VU Magazine 1991 - pagina 434

Het doel van de Amerikanen en de

gereed was. Het waren spannende ^j^gen voor de Amerikanen. Zoals

Sovjets: een dode,

i i

j

i

j

• -

j

r>

koude bol van steen, bekend gebeurde er mets op de RusFoto NASA sische lanceerbasis en kregen de drie ApoUo-astronauten de onverdeelde glorie. Na afloop van deze missie feliciteerden de Sovjets de Amerikanen plichtmatig, maar verklaarden nogmaals dat de Verenigde Staten geen enkele race hadden gewonnen om de eenvoudige reden dat er nooit een race had bestaan. Na nog twee onbemande Zondmissies werd het programma in oktober 1970 gestopt; er viel geen eer meer mee te behalen. Pech hebben de Russen gehad. En ruzie: Hoofd-rakettenbouwer Koroljov was voortdurend in conflict met tweede man Valentin Gloesjko over de brandstof voor de maanra-

Nu weten we zeker dat het de bedoeling was een vlag met hamer en sikkel op de maan te planten, in plaats van de stars and stripes. ket. De ruzie hep zo hoog op dat Gloesjko de N-1 uiteindelijk boycotte en Koroljov zijn toevlucht moest zoeken bij een bouwer van vliegtuigmotoren, Kuznetsov. Deze ontwikkelde uiteindelijk de motor voor de maanraket maar het gekonkel tussen Koroljov en Gloesjko had de zaken bepaald niet versneld. Pas twee maanden na de succesvolle vlucht van de ApolIo-8 verhief de eerste, nog onbemande N-1 raket zich vanaf het lanceerplatform in Kazachstan. De vlucht duurde zeventig seconden; een brand in het staartgedeelte maakte dat de raket uit elkaar spatte. Twee weken voor het vertrek van de eerste Amerikaanse maanlandingsexpeditie, op 3 juli 1969, ontplofte de tweede N-1 op het lanceerplatform. Door de hevige explosie werd het totale startcomplex vernield. De maanrace was ten einde, de Sovjetunie had verloren.

H

et ApoUo-programma was al twee jaar beëindigd toen de Sovjets toch nog hun

28

derde N-1 lanceerden. De testvlucht duurde zeven seconden. Schrale troost was dat ditmaal alle motoren van de eerste trap hadden gewerkt. Een vierde test van de maanraket volgde in november 1972 en duurde 107 seconden. Hoofdconstructeur Mishin kreeg hoop, maar werd van hogerhand gesommeerd de ontwikkeling van de raket te bevriezen. In mei 1974 werd Mishin opgevolgd door Gloesjko. Op de eerste dag van zijn aanstelling trok hij een streep door het N-1 programma. Twee voor lancering gereedstaande maanraketten werden vernietigd. Een bijna gereed gekomen machine werd afgeschreven. Pas na Gloesjko's dood in 1989 kwamen in de Sovjetunie de tongen los over het maanprogramma. Oudhoofdconstructeur Mishin meldde in een interview dat de N-1 een drietrapsraket was die inclusief maanvaartuig 110 meter hoog was. De raket was ontwikkeld door vijfhonderd firma's onder toezicht van zesentwintig ministeries en regeringsafdelingen.

De Russische maanlander werd in november 1989 onverwacht getoond aan een groepje Amerikaanse luchten ruimtevaartdeskundigen dat het Moskouse luchtvaartinstituut MAI bezocht. In een zaaltje stonden twee verroeste exemplaren. De maanlander bestond uit een stijgtrap (een aangepast deel van de Soyoez-capsule) en een daaltrap, die tevens als lanceerplatform voor de kosmonaut op de maan moest dienen. De Russische maanlander was ongeveer twee keer zo klein als de Amerikaanse en was technologisch bepaald niet vooruitstrevend: het interieur had meer weg van een oude stoomlocomotief. Niettemin werd het toestel in 1970 en 1971 vier maal onbemand getest in een baan om de aarde. In een park bij de lanceerbasis Baikonoer dient een ongebruikte brandstoftank van de N-1 maanraket als afkapping boven een bankje. De teleurstelling van de tienduizenden Russen die hun beste jaren hebben gegeven aan het maanprogramma moet er voelbaar zijn. D VU-MAGAZINE—NOVEMBER 1991

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen