VU Magazine 1992 - pagina 367

((

Die psychoanalytici kwanten uit gesprekken en archieven naar hoven als veel gewonere mensen dan ik wou; veel te alledaags, veel te banaal. Dat kon ik niet hehhen!^^

opvliegender. Ik ben wel eens jaloers op mannen die dat niet hebben. Ik denk wel dat vrouwen meer gebonden zijn aan hun lichaam. Maar of ik het eens ben met CamiUe Paglia?" Aarzelend schudt ze haar hoofd. "Nee,... nee, ... nee,... al kost het natuurlijk ontzettend veel tijd en energie om kinderen te baren en te zogen... dan kun je op andere gebieden minder presteren ..." Dan weet ze ineens haar antwoord: "Als je het bekijkt vanuit de huidige mannencultuur geeft kinderen krijgen vrouwen een achterstand. Maar is dat nu echt een achterstand? Ik zie het als een voorsprong. Je doet zoveel ervaringen op door zwanger te zijn, maar vooral door de omgang met kinderen. Wat j e niet leert van kinderen! H o e ze reageren, hun drift, hun emoties. Je doorziet veel sneller de kinderachtigheden van grote mensen. H u n opschepperijen, hoe ze elkaar aftroeven of dingen van elkaar wiUen afpikken! Volwassenen lijken zo vaak op twee jongetjes, vechtend om speelgoed. Gisteren sprak ik iemand die er bezwaar tegen had dat wij een congres organiseerden, want hij had een congres over hetzelfde onderwerp met veel belangrijker sprekers. Dan denk ik: kijk, net een kleuter die pocht op zijn auto die de grootste is. "Grenzen stellen heb ik ook beter geleerd nu ik kinderen heb. 'Als je brult, ga dan maar naar je eigen kamer, ik wil het nu niet horen.' Als het me thuis goed lukt om grenzen te stellen, kan ik dat op het werk ook, want ik vind de o m gang met kinderen veel ingewikkelder dan de omgang met collega's." H

Een hoogleraarsbaan, kinderen, schrijven. Waarom heeft u gekozen voor zo'n overvol bestaan? U moet uw werk wel heel leuk vinden. "Kaezen is niet het goede woord. Ik heb nooit zoveel gepland. Jong getrouwd, j o n g weer gescheiden, j o n g gepromoveerd. Ik heb lang gedacht: ik wil geen kinderen, dat kan ik helemaal niet aan, daar word ik gek van... Ik wilde een baan als wetenschappelijk medewerker en daarnaast schrijven. Toen kwam vrouwenstu-

dies op en ze vroegen me als hoogleraar. Ik vond het interessant en belangrijk, dus zei ik ja. Na mijn vijfendertigste heb ik voor kinderen gekozen en ik wil dat echt combineren met werk. Als ik vier weken alleen voor kinderen zorg merk ik dat ik daar niet goed tegen kan. Een week: enig. Maar na twee weken verlang ik echt naar de stilte van mijn werkkamer, om v/eer eens een eigen gedachte te kunnen afmaken." De omgang met kinderen en de psychoanalyse die ze onderging hebben voor Brinkgreves werk heel veel betekend, zegt ze. Haar observatievermogen is daardoor gescherpt. W e praten over de manier waarop ze als sociologe observaties doet. In haar oratie 'De belasting van de bevrijding' sprak ze over de onzekerheid van vrouwen die maakt dat ze op alle fronten veel te ijverig zijn. Ze v/illen een perfecte m o e der zijn en ook hun werk willen ze te goed doen. Mede door die overdreven ijver raken ze overbelast. Dit is zo'n stelling waardoor Brinkgreve een vreemde eend in de vrouwenstudies-bijt was. Feministen plegen de oorzaken van onderdrukking buiten vrouwen zelf te zoeken. "Het drama in dit land is het gebrek aan kinderopvang," zegt de Utrechtse hoogleraar vrouwenstudies Rosi Braidotti, en Anja Meulenbelt vindt dat van nu af aan de vraag 'kun j e werk en kinderen combineren' eens aan de mannen moet worden gesteld. Ze hebben allebei gelijk, maar de aanvulling die Christien Brinkgreve geeft door te wijzen op onderdrukkende gevoelens binnen vrouwen zelf, is interessant en, binnen de vrouwenbeweging, gedurfd. I

Die overdreven ijver van vrouwen, is dat iets dat u bij uzelf constateerde? En hoe kom je dan van zo 'n observatie naar een theorie? "Je mag natuurlijk nooit je eigen ontwikkehng aanzien voor ontwikkelingen binnen de maatschappij. Maar een observatie bij jezelf kan een vertrekpunt zijn. Ik vond mezelf erg onzeker, ik werkte hard maar vond het toch altijd te weinig. Het wordt minder, maar ik ben erg afhankelijk van bewijzen van anderen dat wat ik doe goed is. Ik zag dat ook bij andere vrouwen. En ook bij vrouwenstudies als groep heerste dat gevoel: hoeveel er ook gepubliceerd werd, het was nooit genoeg. Als socioloog herken je dat dan als nieuwkomersonzekerheid. Ik ben ervan overtuigd dat dergelijke innerlijke problemen taaier zijn dan de beperkingen die de maatschappij vrouwen oplegt." B

Is zo'n overdreven ijverigheid en prestatiedwang niet een kenmerk van mensen, mannen en vrouwen, die een ongelukkige jeugd hebben gehad. Die missen vaak een gevoel van 'ik hen goed zoals ik ben'. "Ja, ook. Al mijn vriendinnen die hard gewerkt hebben en het ver hebben gebracht, wijten dat aan een neurotische jeugd. Maar dat sluit die

13

v u MAGAZINE OKTOBER 1992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen