VU Magazine 1991 - pagina 391

te zijn. Bij wie maar lang genoeg loopt, ontwikkelt zich een drugsachtig gevoel, heeft Bart Crum wel eens gelezen. Zelf kent hij dat gevoel niet, daarvoor jogt hij niet vaak genoeg. Maar ervaren lopers overkomt het wel. Je moet dus als het ware door de pijngrens heenstoten om in een roes, een toestand van lichte euforie terecht te komen.

E

en omslachtige manier om high te worden, denk ik na op de racefiets het huis van Bart Crum verlaten te hebben. Waarom toch die eeuwige zelfkwelling om de vurig gewenste staat van zaligheid te bereiken? Het begint begrijpelijk te worden dat Rudy Kousbroek zegt: sport is voor imbecielen. Want waarom jezelf kwellen wanneer er ook zoveel leuke bezigheden zonder negatieve bijwerkingen bestaan en wanneer ongezochte kwellingen al pijnlijk genoeg zijn? Een mogelijk antwoord geeft de filosoof Jean Baudrillard. Met betraande ogen sloeg hij het spektakel van de marathon in New York gade. De marathonloper die destijds naar Athene rende had tenminste nog een duidelijke boodschap bij zich, die van de overwinning. De enige bood-

schap van de 17.000 hardlopers in New York, schreef Baudrillard, is die van hun aankomst zelf wanneer de inspanning ten einde is, de duistere boodschap van een bovenmenselijke en nutteloze prestatie. "'Wij hebben gewonnen', fluisterde de Griek van Marathon terwijl hij zijn laatste adem uitblies. 'I did it' zucht de uitgeputte marathonloper terwijl hij zich laat neerzakken op het gras van Central Park," Baudrillard ziet de marathon van New York als het symbool van een autistische prestatiedrang, van het delirium van de loze overwinning. Iets doen om te bewijzen dat je het kunt doen, om te bewijzen dat je bestaat. Een steile berg beklimmen? I did it! Een kind maken? / did it! Man op de maan? We did it! Baudrillard: "Het moest gedaan worden. Men deed het." Er kan nog iets dieper gegraven worden. Die zogeheten 'autistische prestatiedrang' komt ook weer ergens vandaan. De grondslag voor de fitnessrage met alle bijbehorende kwellingen lijkt te liggen in een veranderd idee over het lichaam. In de Freudiaanse gedachtenwereld werd het hchaam gezien als een bolwerk van seksuele driften. Die driften

moeten gekanaliseerd, in de juiste banen geleid worden, anders kunnen er blokkades ontstaan. Het therapeutisch doel is om de oorsprong van die blokkades (meestal de vroege kindertijd) op het spoor te komen. De therapie is niet zonder meer gericht op een repressie van het gevoel en het lichaam maar op een zorgvuldige beheersing ervan.

Overal zie je de joggers in hun slobberkleren met iiun zwiepende billen en borsten zuchtend en zwetend voorbijhobbelen.

D

ie seksuele bezorgdheid is verdwenen. In plaats daarvan is een idee van het lichaam gekomen als energiecentrale. Door goed, verantwoord, gezond te eten geef je de lichaamscellen de mogelijkheid om de energie voort te brengen die voor het lichaam als geheel noodzakelijk is. Ongezond eten en leven leidt tot haperingen in de energievoorziening met als resultaten; vermoeidheid, traagheid, lusteloosheid. Als hij s'ochtends niet even een half uurtje gezwommen heeft, zegt de bankdirecteur, is hij de rest van de dag geen mens. Sinds ze aan hun conditie zijn begonnen te werken, melden begeesterde bekeerlingen, is hun leven niet meer hetzelfde. Zaten ze vroeger voortdurend in hun luie stoel naar de televisie te kijken, nu bruisen ze van de activiteit en is het middagdutje afgeschaft. Het werken aan de conditie geeft het lichaam nieuwe energie. En energiek gedrag is niet alleen een teken van gezondheid maar ook een voorwaarde voor maatschappelijk presteren. Wanneer George Bush zich trimmend laat filmen, presenteert hij letterlijk en figuurlijk het beeld van een energieke leider. Heel anders dan het beeld van 'slappeling' waarmee zijn tegenstanders hem probeerden op te zadelen. Het lichaam is daarmee niet alleen een bron van lust maar evenzeer een bron van angst en radeloze toewijding geworden. Het eeuwig drei- Tour de France: j

•

r

ji

-1^1

geen tijd om naar de

gende energieverlies wordt zichtbaar |uj|,t 4 staren. in het buikje, de vetrollen, de rim- Foto ANP 29

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen