VU Magazine 1991 - pagina 159

Tijdens hun zoektochten kregen ze regelmatig gezelschap van een jonge Franse priester, de jezuïet Pierre Teilhard de Cliardin. Deze was in 1908 in Engeland gearriveerd om aan de Jesuit College te Hastings, in de nabijheid van Piltdown, te studeren. Teilhard was in die tijd door de paleontologie gegrepen. Hij gebruikte zijn vrije uurtjes om in de omgeving van Hastings fossielen te zoeken. Dawson had hij reeds in 1909 ontmoet in

aanvullende schedelresten kwamen vuurstenen werktuigen en resten van zoogdieren (belangrijk voor de datering) tevoorschijn. De bekroning van alle inspanning vormde echter de vondst van een mensaapachtige onderkaak, voorzien van twee kiezen. Aan deze halve kaak ontbrak uitgerekend het scharnierpunt, als gevolg waarvan niet met zekerheid kon worden vastgesteld of deze wel aan de schedel toebehoorde. Smith Woodward en Dawson gingen hier echter zonder meer van uit. Bij de officiële wetenschappelijke presentatie voor de Geological Society of Londen op 18 december 1912, wezen zij op de wijze waarop de twee kiezen gesleten waren. Die toonde veel overeenkomsten met het slijtpatroon van mense-

Het is aannemelijk dat Teilhard aan de zoektochten met Dawson en Smith Woodward zijn interesse in de evolutie van de mens overhield.

een groeve. Hun gemeenschappelijke hobby had een vriendschapsband gecreëerd tussen de jonge priester en de advocaat op leeftijd. Het is aannemelijk dat Teilhard aan de zoektochten met Dawson en Smith Woodward zijn levenslange interesse in de evolutie van de mens overhield. Hij was later in zijn carrière als paleontoloog betrokken bij het onderzoek naar de zogenaamde Pekingmens (oorspronkelijk beschreven als Sinantliropus peiiinensis en later op basis van zijn nauwe verwantschap met de huidige mens Homo erectus genaamd). Na zijn dood in 1955 - zijn priestereed verbood eerdere publicatie-verscheen van zijn hand 'Le Phénomène humain' (Het verschijnsel mens), waarin hij poogde de evolutionaire denkbeelden over het ontstaan van de mens in overeenstemming te brengen met het theologisch gedachtengoed.

D

e zoektochten die Dawson, vaak in gezelschap van Smith Woodward en Teilhard, ondernam waren succesvol. Naast enkele

VU-MAGAZINE—APRIL 1991

lijke kiezen, dat nimmer voorkomt bij kiezen van mensapen. Daarmee was de Piltdown-mens bestempeld tot een echte missing lini<, een ontbrekende schakel in de evolutie van de mens, waarin letterlijk zowel menselijke als mensaapachtige eigenschappen tot uiting zouden komen. Smith Woodward wierp zich met voortvarendheid op de reconstructie van de schedel van de Piltdown-mens, die uit eerbetoon aan Dawson de officiële naam 'Dageraadmens van Dawson' [Eoanthropus dawsoni) kreeg. Die voortvarendheid betekende echter niet dat er geen kritiek was. Met name buitenlandse experts wezen erop dat het veel waarschijnlijker was dat de menselijke schedel en mensaapachtige onderkaak niet van een en dezelfde soort afkomstig waren en dat de samenvoeging dus onrechtmatig was. Artliur Keitli, een Engelse expert op het gebied van de anthropologic, die als conservator van het Museum of the Royal College of Surgeons al met lede ogen had moeten toezien dat de overblijfselen niet bij hem waren terechtgekomen, had vooral kritiek op de reconstructie van Smith Woodward. Smith Woodward had de schedel, volgens Keith, niet alleen te krap in elkaar gezet, maar de onderkaak bovendien voorzien van een veel te mensaapachtige hoektand. Keith wierp zich op een eigen reconstructie en creëerde met hetzelfde uitgangsmateriaal een schedel met een bijna driehonderd kubieke centimeter grotere herseninhoud dan die van de schedel-reconstructie van Smith Woodward, die een inhoud had van 1070 kubieke centimeter. 17

De Franse priester-jezuïet, theoloog en filosoof Teilhard de Chardin: studentengrap of medeplichtigheid aan fraude? Foto Ph. Halsman-Magnum

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen