VU Magazine 1991 - pagina 471

•m^-

I lyses van de stijl en de opbouw van de tekst - zijn al opmerkelijke resultaten geboekt, (.j "Ik wil maar aantonen dat er toekomst is voor de computer in de theologie. Het inschakelen ervan sluit aan bij moderne theologische ontwikkelingen. En de computer kan helpen deze ontwikkelingen te versnellen." Toch is zo'n computer nog vaak een vreemd element in het wereldje van alfa-wetenschappers. Talstra: "Je ontmoet meestal twee soorten reacties: ofwel een flinke dosis argwaan - dat is natuurlijk een typische alfa-reactie op het technologisch gebeuren - ofwel een heilig ontzag voor dit alles, geboren uit een enorme onwetendheid. Begrijpelijk, maar je moet echt heel nuchter denken over zo'n computer: een praktisch hulpmiddel dat zeer snel en goed dingen voor je kan uitzoeken waaraan je anders als theoloog niet toekwam." Een voorbeeld? Talstra: "Met een klassieke concordantie kun je alle bijbelplaatsen waarin het woordje 'aldus' voorkomt opzoeken. Maar er kunnen fouten zijn gemaakt; een VU-MAGAZINE—DECEMBER 1991

concordantie is handwerk. Met een computer kun je veel verder gaan. Je kunt bijvoorbeeld vragen: is er sprake van een regelmaat, een steeds terugkerende grammaticale samenhang waarin het wordt geplaatst'^ Uit een onderzoekje van ons blijkt dat inderdaad zo te zijn. En dat is het aardige: daarmee kunnen we zowel taalwetenschappers als exegeten van dienst zijn. Want een taalkundige heeft vooral oog voor de regelmaat van zo'n woordje in een grammaticale samenhang, terwijl de exegeet juist gebeten is op uitzonderingen daarin; die vraagt zich af: waarom is die samenhang in deze tekst plotseling anders? Eep Talstra, de theoloog, volgde verschillende cursussen om met de computer te kunnen werken; een onalledaags verschijnsel. Hoe kwam hij in de computerwereld terecht? "Ik kwam hier in '66, studeerde theologie en Semitische talen. Zo ontwikkelde zich bij mij een sterk taalkundige benadering. Bovendien: ik vond wiskunde altijd erg leuk. Dus de stap naar de computer was eigenlijk een logische ontwikkeling."

Inderdaad, een onalledaags verschijnsel. Toch wordt er op bijna alle universiteiten in Nederland al theologie in de computer gestopt. Maar je moet wèl weten wat je erin stopt. Helderman illustreert die noodzaak met een aardig verhaal. "Een Schotse hoogleraar, Morton om precies te zijn, wilde eens uitzoeken of Paulus een aantal brieven zelf geschreven had, of dat het denkbaar is dat daarvoor meerdere schrijvers verantwoordelijk zijn geweest. Goed, hij stopt de teksten van Paulus in de computer. Maar..., Morton was mooi vergeten dat de brieven van Paulus doorspekt zijn met aanhalingen en verwijzingen, vooral uit het oude testament. Met andere woorden: weet wel watje erin stopt. En daarvoor moet je dan toch theoloog of taalkundige zijn." Talstra: "Het is dan ook onzin te denken dat computers de wereld kunnen regeren of zoiets." Toch is het oppassen met zo'n computer, vindt ook Talstra. "Het is een soort verslaving, die computer; als je niet oppast word je er volledig door meegesleept."^

21

Theoloog Etp Talstra achter de computer: 'Het is een soort verslaving.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen