VU Magazine 1992 - pagina 145

Johan de Koning

A.Th. van Deursen "Is h e t verkeerd iets rustig uit te leggen, terwijl j e innerlijk kookt van w o e d e ? " Een orthodox-christelijk historicus formuleert zijn bezw^aren tegen een Veronica- en V P R O cultuur Avaarin vloeken heel gew^oon is, ter^vijl een d o m i n e e niet m e e r m a g zeggen wat hij w^il. " D u s de zeventiende eeuw^ is mij toch w^at nader.*'

Voordat het opname-apparaat wordt ingeschakeld, ontstaat er een discussie. De interviewer biedt de geïnterviewde het recht om in de weergave van het gesprek feiteHjke onjuistheden te wijzigen en toont zich bereid om andere voorgestane w^ijzigingen te overwegen, maar •wenst de verantwoordeHjkheid voor de eindversie te behouden. "Dus u gaat proberen mij uitspraken te ontlokken?" reageert de geïnterviewde geschokt. "Zoals het NOS-journaal dat doet?" Omdat het om zijn opvattingen gaat, die straks worden gepubhceerd, vindt hij dat hij in de tekst moet kunnen schrappen wat hij wil. Dan hoeft hij tijdens het gesprek ook niet steeds op zijn woorden te letten. Even lijkt het hele interview te worden afgeblazen. Wat de interviev/er zeer betreurt. Hij las twee boeken van de geïnterviewde, prof.dr. A.Th. van Deursen, hoogleraar geschiedenis aan de Vrije Universiteit. Niet 'Bavianen en slijkgeuzen', het boek over de kerk in de zeventiende eeuw, dat Van Deursen zelf zijn beste noemt. Maar wel het door anderen vaak geprezen 'Mensen van klein vermogen', dat als ondertitel heeft 'Het kopergeld van de Gouden eeuw' en dat gaat over het leven van 'gewone' mensen in Holland in de zeventiende eeuw. En hij las de verzameüng opstellen 'De eeuw in ons hart', die vorig jaar verscheen ter gelegenheid van de zestigste veqaardag van Van Deursen. Beide boeken verschillen zeer. In 'Mensen van klein vermogen' leeft Van Deursen zich m in het bestaan van mensen uit vroeger tijden en toont hij begrip voor hun vaak uiteenlopende opvattingen. In het andere boek beschrijft hij deze benadering zelf als "Hefdevolle aandacht". Hij schrijft: "Ik zeg niet dat we het verleden moeten liefhebben; maar wel de mensen die in dat verleden hebben geleefd. Ze zijn onze naasten, en bhjven dat ook als ze gestorven zijn." Van Deursens opvattingen over geschiedschrijving zijn geïnspireerd door zijn orthodox-christelijke geloofsovertuiging (hij is Nederlands

Gereformeerd). Diezelfde overtuiging speelt ook een belangrijke rol in enkele artikelen waarin hij culturele verschijnselen uit het heden bespreekt. Hierin is de toon echter niet begnpsvol, maar scherp en veroordelend. Stof te over voor een interview. En gelukkig heeft Van Deursen inmiddels gezegd dat de b e kendheid met een deel van zijn werk een interview wel gemakkelijker maakt en toegestemd in de voortzetting. Wel vindt hij dat de voorafgaande discussie ook zou moeten worden weergegeven, dan weet de lezer wat hij onder ogen heeft. En hij zal goed op zijn woorden letten. I

Waarom is de toon in uw artikelen over de huidige tijd, bijvoorbeeld over wat u de VPROen Veronicacultuur noemt, zo scherp? "Je kunt de V P R O moeihjk een tolerante organisatie noemen. Als zij stelselmatig weigert om misbruik van Gods naam te stoppen, dan kun je niet zeggen dat zij begrip heeft voor andermans opvattingen. Dat vind ik een wijze van cultuur beoefenen die eigenlijk in Nederland niet past. Dat stelt mij teleur en ik kan mij er boos over maken dat er zoveel mensen zijn die zich op het hoogste niveau van cultuur bewegen en net doen alsof dat hetzelfde is als naar de V P R O kijken. Zij zouden moeten inzien dat het één niet strookt met het ander. Als in V P R O - p r o gramma's racistische moppen zouden voorkomen, dan zou je dat ook niet kunnen verontschuldigen met de kwaliteit van die programma's. Ik vind dat het met vloeken met anders ligt." H

Kent u de VPRO? U meent dat ze vloeken, maar u schrijft ook dat u ze nooit beluistert. "Ik heb in een van mijn artikelen een luisteravontuur beschreven dat zich twee jaar geleden heeft afgespeeld. Het was inderdaad heel kort, maar het heeft al mijn vooroordelen bevestigd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen