VU Magazine 1992 - pagina 406

nisch geschoold, Van Loon zelf is geodeet en weet dus wat hij zijn klanten aanlevert. "Die samenwerking met andere discipHnes komt nu langzamerhand op gang. Dat komt samen met het boeken van succes. De laatste tijd zien ze pas goed wat ze aan ons hebben."

Aardbevingen 'Ze' zijn bijvoorbeeld seismologen en geofysici, die zich al sinds mensenheugenis buigen over de vraag of uit de onderaardse bewegingen een tendens is af te leiden waardoor het mogelijk ^vordt aardbevingen te zien aankomen. Van Loon: "We kunnen die bev/egingen beter dan ooit tevoren meten. En onze metingen bhjken overeen te komen met wat v/etenschappers uit andere discipUnes vaststellen. Geofysici bijvoorbeeld hebben met seismische metingen en met onderzoek aan het magnetisch veld van de aarde een model opgesteld van de richting waarin bepaalde punten zich bewegen. Onze herhalingsmetingen van de afgelopen jaren vertonen dezelfde bewegingen." Internationaal heeft het Kootwijkse observatorium een grote reputatie. Het station is opgenomen in verschillende wereldwijde netwerken. Voor de komende jaren staan lanceringen gepland van prestigieuze satellieten met geodetische instrumenten. Niettemin wordt het observatorium bedreigd in zijn bestaan. C. van Es: "De TLJ wil ons misschien terughalen naar Delft, naar het gebouw van de geodetische faculteit. W e beslaan nu een te groot oppervlak met te weinig medewerkers: acht. Veel van ons zuUen die verhuizing niet mee •willen maken en er de brui aan geven. Tenslotte wonen we allemaal hier in de buurt. Ikzelf ben wel van plan naar iets anders uit te kijken als die verhuizing werkehjk doorgaat."

8 v u MAGAZINE NOVEMBER I W 2

Het werk van Van Loon en Van Es speelt zich voornamehjk af achter de komma. Een laser heeft voor een retourtje sateUiet slechts een fractie van een seconde nodig en de positie van meetpunten v/ordt met een lange reeks decimalen aangegeven. Logisch dat elke vorm van storing funest is voor het werk van de geodeten. En onderweg naar de ruimte kan er heel wat gebeuren. Van Loon: "Als w e eenmaal de precieze plek van een kunstmaan weten, dan

DE MTLR5: KAPOT.

moeten we die kennis nog 'terugbrengen' naar de aarde. Je kan nog zulke gevoehge apparatuur hebben, de dampkring heeft er invloed op. Vandaar dat we hier ook een meteostation hebben. Met de gegevens daarvan kunnen we correcties toepassen in de meetresultaten."

Hobbels en kuilen Behalve de toestand van de dampkring is nog een aantal factoren van invloed op het gemiUimeter van de geodeten. Zo beweegt de aarde zich bepaald niet rechtlijnig door de ruimte. De draaiing om de as wil nogal eens afwijken (we hebben het nog steeds over vele cijfers achter de komma) en ook 'tolt' de aardas. Daarnaast is het zo dat het zwaartekrachtveld van onze planeet niet geHjkmatig is. O p de ene plaats trekt de aarde meer dan op de andere. Aan een laagvHegende satelliet is dat duidelijk te merken: die hobbelt als

het ware over de onzichtbare kuilen en heuvels die de aarde magnetisch in de ruimte veroorzaakt. Van dit soort spelingen van de natuur, voor elk normaal mens onmerkbaar, hggen de geodeten 's nachts wakker. In Kootwijk kan dat in een aantal slaapkamers die voor de nachtbrakers zijn ingericht. De rest van het observatorium heeft veel weg van een technische werkplaats. Tijdens een wandehng door het gebouw benadrukt apparatenman Van Es dan ook dat Kootwijk in de eerste plaats een meetstation is. D e analyse van de gegevens vindt plaats in Delft. De kleigrond daar maakt het universiteitsgebouw zelf minder geschikt als lokatie voor de laserproeven; het ligt te dicht bij zee om een stabiele ondergrond te garanderen. De Kootwijkers houden zich de laatste tijd veelvuldig bezig met de zee. O f liever gezegd: met de vermeende stijging van de zeespiegel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen