VU Magazine 1992 - pagina 456

niet iets wat ik alleen zelf vind, het is een feit, je kunt het ook in de Financial Times en de rapporten van de Wereldbank lezen. En we spreken dan over een vijfde van de mensheid. De levensverwachtmg ligt in China tien jaar hoger dan in India, ik zou zeggen dat zoiets veelbetekenend is. Met de boerenrevolutie is het daar zeker niet misgegaan." Het regime in China staat niet direct als zachtzinnig bekend. "Het regime vóór die tijd was nog veel minder zachtzinnig. M o e t j e Slauerhoffeens lezen als hij beschrijft hoe Sjanghai eruit zag in 1936. Hij was toen scheepsarts en wat hij ziet is afgrijsehjk. In vergelijking daarmee is het China van nu heilig. Als je die verhalen hoort hoe het vroeger was..."

druk zich dictatoriale bevoegdheden aangemeten. Hij verwierf een grote machtspositie en die heeft hij misbruikt. Maar in ieder geval heeft hij die macht niet gebruikt om zichzelf te verrijken. Hetzelfde geldt voor Castro. Die heeft een ongelooflijke werkkracht, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat is hij op pad om met mensen te praten en om te bekijken of alles wel goed gaat."

H

B

Bij de Culturele Revolutie zijn toch miljoenen mensen over de kling gejaagd? Dat IS zo.

H Is dat niet iets wat u onthutst? "Zeker vind ik dat onthutsend. De Culturele Revolutie is voor velen een geweldige terugslag geweest. Voor mij ook. Je ziet dat jarenlang de zaken de goede kant op gaan en dan gebeurt plotseling zoiets. Dat is teleurstellend. Maar het feit dat een boerenrevolutie tot een terugslag zal kunnen leiden, wil nog niet zeggen dat die in beginsel slecht is. Het christendom heeft, bijvoorbeeld met de heksen- en ketterjachten, ook ongelooflijke wandaden op zijn geweten. Daarmee is het christendom als zodanig nog niet veroordeeld. Je kunt niet zeggen dat daarom zulke stromingen niet deugen. Niets menseHjks is ons vreemd, niets menselijks is hun vreemd." Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle revolutie is, volgens Huizer, de aanwezigheid van een charismatisch leider; een man die zijn volgelingen weet te motiveren en richting weet te geven aan de politieke actie. Ik vraag aan Huizer of het optreden van de charismatische leider niet een minder plezierige keerzijde heeft; de charismaticus die zich al snel ontpopt als autoritaire, dictatoriale leider. "Dat is een veel voorkomend verschijnsel", beaamt Huizer. "Maar het is mij juist meegevallen dat zoveel leiders van allerlei boerenbewegingen niet in die val getrapt zijn en echt eerlijke, onomkoopbare leiders geweest zijn. Juist van dit soort leiders heb ik veel geleerd en ik ben zeer dankbaar dat ik zulke mensen heb mogen leren kennen." H

Laten we het dan over Mao en Castro hebben. "Ik heb ze allebei wel gezien maar niet persoonlijk gekend. Van Mao kun je zeggen dat hij zeer eenvoudig geleefd heeft en dat hij die leefstijl tot op zeer hoge leeftijd heeft volgehouden. Hij heeft veel voor zijn mensen gedaan. Bij de Culturele Revolutie heeft hij onder bepaalde

I Bewondert u Castro? Enthousiast: "Ja, ja, ja. Ongetwijfeld, Helaas komen zulke mensen in situaties terecht waarin zij anderen, die zij als vijand beschouwen, veel te hardhandig aanpakken; iets wat helemaal niet nodig moet zijn. Maar daarmee wil ik niet zeggen dat je de persoonlijkheid en manier van doen van Castro gehjk kunt stellen met die van Hitler of Mobutu. Dat zijn absolute barbaren voor wie je geen goed woord over kunt hebben. Maar bij Mao en Castro ligt het toch iets anders. Het maakt iets uit of mensen die iets goeds proberen te doen daarbij grote, onvergeeflijke fouten maken, of dat mensen dingen doen vanuit zeer verkeerde, of zelfs misdadige intenties." I

Waarom maakt zoiets verschil? In theorie is het communisme een systeem dat van de beste bedoelingen uitgaat; in de praktijk blijken het terreurregimes te worden. Moet je het systeem niet op zijn resultaat beoordelen? "Feitelijk klopt het niet dat het om terreurregimes gaat. Het communisme is een reactie geweest op zeer brute systemen. In die reactie heeft men een aantal fouten van de voorganger herhaald. En wie zijn wij, die jarenlang geprofiteerd hebben van die grondstoffenlanden, om er zo'n hard oordeel over te vellen? Dat is een kv/estie van afwegen en niet te gauw veroordelen. B

Zelf velt u ook voortdurend oordelen en bent u bijvoorbeeld heel kritisch over de multinationals en de Westerse regeringen. Is het uitspreken van een oordeel niet onontkoombaar? "Zeker, ook imphciet vel je oordelen. Maar, hoewel ik ook wel weet dat objectiviteit niet mogelijk is, vind ik wel dat je er in alle ijver naar moet blijven streven. Mijn taak is het om het gebrek aan objectiviteit te corrigeren en de eenzijdige informatie aan te vuUen. Daarvoor ben ik naar Nederland teruggekeerd. Anders had ik eigenlijk veel leuker in de Derde Wereld verder kunnen werken." B Was u eigenlijk niet veel liever daar gebleven? "Ja, zeker wel. Maar op een gegeven moment ontdek je dat het probleem waar je een oplossing voor probeert te vinden zijn origine vindt in de eigen maatschappij. Daar wilde ik iets aan doen. Dat blijkt veel moeihjker te zijn dan je aanvankelijk gedacht had. Je zou ook kunnen zeggen: het is minder opwindend."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen