VU Magazine 1992 - pagina 361

Eric Le Gras

Virtual reality, heet het, al komt die w^erkelijkheid nog wat schokkerig en grofkorrelig over. Maar deze door een computer gesimuleerde omgeving zal uiteindelijk ongekende wetenschappelijke en praktische mogelijkheden bieden. De wondere wereld van kunstmatige realiteit.

IN EEN BRAVE ^m inks naast me, bij het geopende ^ ^ ^ _ raam van de B M W , moet ^^^Ê Marcel Wierda staan. Zijn stem komt tenminste van die kant. Maar wanneer ik mijn hoofd in zijn richting draai zie ik een grijs flatgebouw. Voor me hgt een asfaltweg, waarover ik me samen met een stel hoekig gevormde auto's voortbeweeg. Even later kijk ik achterom. Ik zie de weg waarover ik gereden heb en de achterkant van het flatgebouw dat ik net passeerde. Geen Wierda te bekennen. Mijn uitzicht is berekend door een computer en wordt op twee ledschermen geprojecteerd. Die piepkleine televisieschermpjes zijn gev u MAGAZINE OKTOBER 1592

bouwd in een zware helm, die het hoofd omsluit. Wie zo'n helm opzet komt in een nieuwe wereld terecht, in een werkelijkheid die voldoet aan de wensen en doelstellingen van psycholoog drs. Marcel Wierda. Wierda is medewerker van het Verkeerskundig Studiecentrum (VSC) van de Groninger Rijksuniversiteit en heeft dus te maken met de problemen die verkeerskundig onderzoek met zich meebrengt. H o e onderzoek je bijvoorbeeld het gedrag van een automobiHst die in botsing dreigt te komen met een andere weggebruiker? Geen eenvoudige onderzoeksvraag, je kunt je proefpersonen moeilijk in voUe vaart

WWOtOD op een kruising afsturen en dan maar hopen dat er van de andere kant een even roekeloze chauflTeur aankomt.

Letsel Een andere moeilijk te beantwoorden onderzoeksvraag: hoe reageren weggebruikers op veranderingen m de vertragingen die de zwaartekracht hen oplegt? H o e snel past hun waarnemingsvermogen zich aan? W ü je, zoals Wierda, daarover wat te weten komen, dan moet je je onderzoek in de ruimte doen. Tenzij je de o m geving kan simuleren, kan aanpassen aan je eigen wensen. Lukt dat, dan gaat er voor een verkeerskundige

een wereld open. Dan kan je weggebruikers op een dodelijk ongeluk afsturen, zonder dat je voor Hchamelijk letsel hoeft te vrezen. En de zwaartekracht kan je in je eigen w e reldje precies zo instellen als je dat uitkomt. Dus heeft Wierda zich tot taak gesteld een eigen wereld te scheppen, een wereld waarin hij zijn fundamentele waarnemingsonderzoek kan doen. Die wereld maakt hij niet helemaal alleen. Wierda: "Zonder de steun van twee progranameurs van het VSC had ik het niet gered. Dus doe me een lol en vergeet niet de namen te noemen van Wim van Winsum en Peter van Wolffelaar."

D e wereld die in het VSC is geschapen, is een vorm van wat in vaktermen 'virtual reality' heet. Een mooie term, al is van reality, van werkelijkheid, natuurlijk geen sprake. Het is en het blijft een serie afljeeldingen die door een computer zijn gemaakt en die op twee schermpjes zijn afgebeeld. Wierda spreekt dan ook Hever van een 'virtuele omgeving'. Maar om onderzoek te kunnen doen, moet hij die omgeving wel zo goed mogelijk laten lijken op wat wij als werkelijkheid ervaren. Die voorwaarde dwingt hem ertoe steeds van de laatste technische snufjes gebruik te maken.

Archifecf In die voortdurende jacht op het beste van het beste verschilt Wierda van andere gebruikers van 'virtual reality'. " N e e m een architect", licht hij toe, "die de aspirant-koper van een huis door het ontwerp wil laten wandelen. Dat kan, je zet de toekomstige eigenaar een helm op het hoofd en hij kan dan bij wijze van spreken van kamer naar kamer door zijn nog te bouwen huis wandelen. Maar een verkeerskundige is niet tevreden met een systeem dat alleen de drager van de helm laat bewegen. Die wil ook andere auto's, fietsers en wandelaars opvoeren, die bovendien weer allemaal op elkaar reageren." Vandaar dus dat de computer 'intelHgente medeweggebruikers', op dit moment alleen nog auto's, door de stad van Wierda laat rijden. "Dat is dan de eerste keer", zei de Groninger Commissaris van de Koningin Henk Vonhojf tijdens een proefrit bij de ingebruikneming van het computersysteem, "dat ik op een weg rijd met louter intelligente m e deweggebruikers." Het berekenen van de gedragingen van al die anderen vergt een geweldige computercapaciteit. " O m precies te bepalen hoe één beeldje er uitziet ben ik minstens een week aan het rekenen," aldus Wierda. "De computer maakt dertig van die beeldjes per seconde. En dat is me eigenlijk te traag, het beeld is nog te schokkerig."

BMW O m de ülusie te versterken dat je werkelijk in een auto rijdt, zitje met de helm op je hoofd in een echte B M W . Je draait aan het stuur, je VU MAGAZINE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen