VU Magazine 1992 - pagina 101

TGV-tracé dwars door het Groene Hart te draperen, en werken de NS aan de aanleg van de Betuwespoorlijn voor vrachtverkeer. Harms benadrukt echter dat er op zulke ingrepen ook andere visies mogelijk zijn dan die van de vaak nogal somber gestemde natuurbeschermers. "Je kunt natuurlijk zeggen: 'dat is slecht, dat moet niet gebeuren'. Je kunt ook zeggen: 'als het gebeurt, hoe kunnen we dan de schade beperken, of er zelfs een positieve draai aan geven'." "Een mooi voorbeeld vind ik de Betuwelijn. Er zijn plannen om die in te bedden in een brede strook van natuurontwikkeling. Je kunt dan gebruik maken van de grote veranderingen in het grondgebruik die toch plaats moeten vinden. Soorten die zich gemakkelijk verplaatsen kunnen

"Het gemenebest der Vereenigde Nederlanden werd vertegenwoordigd door de StatenGeneraal, samengesteld uit de afgevaardigden van de Staten der vereenigde provinciën, met uitzondering van Drente". Aldus het Leidse college van de historicus Robert Fruin, honderd jaar geleden, opgetekend door Colenbrander (1 901). Toen had 'gemenebest' blijkbaar nog de letterlijke betekenis: het wel zijn (best) van allen samen (het gemeen), kortom: de publieke zaak, de res publico. Vergelijk ook de naam van de Maatschappij tot Nut van het Algemeen, vrucht van het vaderlandse Verlichtingsdenken in de achttiende eeuw, Cromwell noemde zijn regime een Common-Wealth. De term was sinds rond 1 5 0 0 in zwang gekomen, toen schrijvers behoefte kregen om de publieke zaak als zodanig te onderscheiden van de behartiging daarvan door de vorst. Het ons bekende onderscheid tussen de private en de publieke sfeer was toen nog niet zo helder. Het ambt van vorst vererfde dan ook langs privaatrechtelijke weg, reden waarom wij tot onze roemruchte opstand in dezelfde boedel zaten ais Spanje en Oostenrijk (erfdochter

bij zo'n strook enorm veel baat hebben. Zo kun je de versnippering voor een belangrijk deel compenseren. Ecoducten Het heeft toch iets treurigs: de natuur, ontworpen vanachter de P C , als ecologisch behang langs een nieuwe spoorlijn. Maar, vindt Harms, j e kunt de economische situatie ook als gegeven beschouwen, zonder bij de pakken neer te zitten. Hij wijst op de as AmsterdamUtrecht waarlangs we die ochtend reisden. "Die lijn wordt door allerlei ontwikkelingen voUedig doorbroken. Wat doe j e eraan? Je kunt er voor kiezen alles te doen om een ecologische verbinding open te hou-

COLUMN E R I K

J U R G E N S

SADROESJESTWO Juona van Castilië en Araqon trouwde met Philips de Schone van Bourgondië, die van Maximilioan de keizerskroon had geërfd - Karel V was hun zoon, zodoende). Weal(th) - ons 'wel' - is rijkdom gaan betekenen, maar in Common-Wealth is de oorspronkelijke betekenis er nog. Cromwell zette zich met die term af tegen de monarchie van de Stuarts, en benadrukte daarmee dat het ging om datgene was de burgers als hun gemene zaak beschouwden. Aldoende is 'gemenebest' een vorm van staatsinrichting geworden, zoals res publico republiek werd, een niet-monarchole staatsvorm. Onze taal kijkt nu dus meer naar de organisatievorm, terwijl men er toen een functie mee aanduidde. Toen in 1 93 1 de Britten hun

den tussen het Vechtplassengebied enerzijds en de R o n d e Venen bij Nieuwkoop anderzijds. Je zou daarvoor allerlei ecoducten onder het Amsterdam-Rijnkanaal, de snelweg en de spoorlijn kunnen aanleggen. Je kunt ook zeggen: ik neem die verkeersas als uitgangspunt en probeer aan beide kanten een zo groot m o gelijk natuurreservaat te creëren, dat levensvatbaar is. In Eland is die gedachte uitgewerkt, en dat blijkt zeer goed mogelijk. Dan accepteer j e dat daar een enorme barrière ligt. Dat blijkt dan helemaal geen ramp te zijn."

Commonwealth of Nations oprichtten om de (door blanken bewoonde) koloniën autonomie te geven binnen een soort statenbond, kozen zij niet het woord 'confederacy' maar 'commonwealth'. Regelmatig krijgen we nog een foto te zien van de leiders van de Commonwealth-londen (waartoe nu vrijwel alle exkoloniën behoren) bijeen tijdens een conferentie, met een verbaasd kijkende Queen in het midden. Een aardig stukje folklore, waarin de Britten sterk zijn. Merkwaardigerwijze hebben de medio het verband van republieken die tot 1 991 tot de SowjetUnie behoorden eveneens gemenebest (van onafhankelijke staten) genoemd, hoewel de GOS een veel verdergaand verband is don het Britse Commonwealth. Het GOS is meer een Gemeenschap, zoals de EG die is. Dat maakte mij nieuwsgierig hoe de Russen het nu zelf noemen: sadroesjestwo, met de nadruk op de oe. 'Droeg' is vriend, 'sa' is samen. De GOS is dus een soort vriendschapsverbond. We mogen hopen dat deze innige vriendschap inderdaad het gemene welzijn van dat immense rijk zal weten te dienen. Als ik de kop van die jeltsin zie, dan bekruipt me wel eens een twijfel.

11 vu MAGAZINE MAART ] 992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen