VU Magazine 1991 - pagina 241

voelt en daarom anorectisch wordt. Dit is echter onlogisch omdat anorectische en bulimische patiënten wel honger voelen. Bovendien ben je er niet met het bereiken van een normaal eetpatroon. Psychisch herstel is een fundamentele voorwaarde voor volledig herstel. Met andere

tussen de gezinsleden, of waar kinderen niet de kans krijgen zelfstandig te worden. Soms gaat anorexia zelfs een rol spelen bij het in stand houden van het evenwicht of het camoufleren van bijvoorbeeld relatieproblemen tussen de ouders. Wanneer de dochter werd behandeld en

De Amerikaanse psychotherapeute Susie Orbach meent bijvoorbeeld dat het traditionele rolpatroon zorgzaamheid, zachtheid en opofferingsvermogen eist van vrouwen. Door de toegenomen opleidings- en carrièremogelijkheden, moeten vrouwen daarnaast assertief, competent en competitief zijn. Deze tegenstrijdigheid veroorzaakt een conflict, dat als voedingsbodem wordt gezien voor de eetproblemen. Recent onderzoek van Weeda-Mannak en Arondeus uit 1988/1989 wijst op het feit dat anorectische patiënten het traditionele vrouwbeeld zeker niet verwerpen. Zij identificeren zich sterker dan normaal met vrouwelijke eigenschappen, waaraan ze graag willen voldoen. Het is aannemelijk dat ze daarom in verwarring raken als op hun school of op hun werk hele andere eigenschappen belangrijk gevonden worden.

V

woorden: eetproblemen zitten in het hoofd en niet in de maag. Bekend is de theorie van de psychiater Hilde Bruch. Volgens haar hebben anorexiapatiënten een zwakke identiteit en proberen ze met hun gedrag erkenning te krijgen van de omgeving. Door de eigen behoeften te ontkennen en zichzelf te verloochenen, hoopt de patiënt de waardering te krijgen die ze zich zelf niet geeft. Een andere theorie is van de psychiater Arthur Crisp die anorexia zag als een verzet tegen het volwassen worden en tegen de verwachtingen die daarbij horen. In het verlengde daarvan hgt het idee dat anorexia een reactie is op de angst voor sexualiteit. De theorie van Crisp is nooit getoetst. De vierde theorie noemt gezinsfactoren als belangrijke oorzaak voor het ontstaan van anorexia. De ziekte zou vooral voorkomen in gezinnen waarin men krampachtig een fagade van geluk probeert vast te houden, waar geen open communicatie is VU-MAGAZINE—JUNI 1991 k^.^.

het beter met haar ging, verslechterde de psychische toestand van de ouders.

S

ociaal-culturele oorzaken staan de laatste tijd erg in de belangstelling. Anorexia en bulimia komen namelijk alleen voor in westerse landen en vooral bij vrouwen. Patiënten hebben relatief vaak een hoog opleidingsniveau, zijn vaak zelf afkomstig uit een hoger sociaal milieu of uit een milieu waar slank zijn belangrijk is, zoals de mode- of de balletwereld. Bovendien is er een toename van anorexia en bulimia bij jongeren van vijftien tot negentien jaar. Er is een theorie die zegt dat meisjes en vrouwen met hongeren hun verzet tegen de maatschappelijke verwachtingen uitdrukken. Een verwant verklaringsmodel stelt dat er sprake is van een reactie op tegenstrijdige maatschappelijke eisen. Meisjes komen daardoor in conflict en dat uit zich via anorexia en bulimia.

ooral in feministische kringen is aandacht gevestigd op de verderfelijke invloed van de slankheidscultus in de Verenigde Staten, maar ook in Nederland. Mannequins zijn vaak vel-overbeen. Margriet, Libelle, Flair; elk willekeurig vrouwenblad bevat wekelijks wel een artikel over hoe je het best kunt afvallen. ledere vrouw weet dat slankheid in onze cultuur geldt als synoniem van schoonheid en succes. Wie haar gewicht onder controle houdt, bezit bovendien lovenswaardige eigenschappen als zelfbeheersing en volwassenheid. Anorexia en bulimia worden hierbij gezien als een extreme aanpassing aan de slankheidsnorm. Interessant is overigens dat het hierbij voor een deel om een vrouwennorm gaat. Het tijdschrift Psychologie vermeldde bijvoorbeeld onlangs de resulaten van een onderzoek in 'American Health' uit 1988, onder mannen en vrouwen, naar ideaalbeelden. Voor de Amerikaanse vrouw heeft de ideale vrouw mannequin-maat 36, terwijl Amerikaanse mannen vonden dat de maat voor de ideale vrouw 38 is. Overigens weken beide idealen af van de realiteit waarin de gemiddelde vrouw maat 40-42 heeft. Intrigerend is de parallel bij mannen die denken dat vrouwen alleen zeer gespierde sexe-genoten aantrekkelijk vinden. In het genoemde onderzoek11

Dr. W.WeedaMannak: 'Het behandelen van anorexia-patiënten is maatwerk' Foto Peter Wolters AVC/VU

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen