VU Magazine 1992 - pagina 454

en grootgrondbezitters. Die identificatie betekende niet dat Huizer de boeren aanzette tot politieke actie. "De kant van de boeren kiezen betekende gewoon met hen samenleven, samenwerken en van hen leren. Zij vertellen wat er moet gebeuren. Het is niet zo dat ik hen p o Utiek bewust heb gemaakt, eerder het omgekeerde. Zij hebben mij geleerd hoe de situatie in El Salvador was, wat de consequenties van het koloniale systeem waren en wat de komst van Europeanen naar Amerika voor hen betekend heeft. H o e bijvoorbeeld door die komst de oude Maya-cultuur is verdwenen. Ik heb geleerd dat ontwikkeling eruit moet bestaan dat machtsstructuren zodanig veranderen dat een eerlijker verdehng van alles wat voorhanden is tot stand komt. Velen denken, niet helemaal ten onrechte, dat ik een beetje de mentahteit van een Derde-Wereldmens heb gekregen." H Waaruit bestaat die mentaliteit? "Belangrijk is dat je probeert de machtsstructuur van onderaf te bekijken. Je ziet dan dat het probleem van armoede en onderontwikkeling niet ligt bij de armen maar bij de rijken, onder andere bij Nederland en in het bijzonder bij de topelite. Het merendeel van de bevolking alhier is zich nauwelijks bewust van wat zich in de rest van de wereld afspeelt. Dat kun je alleen weten als je probeert de wereld van onderaf te bekijken." H

Waarom zou een blik van onderop een heter zicht op de werkelijkheid opleveren? "In ieder geval is zoiets een correctie op de visie van bovenaf die wij in het onderwijs en in de media voorgeschoteld krijgen. Je moet — daar ben ik wetenschapper voor — beide visies combineren om een goed zicht te krijgen op hetgeen in de Derde Wereld gebeurt. Het probleem is dat in Nederland van bovenaf wordt gekeken. Dat is niet juist." H

Ik denk dat Nederlandse wetenschappers zullen ontkennen van bovenaf naar ontwikkelingslanden te kijken en zo de belangen van de elite te legitimeren. "Dat is een deel van het probleem. Zoiets noemt men etnocentrisme. Daar heeft Nederland, en heel Europa, ontzettend veel last van. I Waarin uit zich dat etnocentrisme? "Dat ligt vaak heel subtiel. Je ziet het als je maar lang genoeg aan de andere kant doorgebracht hebt. Dat etnocentrisme is schrikbarend. Het duidelijkste merk je dat nog aan datgene wat er niet in de kranten staat over de Derde Wereld. Ik lees o m die reden ook praktisch geen Nederlandse kranten meer. Die bezorgen mij teveel ergernis. In de Financial Times k o m ik beter aan mijn trekken. Dat is een blad voor zakenlieden en die wiUen goed geïnformeerd worden over hun investeringen. Zij zijn gebaat bij objectieve informatie. Etnocentrisme is in

dat soort kringen een kwalijke zaak omdat het je geld kan kosten. Ze zijn genoodzaakt hun vooroordelen te corrigeren." I

Zou men ietwat ironisch kunnen zeggen dat wie het etnocentrisme wil uitroeien ervoor moet zorgen dat iedereen een zakelijk belang krijgt in de Derde Wereld? "Nee, nee," Gerrit Huizer veert verschrikt op, "dat zou ik zeker niet wiUen zeggen. Eerder het omgekeerde. Het is kennelijk zo dat de media niet geïnteresseerd zijn in hetgeen er in de Derde Wereld werkeHjk aan de hand is. Als Nobelprijswinnares Rigoberta Menchu nu meldt dat er in Guatemala in 1992 alleen al 250 m e n sen vermoord zijn, moet ik constateren dat onze media over die feiten de afgelopen maanden weinig of niets venneld hebben. Waarom niet? Daar erger ik mij aan. Er spreekt een superioriteitsgevoel en een geestehjke luiheid uit. Daarom lees ik de Nederlandse kranten maar Hever niet." H

Is het gebrek aan belangstelling niet normaal? Mensen interesseren zich het meest voor hetgeen dicht bij huis gebeurt. Een ramp in de Bijlmer krijgt meer aandacht dan een veel grotere ramp in Afrika. "In zekere zin is het inderdaad normaal. Maar de wereld is in toenemende mate een eenheid aan het worden. Dat weten de grote financiers en zakenlui beter dan de man in de straat. Het wordt langzamerhand tijd dat mensen goed geïnformeerd raken over wat er in de wereld gebeurt. W e zuUen allemaal met die wereld als eenheid te maken krijgen." De eigendunk van de Westerse wereld boezemt Huizer afkeer in. Is het hier wel zo perfect, vraagt hij zich af in zijn onlangs verschenen boekje 'Leren van de Derde Wereld' (Kok Agora). "Worden in het Westen de zeer grote ondernemingen, banken en multinationals, niet even totaHtair geregeerd door een klein groepje topfiguren zonder controle van onderop als tot voor kort in Oost-Europa de staten?". W e zouden, vindt Huizer, ook wel eens een keer iets kunnen opsteken van socialistische landen; niet zozeer op het terrein van de politieke democratie maar wel wat betreft de economische democratie. Met zijn verdediging van socialistische revoluties als die in China en Cuba, hjkt Huizer in Nederland zo langzamerhand alleen te staan. Ik vraag hem of hij zich dat realiseert. "Ik ben niet de enige die het zo ziet", antwoordt hij. "China is al jarenlang de snelst groeiende economie van de wereld. Ik ben mij er wel van bewust dat ik tegen de stroom van de algemene opinie inga. D e media leggen heel sterk de nadruk op de gebeurtenissen op het Plein van de Hemelse Vrede. Dat was natuurlijk ook afschuweHjk. Maar ik vraag mij af waarom er geen kritiek is op de even afschuwelijke Amerikaanse invasie in Panama. Daar hoor je nooit iemand over. Met die eenzijdigheid kan ik als wetenschapper

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen