VU Magazine 1992 - pagina 186

EEN 'WIPPER' VLIEGT MET VOEDSEL TERUG NAAR ZIJN GEZIN. HET BROEDTERRITORIUM VAN EEN WIPPER LIGT MEER LANDINWAARTS DAN DAT VAN EEN 'HOKKER' (MIDDEN), ALS GEVOLG WAARVAN DE WIPPER REIATIEF GROTERE AFSTANDEN MOET AFLEGGEN.

in dat slechte restaurant aan tafel te gaan," . ,,

Agressie

8

Er is onrust in de soos, bhjkt als we dichterbij komen. Een deel van de vogels vliegt net weg. "Dat zijn misschien beesten met een eigen territorium, die daar weer naar toe gaan," zegt Ens, "of ze gaan fourageren." "Die beesten met die witte halskraag, dat zijn de jongen. Als ze een jaar of twee, drie oud zijn gaan ze eens kijken hoe de wereld eruit ziet. Niet meteen zelf een territorium veroveren, maar gewoon eens nieuwsgierig rondkijken. Ze zien wat de goede territoria zijn, waar de zwakke plekken in de verdediging zitten. De volgende stap is dat ze wat agressie gaan vertonen. Dan vinden ze op een gegeven moment een partner, misschien al op de soos, dat durf ik niet te zeggen. Maar op een gegeven moment gaan ze dan indringen." Hij staat stü. "Dat geluid... Trrrte pietepietepiet! Dat maken ze op de grond. Daarmee laten ze horen dat ze de baas zijn in een bepaald gebied. In hun sociale structuur is ruimte dus heel erg belangrijk. Dat is een van de dingen die ik in mijn proefschrift sterk benadrukt heb." Behalve een territorium is een partner - van het andere geslacht meestal onontbeerhjk voor een evolutionair succesvol leven. Het een gaat bovendien niet zonder het ander: het paar verdedigt samen het territorium, en een weduwe of w e duwnaar is niet zelden spoedig het eigen terrein kwijt. Ondanks de hechte band, vinden ook veel extra-pair copulations plaats: sHppertjes. "Veel beesten paren wel eens met een andere vogel dan de eigen partner. In het vroege voorjaar

vu MAGAZINE MEI 1 9 9 2

maakt dat soort copulaties wel twintig procent uit van het totaal. Maar uiteindelijk blijft alles bij het oude: de meeste paren bhjven jaar in, jaar uit bij elkaar. Ze proberen alleen af en toe wat anders. Misschien willen ze vast andere partners uittesten, voor het geval ze hun eigen echtgenoot kwijt raken. "Maar het gebeurt ook wel dat partners elkaar keihard laten vallen. Ik heb eens een paartje gezien waarvan het mannetje zwaar onder vuur lag van een buurman, die steeds maar op hem inhakte. Meestal helpt het vrouwtje dan bij de verdediging, maar deze deed niets. Blijkbaar had ze het al opgegeven. Dat mannetje kreeg zo zwaar op z'n lazer, dat-ie een volledig kale plek had. O p een gegeven moment was-ie zelfs een hele dag weg uit z'n territorium. O p het hoogtepunt van de broedtijd is dat echt heel erg raar. Toen hij terug kwam leek-ie naar z'n vrouw te lopen en haar een beetje op te porren, zo van: 'help me nou toch...'. Maar zij bleef gewoon zitten pitten. Toen kwam buurman er 'weer aan, en het TEXEL: DE WINDERIGSTE PLEK VAN NEDERLAND.

werd een bloedige aangelegenheid. Het mannetje wist nog net weg te komen, maar dat territorium was-ie kwijt. Dat pikte de buurman in. En het vrouwtje heeft het met die buurman aangelegd." Zelfzuchtigheid troef dus, in de scholekstersamenleving? "Ja, zo zie ik het wel," zegt Ens. "Zodra de beesten de mogehjkheid krijgen om hun positie te verbeteren, dan doen ze dat en zijn anderen de klos." Even later verzacht hij het beeld wat: "Maar man en vrouw doen wel heel veel samen. Kijk dat paartje daar nou eens..." W e steUen onze kijkers scherp. "Dat ziet er toch heel knus uit? Ze verdedigen met z'n tweetjes het territorium, en zorgen samen heel goed voor de jongen. Ik vind dat iets heel gezeUigs hebben. Ik heb ook wel eens een paartje gezien waarvan het mannetje de helft van z'n snavel was kwijtgeraakt. WaarschijnUjk een ongeluk bij het openbreken van een mossel. Hij kon geen voedsel meer verzamelen. Toen heeft z'n vrouw hem twee maanden gevoerd. Uiteindehjk heeft hij het in de winter niet gered, maar 't was toch een mooi gebaar."

P/eteyo/eten W e zijn inmiddels aan de overzijde van de inham beland. "Zullen w e hier maar even gaan zitten?" stelt Ens voor. W e laten ons zakken in het lange, zachte gras en turen over het nu grotendeels drooggevallen wad. "Wat een rust, hè? O p Schier zat ik vijfjaar achter elkaar maandenlang in een schuilhut boven dat wad. Dan kom je wel tot rust. Ik houd daar wel van; ik kan heel goed

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen