VU Magazine 1991 - pagina 414

Fons, de leider van de kolonie, heeft een plastic krat bemachtigd en verwijdert zich daarmee naar een uithoek van het veld, gevolgd door de meeste andere chimpansees. In het kleine groepje achterblijvers bevinden zich Jing, een lager geklasseerd mannetje, en het geslachtsrijpe vrouwtje Jimmie. Jimmie heeft een genitale zwelling, het opgezette, knalroze achterste waarmee vrouwtjes een deel van hun cyclus getooid zijn. Zodra de andere volwassen mannen zich verwijderd hebben, grijpt Jing zijn kans. Hij danst om Jimmie heen, gooit plagerig handjes zand tegen haar aan en probeert haar mee te lokken naar een afgelegen plekje. Jimmie heeft geen zin, of acteert lusteloosheid.

De chimpansees van Burgers Dierenpark worden al twintig jaar wetenschappelijk geobserveerd. Over hun gekonkel is door meerdere ethologen boeiend geschreven. Wie kent ze niet? Jimmy met Sjimmie.

PETER BURGER

7 ^ M e weet dat ze op hun sodeM mieter kunnen krijgen van m ide mannen die hoger in rang zijn. Die verdelen de sexuele gunsten", legt dierentuinbioloog Tom de Jongh uit. We staan in de observatieruimte die uitziet over de chimpanseekolonie van Burgers' Dierenpark in Arnhem. Een veld met bomen - de meeste afgezet met schrikdraad, omdat ze anders worden gesloopt door de apen - voor het grootste deel omgeven door een gracht: chimpansees kunnen niet zwemmen (hoewel ze het wel kunnen leren) en zijn bang van water. Jing manoeuvreert Jimmie in een hoekje voor een paring die zij gelaten ondergaat. Twee jonge apen kijken van vlakbij nieuwsgierig toe. Ze zijn, net als wij een verdieping hoger, getuige van een geval van incest: Jing is de zoon van Jimmie. Volgens de boekjes zouden chimpansees zich daarvan moeten onthouden, maar waarschijnlijk beseft Jing niet dat hij een verbod overtreedt. Hij is immers voor een groot deel niet opgevoed door Jimmie, maar door een ander vrouwtje. Krom. Later zien we hoe Fons vervaarlijk op Jimmie afstormt en haar afsnauwt en wegjaagt. Fons is de topaap. Natuurlijk, denkt de bezoeker die zijn indrukwekkende gestalte ziet. In vergelijking met de andere apen lijkt Fons een extra jas te dragen. Maar schijn bedriegt: Fons dankt zijn positie niet aan zijn gezaghebbende houding en zijn uitVU-MAGAZINE—NOVEMBER 1991

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen