VU Magazine 1991 - pagina 415

staande haren, die zijn juist het gevolg van zijn rang. Het zelfvertrouwen van de leider maakt hem groter; onzekerheid doet hem krimpen. Wanneer hij van de troon gestoten wordt door een nieuwe leider, oogt hij op slag een stuk schrieler. Als de koning zijn hermelijnen mantel uit-

hier dus niet bij. Daar hadden de bezoekers het in het begin wel moeilijk mee. Sommigen kwamen zelfs klagen bij de uitgang." Op dit moment valt er niet veel interactie waar te nemen. De chimpansees zitten gezapig bij elkaar en verdrijven de tijd met vlooien en

den en betonnen vloeren met een kunstof coating, die elke dag ontsmet werden. CoUega's uit andere dierentuinen voorspelden dat de dieren hier binnen de kortste keren aan allerlei infecties dood zouden gaan. Maar ook die zijn inmiddels zo ver dat ze zelf dit soort verblijven gaan bouwen."

N

Tom de Jongh,

iet alleen de leefomgeving is dierentuinbioloog: zo natuurlijk mogelijk, ook 'klieren heb je bij de omvang en samenstel- chimps ook'. Foto's Harrie ling van de groep zijn dat. Dieren- Timmermans - ^Jli'K tuinen waagden zich voorheen niet aan grote groepen: ze hielden chimpansees in paren of in kleine groepjes. De Arnhemse kolonie telt op dit moment vijfentwintig chimpansees. De samenstelling ervan benadert qua leeftijd, verwantschappen en verhouding tussen aantal mannen en vrouwen die van een groep in de natuur. Er blijven uiteraard verschillen bestaan: in het wild had Jing bijvoorbeeld kunnen proberen om Jimmie te schaken. De Jongh: "Mannetjeschimpansees hebben een competitie om de macht. Degene die het hoogste staat kan de meeste aanspraak maken om met een vruchtbaar vrouwtje te mogen paren. Ze kunnen ook proberen om dat systeem te onüopen door een vrouwtje weg te lokken uit de groep en daarmee op stap te gaan, een consort-Telatie noe-

Het zelfvertrouwen van de leider maakt hem groter; onzekerheid doet hem krimpen.

trekt is hij een gewoon burgermannetje. Vanuit de observatiepost hebben we een beter zicht op de chimpansees dan de bezoekers, die over struiken en water heen moeten kijken of door de ruiten van de kijktoren. Zij worden met opzet op een afstand gehouden. De Jongh: "In andere dierentuinen zie je vooral interactie tussen apen en bezoekers; wij wilden laten zien hoe apen omgaan met elkaar. Ouderwets aapjes kijken is er VU-MAGAZlNE—NOVEMBER 1991

eten. Niet de troep neuroten die je in andere dierentuinen wel ziet. Dat is te danken aan de unieke inrichting van de kolonie. Het complex was zijn tijd ver vooruit toen het in 1971 werd geopend. De Jongh: "Op dat moment was het echt iets ongehoords in dierentuinkringen dat apen gehouden werden in een verblijf waarin gewoon gras groeide en bomen stonden, in plaats van in superhygiënische verblijven met roestvrijstalen khmgelegenhe-

men wij dat. Die mogelijkheid is hier natuurlijk niet." Het gedrag van dieren wordt bestudeerd door ethologen. Vaak bevestigen hun bevindingen wat de bezoekers van het apenhuis al lang dachten: zie je wel, het zijn net mensen. Maar ethologen beperken hun observaties niet tot het dierenrijk om pas daarna de rollen om te draaien: menselijke signalen en rituelen bij groeten, vechten en verzoenen kunnen in dezelfde termen worden beschreven als die van dieren. De ethologie is een jonge wetenschap, die in de jaren zestig bekend9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen