VU Magazine 1991 - pagina 199

Volgens dr. B. Olivier, gedragsfarmacoloog bij Duphar bv, moet de afweging om een nieuw geneesmiddel op het gebied van de psychofarmaca te ontwikkelen, alleen al vanwege de de hoge kosten (circa 250 miljoen gulden) zeer zorgvuldig plaatsvinden. Voor de ontwikkeling van een optimaal farmacon moeten er, ondanks de explosieve ontwikkeling in kennis van het zenuwstelsel, vaak honderden stoffen getest worden in diermodellen. Het uiteindelijk doel, het betreden van de medicijnmarkt, is een zaak van lange adem en wordt vaak pas na meer dan tien jaar bereikt. De zorgvuldigheid is begrijpelijk als men bedenkt hoe gevoelig mensen kunnen zijn voor veranderingen in de neurotransmissie. Een aantal jaren geleden werd bijvoorbeeld aangetoond dat geringe veranderingen

Sommige individuen stellen zich actief op, andere juist meer passief. Deze verschillende typen geven ook biochemisch een ander patroon te zien.

;r;n verslaving oorzaakt aldus een sterk verhoogde genotsbeleving in een specifiek deel van de hersenen. In Amerikaanse laboratoria is momenteel een wedloop gaande om het veronderstelde transport-eiwit te ontdekken en zo op termijn misschien te komen tot een behandelingsstrategie tegen cocaïne-verslaving. De behandeling van verslavingen zijn vaak gericht op het blokkeren van het effect van een drug of de begeerte er naar. Er zijn daarbij twee benaderingswijzen. Bij de zogenaamde agonist-strategie wordt getracht een stof toe te dienen die met dezelfde receptor bindt als de betreffende drug. De stof moet een zelfde gevoel van bevrediging geven, maar een kleinere kans op verslaving. Het bekendste middel dat op deze manier werkt is methadon. Bij de zogenaamde antagonist-strategie blokkeert de toegediende stof de receptor en vindt er geen gevoel van bevrediging plaats. Zulke middelen zijn daarom meestal niet erg succesvol om mensen van een verslaving af te helpen. Ze kunnen wel goed worden toegepast bij de behandeling van overdoses. In Amerika is met het middel naltrexone, dat werkt via de antagoniststrategie, wel enig succes geboekt bij de ontwenning van verslaafden die zeer gemotiveerd zijn om drug-vrij te blijven. Dit geldt bijvoorbeeld voor voorwaardelijk in vrijheid gestelde delinkwenten, voor wie de lengte van de invrijheidstelling afhankelijk werd gesteld van de uitslag van een wekelijkse urinetest. Hetzelfde middel bleek ook succesvol in de begeleiding van alcoholisten tijdens hun ontwenningskuur. Voor die werkzaamheid zijn echter nog geen goede verklaringen gegeven. Veel onderzoekers blijven echter zeer kritisch over het mogelijke succes van zulke behandelwijzen. Zij vinden het naief te denken dat een verslaving opgelost zou kunnen worden door chemicaliën te vervangen. De behandeling van alcohoHsrae met het (nog sterker verslavende) morfine, zoals in het begin van deze eeuw gebeurde, toont in ieder geval aan dat het middel erger dan de kwaal kan zijn. D

VU-MAGAZINE—MEI 1991

Il

aan een neurotransmitter-molecuul De twee zenuwcellen konden leiden tot psychotische ver- bovenaan zijn essentieel voor de schijnselen. In een psychose neemt menselijke motoriek; een patiënt dingen waar die er niet ze brengen prikkels over naar de zijn. spiercellen. De cel Overigens zijn ook volstrekt norma- linksonder is le proefpersonen binnen acht uur in afkomstig uit de een psychotische toestand te bren- hersenen, de twee rechtsonder uit het gen door ze in bunkers te isoleren ruggemerg. van alle uitwendige prikkels. Dit illustreert volgens prof.dr. L. Pepplinkhuizen, hoogleraar biologische psychiatrie aan de Erasmusuniversiteit Rotterdam, de geestelijke kwetsbaarheid van de mens. Bij toepassing van geestverruimende middelen zoals LSD of mescaline (afkomstig uit de Mexicaanse cactus peyotï) wordt een soort psychose ontwikkeld waarbij de stemming stijgt. De gebruiker krijgt het gevoel dat hij inzichten verwerft, zijn waarnemingen veranderen en zijn om-

geving lijkt zich te vervormen. Pepplinkhuizen heeft aanwijzingen gevonden dat bij bepaalde patiënten die lijden aan zogenaamde degeneratiepsychosen, de psychose werd veroorzaakt door hallucinogene stoffen die de patiënten zelf kunnen aanmaken, en die in effect sterk gelijken op LSD en mescahne.D 11

13

Nieuwe beeldvormingstechnieken maken het mogelijk de biochemische processen in de hersenen, die onder meer verantwoordelijk zijn voor het gedrag, op de voet te volgen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen