VU Magazine 1991 - pagina 355

•"^J

mits er zowel in onderwijs als in overheidsbeleid zicht komt op deze eigensoortige mogelijkheden.

W

at men bij computers, databanken en dergelijke als 'geheugen' aanduidt, betreft de opslag van gegevens, en deze kan een zeer lange termijn omvatten. Archiefstukken, notulen en soortgelijke zaken zullen veel beter, en ruimtebesparender, in microelektronische elementen opgeslagen kunnen worden. Zij vormen echter nog geen actueel werkend geheugen, maar zijn veeleer met de geheugensporen in onze hersenen (soms ook 'engrammen' genoemd) te vergelijken. Tot functionerend geheugen worden deze opgeslagen gegevens pas, wanneer zij tot de gebruiker komen op het beeldscherm, via een geluidsbron of in het boek. Dezelfde gegevens kunnen dan in de elektronische media dan wel in de

gedrukte media terechtkomen, naargelang de functie ~ voor de korte of lange termijn - die ervan verlangd wordt. Wat men de elektronische revolutie van onze informatiemaatschappij noemt, heeft positieve en negatieve kanten. Ik stipte ze in het voorgaande al kort aan: combinaties van informatie (schrift, beeld, klank; individueel èn universeel gericht), maar ook het nadeel van schijncommunicatie, voorgeprogrammeerde gegevens en andere bezwaren. Het is niet de bedoeling dergelijke aspecten van de informatiemaatschappij, die in dit artikel alleen maar zijdelings aan de orde is, te bespreken. Wel is begrijpelijk dat vele schrijvers op de noodzaak wijzen om in onderwijs, culturele vorming, organisatiekunde, overheidsbeleid, aandacht te besteden aan de positieve mogelijkheden van moderne informatiemiddelen, met het doel een samenleving te ontsluiten, in plaats van haar aan

banden te leggen en geestelijk in te perken. De moraal van dit betoog is, dat deze consequentie in elk geval eist dat de nieuwe middelen tegelijk ook het boek stimuleren. Vluchtigheid in haar sprankelende, soms suggestieve veelvormigheid, heeft bestendigheid nodig. Waar het beeldscherm meer op het heden is gericht, werkt het boek beter op de lange termijn, zowel in de richting van verleden als

Het boek blijft de brug tussen, generaties, de verbinding met voorgaande cultuurperioden. toekomst. Het boek blijft de brug tussen generaties, de verbinding met voorgaande cultuurperioden. Opgevoerd actualiteitsbesef - op ieder moment wereldnieuws, weerbericht, verkeersinformatie, gezondheidsvoorschriften - ontwortelt, FotoAVC/VU wanneer zo'n heftig leven in het heden niet wordt ingevoerd binnen een meer duurzaam tijdsbesef: continuïteit, een toekomst die het historisch verleden ontsluit, verbindingen legt met andere culturen in heden en verleden. Die bezonkenheid is tastbaar voorhanden in het boek. De toverdokter uit de beschreven anekdote wist in elk geval dat hij het gedachtengoed van een nieuwe beschaving ter hand moest nemen. Het boek betekent emotioneel maar niet alleen zo - óók dat men kan bladeren, dat men met een boekje in een hoekje kan zitten, dat in zekere zin door het bezit van een boek, vertelling en gedachtengoed van grote schrijvers in eigen beheer komen. Het gaat bij het ter hand nemen van een fraai uitgevoerd of een door de tijd getekend boek, om meer dan romantiek van wat voltooid verleden tijd is. Het gaat om de actualiteit van bezonken en uitgekristalliseerde informatie die in het boek belichaamd is, en die de gemeenschappelijkheid van een duurzaam gedachtengoed symbohseert. Ook het driftige heden, de brandende actualiteit, heeft bezonkenheid nodig, wil de mensheid zijn geheugen niet verliezen en telkens weer opnieuw moeten beginnen. D

37

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen