VU Magazine 1992 - pagina 453

Koos Neuvel

Gerrit Huizer Hij is een wereldverbeteraar, en schaamt zich daar niet voor. Gerrit Huizer sympathiseert met bevrijdingsbewegingen in de Derde Wereld. Dat veel van die bew^egingen zich naderhand als autoritaire regeringen ontpopt hebben, daardoor laat hij zich niet uit het veld slaan. O p zijn kamer hangt een afbeelding van een te paard zittende D o n Quichot. Ik vraag aan antropoloog prof. dr. Gerrit Huizer of hij zich herkent in de romanfiguur. Als reactie wijst hij onmiddellijk naar een Mexicaans beeldje van Christus aan het kruis dat er vlak naast hangt. Die twee afbeeldingen moet je bij elkaar zien, zegt hij. Bij elkaar zeggen ze wel iets. Hij laat in het midden wat. Gerrit Huizer vertrok in 1955 vanuit Nederland naar Midden-Amerika; had het wel gezien hier. Hij had gedurende de Tweede Wereldoorlog het gevoel gehad dat er een nieuwe samenleving zou ontstaan. Maar wat bleek? N a de oorlog werden de oude inaatschappelijke verhoudingen gewoon hersteld. "Ik was in die tijd bevriend met de Vijftigers en wij waren gefrustreerd of gedesillusioneerd over de naoorlogse maatschappij. D e Nederlandse samenleving was weer heel burgerHjk en zakelijk geworden. Ik zag het niet zitten o m hier braaf geld te verdienen en carrière te maken. Ik was ook wel een beetje een wereldverbeteraar, daar schaam ik mij niet voor. D e idealen van de meeste Nederlanders waren niet de mijne. Het materiaHsme van het verlangen naar een koelkast en een auto sprak mij niet aan. Ik zag destijds de film Mondo Cane waarin dat Amerikaanse consumptiemodel werd afgebeeld: een begraafplaats voor honden bijvoorbeeld. N u kennen we zulke dingen in Nederland ook, grote winkels met hondevoer in honderd soorten." •

Wat is er eigenlijk tegen om naar een auto en een koelkast te verlangen? "Daar was in die tijd niet zoveel tegen, maar voor mijzelf zag ik er weinig heil in. Tegenwoordig reken ik het de mensen wel een beetje aan, zeker nu de consumptie zulke waanzinnige proporties heeft aangenomen. Iedereen behoort te weten dat al die superdeluxe onzin ten koste gaat van de rest van de w e reld. Het feit dat wij hier 24 maal zoveel consumeren dan de tachtig procent van de mensheid

die in de Derde Wereld leeft, is een waanzinnige situatie die ook immoreel is." H

Had uw teleurstelling destijds iets te maken met het wegvallen van de spanning van de oorlogsjaren? Na de oorlog ging alles kalm zijn gangetje. Miste u de opwinding en de heroïek van de oorlogstijd? "Ik geloof niet dat het veel met opwinding te maken had. Proberen meer geld te verdienen kan ook heel opwindend zijn, en was het voor de mensen in die tijd ongetwijfeld ook. Maar het is een vorm van opwinding die mij niet aansprak, in een dergelijke samenleving voelde ik mij niet thuis. Ik zag dat er niets gebeurde met de idealen waarvan ik hoopte dat ze na de oorlog gereahseerd zouden gaan worden. Mijn grote ideaal lag vooral in het j e gezamenlijk inzetten voor een betere samenleving voor alle mensen. Een andersoortige samenleving na deze maffe wereldoorlog. Maar dat gebeurde hier niet. Daarom ga j e op zoek naar maatschappijen waarin dat wel gebeurt. Het was een experiment om naar Midden-Amerika te gaan. Ik ging er vol scepsis heen, maar ik merkte dat in Derde-Wereldlanden het streven naar een betere wereld voor iedereen wel hier en daar voorkwam. Soms zelfs op vrij grote schaal." Vanaf 1955 verbleef Huizer als ontwikkeHngswerker m Latijns-Amerika en Azië. Hij schreef op grond van zijn ervaringen aldaar rapporten in dienst van de Verenigde Naties en een proefschrift over boerenverzet in Latijns-Amerika. In 1973 keerde hij terug naar Nederland o m hoogleraar te worden aan de KathoHeke Universiteit Nijmegen bij het Derde Wereld Centrum, een instituut dat voortgekomen is uit protestacties van studenten die vonden dat het eigen geluid van de Derde Wereld op de Nijmeegse universiteit onvoldoende aan bod kwam. In Midden-Amerika identificeerde Gerrit Huizer zich met de kleine, arme boeren die o n der de duim werden gehouden door regering

11

VU MAGAZINE DECEMBER \<^n

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen