VU Magazine 1992 - pagina 459

VOORUITGANG meer bezoekers. Zondag openen we onze nieuwste tentoonstelling, over de Remington", verklaart de suppoost. Hij vertelt dat het museum veel schoolklassen en andere groepen op bezoek krijgt, die krijgen dan natuurlijk een rondleiding. Het museum is ingericht aan de hand van thema's. Het enige thema dat een klein beetje saai is, is de ontwikkeHng van het schrift: de kleitabletten, de Middeleeuwse schoonschriften, de fraaie kloosterboeken. Wel mooi zijn de voorbeelden van de oudste vorm van schrift, het beeldschrift. Toen had je voor ieder woord een plaatje, een pictogram heten die tekeningetjes. Het Chinese en het Japanse schrift zijn nog steeds gebaseerd op een teken voor elk woord of woorddeel of lettergreep. Het Scryption heeft een Japanse typemachine met maar liefst drieduizend verschillende tekens. "Tegenwoordig streven veel Japanners er naar dat het Latijnse alfabet wordt ingevoerd", lees ik. Het Scryption heeft een grote verzameling oude apparaten die me zo lang bhjft boeien, dat ik mezelf moet dwingen ook nog de rest van de collectie te bekijken. Je kunt merken dat het museum een overvloed aan fraaie ouderwetse typemachines bezit, er zijn er talloos veel uitgestald. Intrigerend zijn de eerste telexapparaten, zoals de Zerograph uit 1896, een zwarte kist met een toetsenbord. D o o r het lezen van de uitlegbordjes snap ik voor het eerst hoe een telex werkt: elke getypte letter wordt omgezet in een stroomstootje van een bepaalde lengte, dat dan aan de zijde van de ontvanger weer terugvertaald wordt. De tekstbordjes in het Scryption zijn aardig om te lezen en verhelderend, alleen soms een beetje belerend. "Een typemachine is géén schrijfmachine maar een schriftmachine." Dat doet denken aan zo'n betweter die zegt: "Je hebt dat cadeau niet gehad, maar gekregen..." O m ook kritisch te zijn heb ik gezocht naar lelijke zinnen op de uitlegbordjes, maar ik heb er maar één gevonden: "De werking van een telegraaf gebeurt door met een seinsleutel een stroomcircuit kort te sluiten." Achter in het museum staan de eerste computers, logge bakbeesten van

apparaten. D e Philips Officecomputer is zo groot als een piano. (Phüips is een van de sponsors van het museum, dat helemaal door het bedrijfsleven wordt betaald. Alleen het gebouw is van de gemeente Tilburg.) Ik zie een grote zwarte kist met daaraan een doucheslang met een douchekop. Dat is de Parlograph, een van de eerste dicteermachines. O p foto's is te zien hoe de Parlograph gebruikt werd: de baas spreekt in de douchekop, de secretaresse typt met een koptelefoon op haar hoofd. In het museum hangen veel leuke foto's van ouderwetse kantoortafereeltjes, waardoor je de sfeer rond die oude apparatuur goed kunt proeven. Verder zie ik de eerste stencilmachines en kopieermachines en natuurlijk een grote verzamehng ganzeveren, kroontjespennen en vulpennen. Ik heb nooit geweten dat ganzeveren twaalfhonderd jaar lang, van de zevende eeuw tot de negentiende eeuw, geweest zijn wat nu de balpen is. O p de Bank van Engeland werden er jaarlijks anderhalf miljoen ganzeveren doorheen gejaagd! Toen de vraag naar veren het aanbod ging overtreffen ging men over op de kroontjespen. Natuurüjk is in het museum een hoekje ingericht waar je zelf met een kroontjespen — er liggen helaas geen ganzeveren - mag schrijven en mag rammelen op typemachines van rond 1920. Er is niet zoveel bijzonders aan, alleen de toetsen vragen een wat krachtiger aanslag dan de toetsenborden van hedendaagse pc's. Dan zijn er nog wat hoeken in het museum gewijd aan capita selecta: braille, geheimschrift, rebussen, steno, grafologie. Het grafologiehoekje geeft een goed beeld van hoe men karakters analyseert aan de hand van het handschrift, maar wat ik mis is informatie over de kritiek vanuit de wetenschap op de grafologie. D e grafologie wordt gepresenteerd als een onbetwistbare methode om iemands karakter te doorgronden. Even kritiekloos wordt getoond hoe handschriftdeskundigen 'bewezen' hebben dat de dagboeken van Anne Frank echt zijn. Er was twijfel aan de authenticiteit daarvan omdat Anne Franks dagboeken een ander handschrift laten zien dan brieven en poëziealbumversjes die Anne geschreven heeft voor de oorlog. W e

kunnen het zien in het Scryption: een passage uit Annes dagboek naast een poëziealbumversje. (Lieve Jacque, Blijf steeds een zonnestraaltje. O p school een aardig kind, Voor mij mijn liefste vriendinnetje, Dan word j e door ieder bemind.) Handschriftdeskundigen hebben aan de hand van onder andere "de hellingshoek van de lussen" kunnen bewijzen dat de twee verschillende handschriften van dezelfde persoon waren. O m nog een paar dingen te vragen, zoek ik de suppoost. Hij is op de zolder boven het museum bezig een Remington te repareren. O p de zolder staan, op houten stellingen, nog circa duizend - schat de suppoost oude typemachines. Als mensen bij het museum komen aanzetten met een oude typemachine uit het huis van hun overleden opa en gretig vragen hoeveel geld dat ding waard is moet de suppoost ze teleurstellen, "'t is maar wat de gek ervoor geeft, zeg ik dan... Kijk, hier hebben we ook nog zo'n tweeduizend inktstelletjes staan", troont hij me mee. Ik vind ze prachtig, inktstelletjes in de raarste vormen: honden, vogels, chineesjes; van marmer, porselein, hout, glas, tin... "Als ik hier mensen rondleid lopen de dames altijd langs de inktstelletjes en de mannen langs de typemachines", vertelt de suppoost. Hij probeert dus al niet meer ora mijn aandacht op de typemachines te vestigen, maar vertelt over de inktstelletjes. Een Roomskatholieke frater is eenjaar of vijftig geleden begonnen met het verzamelen van pennen en inktstellen. "Omdat hij in het zwart liep kreeg hij natuurlijk veel los." D e verzameling van die frater, Ferrerius van den Berg, vormde de basis van de collectie van het Scryption. U moet er zeker gaan kijken, maar laat die oude typemachine maar thuis, die zult u er niet kunnen slijten.

Scryption, Spoorlaan 434a, Tilburg (tegenover het station); tel: 013-353777; geopend op dinsdag tm. vrijdag van 10 tot 5, zaterdag en zondag van 1 tot 5.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen