VU Magazine 1992 - pagina 335

Beschermd wonen is een nieuwe leefvorm in de psychiatrie die zich de laatste tien jaar in stormachtig tempo heeft ontwikkeld. In een beschermd woonhuis woont een klein groepje psychiatrische patiënten als een gezinnetje bij elkaar. Deze mensen worden niet meer psychiatrisch behandeld, al krijgen ze wel medicijnen. Er is ook niet meer continu een verpleegkundige die op hen let.

In bed liggen

psychiatrische patiënten al tien jaar 'beschermd'. Zijn zij, vrij om te doen en te laten wat ze wiUen, nu tevredener met hun leven dan de patiënten in de bungalows in Wolfheze, die aan arbeidstherapie en andere behandelingen onderworpen zijn? In het Clemenshuis, een oud vervallen herenhuis in het mooie Noordwijkerhout praat ik met een reus van een man met een wilde baard en een grote buik die uitgluurt tussen de knoopjes van zijn niet erg schone overhemd. Hij heeft moeite met de vragen van de journalist. " O f ik hier al lang ben? Wat is lang? Wat is tijd? Laten we het daar eerst eens over hebben. O f ik hier prettig woon? Beste mevrouw, ga daar maar eens een antwoord op geven. Moet dat objectief of subjectief? "Ik zeg altijd dat wij hier tot elkaar veroordeeld zijn. Niemand praat ooit met een ander. Er is geen enkele interesse voor elkaar. In immense passiviteit slepen we ons door de dagen."

De bedoehng is dat de patiënten zichzelf verzorgen, zelf het huishouden doen en koken. Kenmerkend is ook dat er geen dwang is. Ze hoeven niets, niet naar arbeidstherapie, niet vlechten met pitriet of prutsen met klei. De ex-patiënten kunnen zich naar beheven uitleven in hun andere grote hobby (roken was de ene): in bed Hggen. Veel van de beschermd-wonen filosofie komt uit de anti psychiatrie. D e ideale therapeutische gemeenschap die psychiaterjaw DE WIJK: 'HIER MAG ALLES EN MOET NIETS.' Foudraine beschreef in zijn bestseller 'Wie is van hout' is nu op vele plaatsen in Nederland gereaHseerd. Foudraine verwachtte wonderen van zelfredzaamheid: dwing die gehospitaliseerde mensen hun eigen boontjes te doppen. D e ernstig schizofrene vrouwen die hij opnieuw leerde zichzelf te verzorgen, knapten zo op dat ze zelfstandig, zij het met een gezelschapsdame, konden gaan wonen. N u is dat standpunt gerelativeerd. HospitaHsatie wordt niet langer gezien als de enige verklaring voor wat men noemt 'terugtrekgedrag'. Jo/zn Wennink schreef in 1989 in zijn proefschrift dat het passieve, apathische gedrag van chronische patiënten ook voor een deel inherent is aan hun ziekte. Uit zijn onderzoek bleek dat het terugtrekgedrag wel afneemt als patiënten 'beschermd' gaan w o nen, maar niet helemaal verdwijnt. Bij herlezing van 'Wie is van hout' valt op hoe sterk de huidige psychiatrie is beïnvloed door sonmiige ideeën van Foudraine - nergens in de psychiatrie zul je bijvoorbeeld nog personeel in witte uniformen tegenkomen - maar ook dat andere van zijn standpunten totaal verworpen zijn. Een psychose moest je zien als iets positiefs! Schizofrene mensen verwoordden de gekte van het gezin waar ze zo waren gemaakt. Twee broeders op Foudraines afdeHng beschouwden schizofrenie als een soort hersenziekte. Foudraine ontsloeg ze!

Vrienden In het grote Centrum voor Psychiatrie Bavo in Noordwijkerhout w o nen driehonderdvijftig chronische

25 v u AAAGAZINE SEPTEMBER 1992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen