard ziek was tijdens een veldslag. stuurde Saladin hem een

i

^

' i

:

ii

Saladin

WIM DE JONG

tan Saladin, van afkomst een Koerd, is de geschiedenis van kruisvaardersoorlogen. Het is de tijd dat de godsdienst goddelijke inspiratie gaf tot heldendom, moed en opoffehng in de strijd. Maar het is ook de geschiedenis van de grote bevelhebber Saladin, die zoveel mogelijk bloedvergieten probeerde te vermijden. Toen de christenstrijders in 1099 Jerusalem veroverden, slachtten zij de bijna 70.000 moslims allemaal af; de laatste joden die er nog woonden dreven ze als vee naar de synagoges om hen daar met de synagoges te verbranden. Toen Saladin in de zomer van 1187 de heilige stad Jerusalem belegerde, gaf hij de chnstenbevelhebbers de laatste dagen nog gelegenheid om zich met eer te rechtvaardigen voor hun troepen. Toen de chhstenstrijders uiteindelijk verslagen waren en zich moesten overgeven, maakte hij hen geen sla-

verse, in sneeuw fhs gehouden peer met een dokter (wereldberoemd in die tijd; wij, kruisdragende Vandalen waren in Europa toen nog niet zo ver). De vrede werd op 2 september 1192 getekend en er werd een feest georganiseerd met wedsthjden. waarbij de Europeanen verrast waren dat de islam zulke goede mensen kon voortbrengen. Goenawan eindigt met: "Wij zijn wellicht ook verrast dat die oude tijden zulke goede mensen konden voortbrengen. Wij neigen ertoe om veel aan de heldendaden uit de twaalfde eeuw te denken. terwijl we geduld en vrede naar de achtergrond dringen in een tijd vol oorlog."

• i

^ i

j

]

1 .1

; 1 1 1 ' !

•

^

\

1 \

1 1 VU-MAGAZINE—APRIL 1991

29

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen