VU Magazine 1991 - pagina 169

Met sleutelen aan het imago kom je er niet. Om meisjes exact te laten kiezen, is ook verandering van het onderwijs nodig. Komen er weer gescheiden jongens- en meisjesklassen?

geen emancipatoire instituten. Onderzoeken laten zien dat jongens ongeveer tweederde van de aandacht in de klas opslokken. Jongens krijgen zowel meer negatieve aandacht in de vorm van berispingen omdat ze de

Meisjes denken dat exacte en technische studies niets met het leven en met mensen te maken hebben.

Kies exacte breipatronen ASTRID SCHUTTE

De vraag waarom meisjes minder kiezen voor de bèta-kant wordt steeds belangrijker. Nederland vergrijst en ontgroent en vrouwen zijn nodig op de arbeidsmarkt. En in tegenstelling tot het beeld dat veel meisjes hebben, horen exacte vakken wel degelijk bij het leven. Alleen al, omdat ze toegang geven tot veel meer en bovendien beter betaalde beroepen. De overheid is sinds de jaren zeventig actief om meisjes voor het bètaonderwijs te porren. Het onlangs verschenen 'Sexeverschillen in het ocenten, beleidsmakers en onderwijs' van Ten Dam, Urlings en emancipatiewerkers buigen Volman beschrijft het emancipatiezich al jaren over de vraag beleid van de overheid. Hoewel de waarom de meeste meisjes met geen onderwijsemancipatienota's benastok een natuurkunde-, wiskunde- drukken dat het niet alleen gaat om of scheikundeklas in te krijgen zijn. het inhalen van achterstanden, lag In 1987-1988 koos gemiddeld slechts daar in de praktijk wel de nadruk ruim dertig procent van de meisjes op. Kwantitatief bezien is dat redein het voortgezet onderwijs voor lijk gelukt. Ongeveer evenveel jonB-vakken, tegenover zestig van de gens als meisjes bezoeken lbo, jongens. Van die drie vakken is wis- mavo, havo en vwo. Maar binnen kunde het meest en natuurkunde het de schooltypen kiezen meisjes en minst populair bij vrouwelijke jongens verschillend. Het beleid heeft weinig aandacht studenten. Magda Man in 't Veld van de werk- voor het feit dat traditionele didactigroep Vrouw & Natuurkunde van sche methodes door hun afstandelijde vereniging van natuurkundedo- ke en individualistische benadering centen (NVONj, stelt dat het onder meisjes minder aanspreken, stellen meer ligt aan het eenzijdige beeld de auteurs van 'Sexeverschillen in van B-vakken. "Natuurkunde heeft het onderwijs'. Het onderwijsemanook met dagelijkse dingen als sport cipatiebeleid is verschraald tot camen energieverdeling te maken. Maar pagnes als 'Kies Exact' en 'Kies een als schoolvak is het nog erg abstract mannenberoep'. 'Kies Exact' heeft en niet gericht op toepassing. Dat wel geleid tot meer belangstelling voor exacte vakken bij meisjes, trekt meisjes niet erg." Exacte vakken en technische studies zijn niet erg populair bij meisjes. Ze willen een brede opleiding, zeggen ze, en kiezen om die reden geen bètavakken. Daarmee wordt hun beroepskeus echter sterk ingeperkt. Overheidscampagnes als 'Kies Exact' hebben nog weinig aan deze houding kunnen veranderen. Er is namelijk nog een andere reden voor de aversie van meisjes tegen bètavakken. Het onderwijs is vaak afstandelijk en dat spreekt meisjes minder aan.

D

26

De start van de campagne 'Kies exact'. Rechts: Ginjaar-Maas. Foto Dick Coersen ANP

maar had niet tot gevolg dat meisjes vaker B-vakken in het examenpakket kozen. Bovendien vindt slechts een vijfde van de schooldecanen dat de campagne aansluit bij hun eigen voorlichting.

I

n de discussie over een betere aanpak, worden diverse oplossingen aangedragen. Een kernprobleem is het eenzijdige beeld dat er bestaat van veel technische vakken en beroepen. Meisjes denken dat exacte en technische studies niets met het leven of met mensen te maken hebben. Door speciale voorheb tingsdagen voor vrouwelijke studenten proberen scholen en universiteiten dat verkeerde beeld te doorbreken. Electrotechniek in Eindhoven laat de potentiële studentes bijvoorbeeld een fietslicht ontwerpen en bij bouwkunde mogen ze een ontwerp maken voor de invulling van een braakliggend terrein. Dit soort acties levert weinig extra vrouwelijke studenten op. De voorlichting gericht op vijfde- en zesdeVU-MAGAZINE—APRIL 1991

klassers komt namelijk te laat, aldus Hetty Dekkers in haar proefschrift uit 1990 dat de 'Kies Exact'-campagne becommentarieert. Op grond van negatieve ervaringen laten meisjes exacte vakken al voor die tijd vallen. Je moet dus al in de onderbouw of in het basisonderwijs proberen exacte vakken een beter imago te geven. Bijvoorbeeld via voorlichting of via informatica-clubs op middelbare scholen die exclusief voor meisjes zijn. Dat laatste is een van de gedachten waarmee de informatica-sectie van de TU Enschede speelt. Het aantal meisjes dat in Enschede informatica studeert, bedraagt nog geen vier procent. Ook buiten het onderwijs wordt op kleine schaal gesleuteld aan het imago van de techniek. Diverse gemeenten hebben Technica-10-clubs opgericht. Het zijn doe-cursussen voor meisjes van acht tot veertien, onder andere gesponsord door diverse universiteiten. Het doel is op een speelse manier kennis te maken met techVU-MAGAZINE—APRIL 1991

nieken als fotografie, computergebruik en hout- en metaalbewerking.

N

aast extra voorlichting en technische clubs, zijn er nog twee oplossingen. Gescheiden onderwijs en de feminisering van het onderwijs. Hieraan ten grondslag ligt de opvatting dat meisjes om een aantal redenen veel minder profiteren van het onderwijs dan jongens. Het onderwijs zou teveel uitgaan van de mannelijke norm. Maar seksescheiding en feminisering hebben invloed op de inhoud van het onderwijs en roepen daarom veel weerstanden op. Het feit dat meisjes en jongens in principe toegang hebben tot alle vormen van onderwijs, maakt van scholen nog

fU2^ orde vaker verstoren als positieve aandacht in de vorm van meer beurten. Leerlingen zelf zijn vaak gewend aan deze ongelijke verdeling en ervaren die als eerlijk. Ook uit onderzoek naar andere situaties blijkt keer op keer dat mannen meer praten en vaker bepalen waar het gesprek over gaat. Docenten merken echter vaak niet dat ze meisjes en jongens verschillend behandelen. En als ze het merken zeggen ze alleen maar in te spelen op bestaande verschillen. Zo bleek uit een onderzoek van de socioloog Paul Jungbluth uit 1982 dat docenten jongens meer aanspraken op hun resultaten. Hij kan het wel, maar hij is te lui, wordt 27

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen