VU Magazine 1992 - pagina 325

Koos Neuvel

Paul Feyerabend Iedere vorm van ge^vichtigdoenerij is hem vreemd. Hardnekkig probeert hij het imago van de wetenschappelijke expert te niet te doen. Een van zijn krachtigste wapens daarbij is de humor. In het zo serieuze w^etenschapsbedrijf speelt hij met veel plezier de rol van de vrolijke anarchist.

Na afloop van het interview neemt Grazia Borrini mij even terzijde. "Je moet niet alles geloven wat hij zegt, hij verandert zo vaak van mening", zegt zij over haar - ruw geschat minstens dertig jaar oudere echtgenoot Paul Feyerabend (1924). Een welgemeende, maar lichtehjk overbodige waarschuwing. Wie ook maar even met Feyerabend praat, zal iedere neiging om hem bloedserieus te nemen snel laten varen. Dodelijke ernst is wel het laatste waar hij op uit is, aan saaiheid en strengheid heeft hij een broertje dood. Feyerabend (een wereldburger met een Oostenrijks paspoort) is het tegendeel van de eerbiedwaardige filosoof die in duistere geheimtaal diepzinnig zit te doen. Hij is ook de eerste om toe te geven die moeihjke denkers nauwelijks te kunnen lezen. ("Van Habermas begrijp ik bijna geen woord.") Met zijn donkerblauwe t-shirtje aan - zo'n exemplaar van drie halen, twee betalen - elimineert hij al bij de eerste aanblik iedere verheven gedachte. Als hij eenmaal het woord genomen heeft, is hij niet meer te stuiten, hij ratelt door, soms onverstaanbaar in zijn Duitse Engels, van de hak op de tak, maar altijd levendig, vol ironie en zelfspot. Feyerabend een filosoof? Zo belangrijk vindt hij die betitehng niet. Er zijn wel leukere dingen in het leven dan het lezen van zwaarwichtige boeken. Filosofische vaktijdschriften bijhouden, daar begint hij niet aan. Liever ligt hij lekker in de zon, besteedt tijd aan zijn liefdes, kijkt naar Dallas en Dynasty. ("Jammer dat die series nu afgelopen zijn.") Hij zou zichzelf ook nooit filosoof willen noemen. "Ik ben geen filosoof, maar was een hoogleraar in de filosofie, dat wil zeggen een ambtenaar. Een filosoof is een vrije geest, een professor heeft een agenda en een pensioen. Het is wel erg pretentieus o m j e filosoof te noemen. Daarbij denk ik toch aan mensen als Plato en Aristoteks. Ik zie mezelf het Hefst als een dilettant, ik beoefen mijn vak als een di-

lettant. Ik maak plezier, vertel verhalen aan andere mensen en schrijf daarover. Meestal vragen mensen mij om iets te schrijven, uit eigen viije wil doe ik dat niet. Waarom niet? Omdat ik daarvoor te lui ben." Hl

Waarom heeft u zoveel over wetenschapsfilosofie geschreven als u dat vak eigenlijk haat en er klaarblijkelijk zoveel leukere dingen in het leven zijn} Trekt quasi-verbaasd de wenkbrauwen op: "Zie ik er uit als iemand die de wetenschapsfilosofie haat?" 91 Vind ik wel. "Misschien heb ik de wetenschapsfilosofie wel eens gehaat, maar ja", zegt Feyerabend terwijl de berusting doorbreekt, "ik heb zelf in die business gezeten. Ik heb er mijn goede baan en mijn goede pensioen aan te danken. Eens had ik de reputatie een goed wetenschapsfilosoof te zijn. Ik ben van origine fysicus, geen filosoof, iets wat destijds heel zeldzaam was en vermoedelijk ben ik daarom ooit benoemd. Ik heb college gegeven in onder andere Berkeley in CaHfornië, en daar hebben ze wel geprobeerd mij eruit te gooien. Ik gaf alle studenten een voldoende, zei ze naar huis te gaan en een goed boek te lezen en wilde ze van tevoren wel vertellen wat de vragen voor een tentamen waren. Maar het bracht teveel rompslomp met zich mee om mij te ontslaan. Ik heb dus het behoud van mijn werk te danken aan de ingewikkeldheid van administratieve procedures." Feyerabend kan met recht een anti-filosoof genoemd worden. Hij is geen architect van steen voor steen gemetselde intellectuele bouwwerken, waarbij alle oneffenheden keurig gladgestreken zijn. Hij wil eerder de bouwvalligheid van die constructies laten zien, demonstreren dat, als je er maar een steen tussenuit haalt, het hele zaakje in elkaar dondert. Bovendien boe-

15 v u AAAGAZINE SEFTOvISER 1992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen