VU Magazine 1991 - pagina 323

Hoe was het mogelijk dat de anti-autoritaire generatie zich schikte in de kadaverdiscipHne van de CPN en de KEN(ml)? In alle ernst geven de betrokkenen zelf het antwoord. Waar blijft de ironie?

aan de bundel dat de CPN de ASVA eens de opdracht gaf om de voorzitter van de studentenvereniging van politicologie af te zetten. Zogenaamd omdat hij de belangen van studenten niet goed behartigde, maar in werkelijkheid omdat zijn vader in de jaren vijftig na een conflict de CPN had verlaten. Max van Weezel, ook in de bundel aanwezig, vond dat de CPN absurde argumenten gebruikte in haar aanval op 'NAVO-professor' Ger Harmsen. Hij kreeg de opdracht zelf betere wetenschappelijke - argumenten te bedenken en heeft dat ook inderdaad geprobeerd.

JOHAN DE KONING

Z

Oud links Kort voor de Tweede-Kamerverkiezingen van mei 1977 bracht een delegatie van de CPN , onder leiding van erelid Paul de Groot, een bezoek aan Moskou. Men wisselde er wat beleefdheden uit met Soeslov, eens de rechterhand van Stalin en later belast met ideologische aangelegenheden. De Groot zei wat over Amerikaanse atoomchantage en Soeslov bekritiseerde het eurocommunisme. Na dit bezoek verloor de CPN vijf zetels.

H

Foto Han Singels

oe dat kwam? Het antwoord gaf Paul de Groot: "De hoofdredactie van De Waarheid heeft zich ertoe verlaagd in het stof te kruipen voor de neokoloniale reactie." Bestuur en redactie zaten in de burelen van De Waarheid en De Groot hield een knipseltje in zijn handen waarin de kiezers werden gemaand het hoofd niet op hol te laten jagen door de Molukse treinkaping in Wijster en rustig CPN te stemmen. Een "strijdbaar antwoord" was volgens De 4

Groot beter op zijn plaats geweest, want de Molukkers waren vanouds de dienaren van het kolonialisme en het grootkapitaal. De treinkaping was, als je het goed beschouwde, het resultaat van een samenzwering tegen het communisme. De Groot nam het knipsel mee als bewijs en vertrok. De redacteuren Joop Wolff, die zojuist zijn kamerzetel had verloren, en Gijs Schreuders zetten zich achter de schrijfmachine en schreven een commentaar over "duistere internationale krachten" en een "terroristisch complot". Aan een vriend vroeg Schreuders de volgende dag wat hij van het artikel vond. "Een tropische verrassing in Hollandse melkchocolade", was het antwoord. Waarom schreef Schreuders, met Wolff, dat stuk? Geloofde hij het zelf? Welnee, volgens hem waren de opnieuw aangehaalde banden met Moskou de oorzaak van het verlies. Dan zal hij zelf wel niet tot de deelnemers aan die visite bij Soeslov hebben behoord? Toch wel. Niet

omdat hij dat graag wilde natuurlijk, maar om de eenheid binnen de CPN te bewaren. Eigenlijk was hij aanhanger van het eurocommunisme ('communisme met een menselijk gezicht'). Niet dat hij in De Waarheid het eurocommunisme verdedigde, want dat woord kon je beter niet gebruiken, maar hij smokkelde de ideeën alvast naar binnen.

S

chreuders vertelt dit absurde verhaal in 'Alles moest anders', een bundel waarin wel meer bizarre anekdoten staan. De auteurs zijn allemaal linkse intellectuelen van na de oorlog (alleen Max Arian werd in 1940 geboren). Ze kijken terug op hun ervaringen binnen de CPN, de maoïstische splinterpartijen, of het radicaal-feminisme. Kameraadschappelijk staan ze in één boek bij elkaar, maar ze zijn niet altijd zulke dikke vrienden geweest. Eens trokken ze elkanders affiches van de muur, want de één was CPN-lid en de ander maoist. Voor de buitenstaander één pot nat, maar

o hield men de partij en de leer van het marxisme-leni^nisme zuiver. Maar de maoïsten, die zich onder andere verenigden in de Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland (marxistisch-leninistisch) - afgekort als KEN(ml) -, was dit alles niet zuiver genoeg. De CPN was revisionistisch en heulde als zij de kans kreeg met de PvdA. Wat die laatste partij betreft: in 1928 had de Komintern al vastgesteld dat de sociaaldemocraten nog gevaarlijker waren dan de nazi's. Het grootste gevaar voor het communisme was volgens de KEN(ml) echter de 'sociaal-imperialistische' Sovjet-Unie. Logisch doorvoor de betrokkenen zelf zeker niet. Uit deze bundel vol sektarische bele- denken leidde ertoe dat deze ultravenissen, wordt duidelijk dat het linkse partij de NAVO steunde, als doel van het communisme in Neder- tussenfase. land niet zozeer de klassenstrijd Geeft de lezer die hierom moet lawas, of het onteigenen van de pro- chen zich over aan leedvermaak en duktiemiddelen, als wel het zuiver rechtse zelfgenoegzaamheid? Welhouden van de leer en de beweging. nee, het absurde is nu eenmaal lachDaartoe diende men elkaar te wan- wekkend. Neem al het geijver om bij trouwen en elkanders uitlatingen te de activiteiten meer arbeiders te betoetsen aan de juiste lijn, die door trekken. Om hen ging het tenslotte, de leiding werd bepaald. maar alleen de CPN had onder de Arnold Koper (tegenwoordig redac- arbeiders een duidelijke aanhang. teur van de Volkskrant) schrijft dat De KEN (ml) telde in 1974 slechts hij werd overgehaald om lid te wor- één arbeider onder haar leden. den van de CPN door Anet Bleich Voordat zij CPN-lid werden, richt(later redacteur van De Groene Am- ten Bleich en Van Weezel met wat sterdammer) en Max van Weezel medestudenten de Buiten-universi(nog steeds redacteur van Vrije taire Praktijk-groep (BUP) op. OmNederland), die net als hij actief wa- dat de samenwerking met het proleren in de Amsterdamse studenten- tariaat helaas niet wilde vlotten, krebond ASVA. Hij werd door de gen ze het dringende advies snel te CPN-afdeling hartelijk verwelkomd trouwen en kinderen te nemen. en kreeg onmiddellijk het verzoek Want; "Dat maakt het makkelijker ervoor te zorgen dat de rol van om - bijvoorbeeld in wasserettes Bleich en Van Weezel in de ASVA contact met arbeidersvrouwen te leggen." minder prominent zou worden. Ook voor de Dolle Mina's was het Zelf schrijft Bleich in haar bijdrage

een probleem, dat gebrek aan belangstelling van arbeidersvrouwen. Marjo van Soest (die nu in Vrij Nederland schrijft) besloot daarom een buurvrouw mee te nemen naar een bijeenkomst, maar dat draaide nergens op uit: "Corry was niet warm te krijgen voor gelijk loon; ze vond het heel terecht dat mannen meer verdienen dan vrouwen. 'Zij moeten toch ook onze drankjes betalen als we uitgaan.'"

N

u kijken de oud-linksers zelf met verbazing op het verleden terug. Ze vragen zich af hoe het mogelijk was dat een anti-autoritaire generatie, die medezeggenschap voor iedereen voorstond, zich zo gemakkelijk schikte in de kadaverdiscipline van bijvoor- omslag CPNbeeld de CPN. Om die vraag te be- brochure

Het doel van het communisme in Nederlanc was niet zozeer de klassenstrijd als wel het zuiver houden van de leer.

DERTIGJAAR STRIJD EN DE NIEUWE PERSPECTDEVEN — Rede van Paul de Groot op de zitting van het partijbestuur van de CPN van 11 en 12 januari 1975

VU-MAGAZINE~SEPTEMBER 1991 VU-MAGAZlNE—SEPTEMBER 1991

5

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen