VU Magazine 1992 - pagina 85

Continuiteit en veranderina- A Nederland en de Veren ™fcl!f!'^'^"^ - " ^^ vrouw in ^^emgde Staten van Amerika ,• J 929-1969

VROUWENGESCHIEDENIS WAS EEN VAN DE TWEE VERPLICHTE ONDERDELEN BIJ HET EINDEXAMEN LBO EN MAVO-D IN 1991: EEN GROOT SUCCES

makkelijk kritiek te leveren. Bijvoorbeeld: hoerenloperij is niet karakteristiek voor burgerHjke mannen uit de negentiende eeuw, maar is van alle tijden en van alle klassen. Jusek vestigde daarnaast de aandacht op de seksistische onderstroom van het verhaal. Wat bijvoorbeeld opvallend ontbreekt in het verhaal, is het feit dat veel van de mannen uit de burgerij vóór hun huwelijk een vaste relatie hadden met een vrouw uit de lagere klassen. Door dit soort buitenechtelijke relaties en hoerenloperij onder de gemeenschappelijke noeiner van prostitutie te brengen, wordt de Victoriaanse moraal herhaald, dat alle vrouwen met buitenechtelijke relaties eerloos en dus hoeren zijn.

Ideaal

' - " - *1 -L, O (3" g- -y IJ J5

-

Geef vervolgens aa^ho™Tpf l ^ J ? ™ V ' = " " * " '""• !" Nederland werde. i„ H • P'^'-"''eruj^ te v.nden ^ij„. Het ontslaan van J h Z : : ^ : ' : : ? " ^ ' "'^'""=" - * ' - -

^ ^ N^d:';::;::,r""™ '^ ^ ^ " ™ " " ^ " ^°" ^'" - - - ^"-» ^«" <>,. de - i e t . e s t t - e d e ^ t : - r ^ ^^^ ' - ' - * -'oos.eld va„ „.„,„ „,.,,,^,^^

Lees verder

manier. Zij maakt gebruik van een kritische analyse van de traditionele geschiedschrijving, om cruciale hiaten en blinde vlekken op te sporen. O p die manier selecteert ze de gebieden waarop ze haar concrete onderzoek naar de verborgen 'vrouwencultuur' richt.

Prostitutie Jusek vestigde in haar lezing onder andere de aandacht op het - uit negentiende-eeuwse bronnen afkomstige - idee dat er aan het eind van de negentiende eeuw in Wenen een explosieve groei van de prostitutie zou hebben plaats gevonden. Deze 'explosieve groei' v/erd niet alleen in Wenen, maar ook in andere landen geconstateerd. Ondanks dat in een aantal studies is aangetoond dat er geen reden is om dit geconstateerde verschijnsel te geloven, bhjft het verhaal steeds maar

weer opduiken in historische studies, zelfs die van feministes. Jusek veronderstelde dat dit 'feit' zo taai is, o m dat het figureert in een op vooroordelen gebaseerd, maar logisch khnkend verhaal, dat nog steeds niet afdoende geanalyseerd en afgewezen is door de moderne geschiedschrijving. Dat verhaal is als volgt: de negentiende-eeuwse burgerlijke cultuur onderdrukte de 'natuurlijke' seksualiteit. Voor burgerUjke vrotiwen was seks pas toegestaan na het h u w e lijk en aangezien men laat trouwde, móesten burgerlijke mannen wel hun toevlucht nemen tot prostitutie. Aan de andere kant was door de industrialisatie ook het aanbod van prostituees groter geworden. D e armlastige vrouwen uit de arbeidersklasse die niet in huwelijks- of gezinsverband leefden, vervielen makkeHjk tot prostitutie. O p een aantal onderdelen van dit verhaal is ook zonder feminisme

Interessant genoeg bekritiseerde Jusek ook het schijnbaar sterkste deel van het verhaal: het aanbod van arme en ontwortelde vrouwen als prostituees. Zij vroeg zich af of het wel waar was dat ongehuwde arbeidersvrouwen nauwehjks een kans hadden om te overleven zonder zich te prostitueren. Ligt aan dit idee niet het vooroordeel ten grondslag dat vrouwen zonder man al half op weg zijn naar het bestaan als gevallen vrouw? Jusek heeft met eigen onderzoek aangetoond dat ongeveer de helft van de arbeidersvrouwen in W e n e n samenleefde met haar m o e der. O p die manier konden de ongehuwde vrouwen het hoofd boven water houden, onafhankelijk van de steun van een echtgenoot. Karin Jusek liet zien dat vooroordelen over seks en sekse het zicht van wetenschappers op de realiteit van het verleden danig kunnen vertroebelen en dat een kritische analyse van die vooroordelen binnen de traditionele geschiedwetenschap tot een helderder beeld leidt. In Juseks werk wordt een bepaald ideaal van vrouwengeschiedenis zichtbaar: het is wel degelijk geëngageerd, maar de betrokkenheid is als het ware gesublimeerd tot een inspiratiebron voor nauwkeurige wetenschappelijkheid.

In h a a r v e r l e d e n i n g e w i j d . D e o n t w i k k e l i n g van vrouwengeschiedenis in Nederland; Z u t p h e n ( W a l b u r g Pers) 1 9 9 1 . D e Ulusixaties bij dit artikel zijn a a n dit b o e k o n t l e e n d .

.

39 v u MAGAZINE FEBRUARI 1 9 9 2

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen